Pfizer voert wereldwijd een "kostenoefening" uit nu de vraag na vaccins sterk terugvalt. Dat schrijft De tijd. Het is de tweede besparingsronde in korte tijd, met dit keer ook een audit in de afdeling in Puurs. Vaccinproducenten zien hun omzet al langer dalen na de piek tijdens de coronacrisis. Welke impact heeft dat? En hebben ze zich vergaloppeerd?
Pfizer houdt "kostenoefening" na terugval verkoop coronavaccins: waarom farmabedrijven het moeilijk hebben
Na de miljardenwinst die de farmaindustrie maakte met coronavaccins, is de omgekeerde beweging ingezet. Begin dit jaar bleek al dat Pfizer 62 banen zou willen schrappen in de hoofdzetel in Brussel, in het kader van een wereldwijde besparingsronde.
In de nieuwe ronde die nu bekendgemaakt is, zou ook de fabriek in Puurs in het vizier komen. "Binnen een wereldwijde kostenoefening wordt gekeken naar operationele efficiëntieverbeteringen", reageert Koen Colpaart van de afdeling in Puurs schriftelijk. Ook de productie dus. "Dit is een wereldwijd programma dat meerdere jaren zal omvatten en waarin ook naar Pfizer Puurs wordt gekeken."
De productievestiging in Puurs-Sint-Amands speelde een belangrijke rol in de productie van coronavaccins, goed voor een investering van 1,2 miljard euro. Met dat geld werden bijkomende jobs gecreëerd op de site. Het personeelsbestand van Pfizer Puurs was tijdens het begin van de pandemie al verdubbeld. Er werken nu ongeveer 5.000 mensen.
Het is nog maar de vraag of hun banen in gevaar komen. "Er wordt nu al voorzichtig omgesprongen met aanwervingen", vertelt vakbondsafgevaardigde Paul Schoeters van de christelijke vakbond. "Er zijn bij Pfizer ook enkele honderden tijdelijke contracten en mensen die werken voor onderaannemers." Als er ingegrepen wordt, vermoedt hij dat die contracten het eerste zullen sneuvelen.
Heeft Pfizer te hoog gemikt?
Het is op zich niet verrassend dat de omgekeerde beweging nu aan de gang is. Een terugval van de verkoop na de pandemie was voorspelbaar. Naast vaccins zijn er ook andere medicijnen tegen COVID-19 die niet langer opleveren, zoals het antivirale middel Paxlovid, een pil voor mensen die al ziek zijn. Pfizer moest miljoenen pillen terugnemen omdat ze ongebruikt waren. De omzet eindigde zelfs negatief, zo schreef De Tijd eerder al.
Ook voor de andere farmabedrijven die middelen op de markt brachten, is het aanpassen. De sector kende een piek in 2021. Pfizer zou de terugval van de verkoop wel onderschat hebben. De omzet zakte van 2022 naar 2023 met 41 procent. Ook BioNTech (dat samen met Pfizer het vaccin Comirnarty ontwikkelde) maakt een herstructureringsperiode door.
Deze covid-piek was heel intens en heel kort. Dat allemaal opvangen met nieuwe producten is onwaarschijnlijk
Liesbeth Van Rompay, sectorspecialiste farma bij KBC
"Veel bedrijven zijn zich tijdens de pandemie gaan focussen op covid. Slechts enkele spelers hebben de race naar het coronavaccin gewonnen, vooral Pfizer en Moderna", zegt Liesbeth Van Rompay, die de farmasector volgt bij KBC asset management. Logisch dus dat bij die winnaars een financiële oefening aan de gang is.
Zullen er banen verdwijnen?
"De biofarmasector maakt natuurlijk ook andere middelen. En de opbrengsten van de Covid-piek kunnen ze nu inzetten voor de nieuwe ontwikkelingen."
"Het werkt altijd in een cyclus: een nieuw product wordt gelanceerd en het bedrijf dat het ontwikkeld heeft, kan 10 jaar lang winst maken daarop. Daarna vervalt het patent en zakt de prijs door de concurrentie van andere producenten."
"Maar deze piek was wel heel intens en heel kort. Dat helemaal opvangen met nieuwe producten is onwaarschijnlijk, al zitten er alweer nieuwe veelbelovende producten in de pijplijn, bijvoorbeeld voor obesitas en kanker."
En er is nog iets dat de producenten tot voorzichtigheid aanzet, vermoedt Van Rompay. "In de Verenigde Staten komen er nieuwe onderhandelingen aan over de prijs voor de 10 belangrijkste geneesmiddelen voor ouderen, die door de overheid ondersteund zijn."
"Die afzetmarkt is nu bijzonder winstgevend, omdat het systeem daar hogere prijzen toelaat. Dat zal binnenkort ingeperkt worden vanuit politieke hoek. Misschien houden de bedrijven daar al rekening mee in hun kostenplaatje."
De faciliteit in Puurs heeft in elk geval het voordeel dat er veel meer dan enkel die vaccins wordt geproduceerd. Bij de vakbonden klinkt er voorlopig niet veel ongerustheid over de vaste werknemers, maar het blijft afwachten.

