Een kankermedicijn niet terugbetaald krijgen enkel omdat je een man bent: dat is wat Dirk Gogne (61) uit Antwerpen overkwam toen hij borstkanker kreeg. Hij spande een zaak aan tegen de mutualiteiten en de Belgische staat en kreeg gelijk. "Hoewel het niet goed met me gaat, wil ik mensen inspireren", vertelt hij aan VRT NWS naar aanleiding van de oproep van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (IGVM) om het onderscheid tussen mannen en vrouwen in terugbetaling weg te werken.
Dirk (61) uit Antwerpen kreeg medicatie voor borstkanker niet terugbetaald omdat hij een man is: "Mijn haren gingen rechtop staan"
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
Het verhaal van Dirk Gogne uit Antwerpen begint in januari 2020. Wanneer hij een knobbeltje voelt onder zijn tepel, gaat hij op controle bij zijn huisdokter. Die verwijst hem onmiddellijk door naar het ziekenhuis om een echo te laten maken.
Na nog een 2e echo en een biopsie komt het loodzware verdict van borstkanker. Een klap voor Dirk, die dan amper 57 jaar is. "Onder mijn tepel zat een tumor van 3 centimeter en de dokter vertelde me dat ik in het zwaarste stadium zat waarin je kan zitten", vertelt hij aan VRT NWS. "Dat is praktisch een doodvonnis."
Eind februari 2020 wordt een chemokuur van 6 maanden opgestart om de tumor eerst te verkleinen en daarna operatief te verwijderen. In september 2020 wordt de tumor van Dirk uiteindelijk verwijderd.
Desondanks blijven de kankerwaarden in zijn lichaam hoog. Uit verdere scans blijkt dat de kanker intussen verder uitgezaaid is naar zijn longen. Om dat te bestrijden moet hij nieuwe, zogenoemde tweedelijnsmedicijnen krijgen.
Omdat Dirk een gastric bypass heeft, moet hij een specifiek geneesmiddel Verzenios krijgen. Daar hangt een kostenplaatje van 3.700 euro per maand aan vast, dat het ziekenfonds van Dirk weigert terug te betalen.
Er werd simpelweg gezegd dat het medicijn enkel terugbetaald werd voor vrouwen, en niet voor mannen
Dirk Gogne, borstkankerpatiënt
Het ziekenfonds geeft als motivatie dat "het lid niet het vereiste geslacht heeft". Omdat Dirk een man is en geen vrouw, heeft hij volgens het ziekenfonds dus geen recht op een terugbetaling.
Voor Dirk betekent dat een slag in het gezicht. "Er werd simpelweg gezegd dat het medicijn enkel terugbetaald werd voor vrouwen, en niet voor mannen. Daarvan gingen mijn haren rechtop staan."
Rechtszaak
Daarop spant Dirk een rechtszaak aan tegen de mutualiteit en de Belgische staat wegens discriminatie. De rechter in Antwerpen geeft Dirk gelijk en oordeelt dat sprake is van 'verboden discriminatie'. De Antwerpenaar ontvangt een schadevergoeding en een morele schadevergoeding.
Maar nog belangrijker: de zaak leidt er tegelijk toe dat het geneesmiddel voor alle borstkankerpatiënten terugbetaald moet worden, en dus niet enkel voor vrouwen. Dat werd na het vonnis aangepast in de terugbetalingsvoorwaarden bij het RIZIV. Iets waar Dirk kracht uit put. "Ik ben heel blij en trots dat ik hiermee andere mensen ga kunnen helpen."
Ik werd bij de gynaecoloog binnengeroepen als 'mevrouw Gogne'
Dirk Gogne, borstkankerpatiënt
Op dit moment gaat het niet goed met de gezondheid van Dirk. Hij krijgt een palliatieve behandeling. "Maar ik probeer de moed erin te houden en mensen te inspireren met mijn verhaal."
Verder probeert hij borstkanker bij mannen bespreekbaar te maken. "Telkens ik bij de gynaecoloog kwam, voelde ik me een vreemde eend in de bijt. Je komt terecht in een wachtzaal met alleen vrouwen en je hebt het gevoel dat je er als man niet thuishoort. Ik werd zelfs binnengeroepen als 'mevrouw Gogne'."
"Tot ik mijn diagnose kreeg, wist ik zelfs niet eens dat zoiets bestond als borstkanker bij mannen. Daarom wil ik met mijn verhaal de problematiek zoveel mogelijk onder de aandacht brengen en mensen met vragen helpen."
Borstkanker bij mannen
Jaarlijks krijgen in België ongeveer 90 mannen de diagnose van borstkanker. Ter vergelijking: bij vrouwen is dat per jaar 11.000. De gemiddelde leeftijd waarop mannen de diagnose krijgen is 67, iets ouder dan bij vrouwen (62).
De belangrijkste risicofactor voor borstkanker bij mannen is een erfelijke afwijking. Een andere factor is een verhoogd vrouwelijk hormoon, dat je kan hebben door overgewicht of medicatie.
De symptomen van borstkanker zijn ongeveer gelijkaardig bij mannen en vrouwen: een niet pijnlijke knobbel of gezwel naast of achter de tepel (bij vrouwen kan dat in de hele borst), schilfering van de tepel, of vochtverlies uit de tepel.
Borstkanker bij mannen is zeldzaam, maar wordt niet steeds herkend. "Omdat zowel bij mannen als bij artsen niet altijd gedacht wordt aan borstkanker, wordt borstkanker bij mannen soms miskend", zegt borstchirurg Ann Smeets (UZ Leuven). "Daardoor wordt de aandoening vaak in een later stadium vastgesteld, waardoor de kans op overlijden bij mannen iets groter is."
Zonder een algemene verandering zullen mannen geen recht hebben op terugbetaling louter omdat ze mannen zijn
Liesbet Stevens, Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen
Ook het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen spande een zaak aan tegen de overheid en de mutualiteiten. Het instituut noemt de weigering om medicatie terug te betalen aan mannen met borstkanker "discriminatie op grond van geslacht" en doet vandaag een oproep om geen verschil te maken in terugbetaling op basis van biologisch geslacht.
In april werd in de rechtbank van Henegouwen nog een gelijkaardig vonnis uitgesproken. "Deze vonnissen zijn in de eerste plaats overwinningen", aldus Liesbet Stevens, adjunct-directeur van het IGVM. "Maar ze hebben alleen betrekking op bepaalde medicijnen."
"Er komen regelmatig nieuwe medicijnen tegen borstkanker op de markt. Zonder een algemene verandering in de criteria zullen mannen geen recht hebben op terugbetaling louter omdat ze mannen zijn. We pleiten ervoor dat de regelgeving geslachtsneutraal wordt", zegt Stevens.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
