Bart De Wever als premier van centrumrechts kabinet? "De logica zelve", zegt Alexander De Croo, "maar niet als het is om ons land stil te leggen"

Premier Alexander De Croo (Open VLD) en N-VA-voorzitter Bart De Wever gingen gisteravond met elkaar in debat over koopkracht en begroting. Deze campagne botste het al geregeld tussen de twee. Beiden gaven ze ook al aan kandidaat-premier te zijn voor een volgende federale regering. Niet onlogisch dus dat daar ook in Terzake KIES 24 aandacht naar ging.

"De Wever heeft zich kandidaat gesteld, maar zegt dat het eigenlijk tegen zijn goesting is", zegt De Croo, die zich meteen naar De Wever richt. "U zou premier zijn van een land waar u niet in gelooft. Ik heb de voorbije jaren bijna elke dag beslissingen moeten nemen om het land sterker te maken. Ik denk dat het voor u moeilijk zou zijn om elke dag beslissingen te nemen voor een land waar u eigenlijk niet in gelooft."

De Wever repliceert: "Mijn tegengoesting is de reden waarom ik uw kandidatuur niet meer geloofwaardig vind. U heeft een augiasstal (een rommeltje, red) nagelaten die moet worden uitgemest. Een normaal mens kan er niet naar uitkijken om daaraan te beginnen, maar ik vind het wel mijn plicht. Dus ik wil u krachtig tegenspreken." De kandidatuur van De Croo vindt De Wever op zijn beurt niet geloofwaardig. "Als de kiezer oordeelt zoals ik denk dat die zou moeten oordelen, dan denk ik dat u geen kandidaat-premier kan zijn omdat uw partij niet meer de kritische massa kan inbrengen die in een democratie daarvoor nodig is."

De Croo pleitte opnieuw voor een centrumrechtse coalitie, zoals hij al in deze campagne al enkele keren heeft gedaan. Hij zou een heruitgave van de Zweedse regering willen van N-VA, MR, Open VLD en CD&V, aangevuld met de Franstalige christendemocraten van Les Engagés.

Vorige week al stak De Croo de hand uit naar N-VA-voorzitter Bart De Wever. "Laten we samenwerken in een socio-economische hervormingsregering", klonk het eerder bij VTM. In Terzake KIES24 keek hij opnieuw naar De Wever. "Samen kunnen we de hervormingen doorvoeren waar de mensen op aan het wachten zijn. Hier ligt een gouden kans om het beleid te voeren waar men in Vlaanderen op wacht: hervorming van werkloosheid, van asiel en migratie en veiligheid."

"U kan toch nu niet zeggen: 'ik neem die kans niet, want ik wil persé een staatshervorming'. (...) Het is een uitgestoken hand, maar u neemt die niet aan omdat u geobsedeerd bent door een staatshervorming die de PS aan tafel brengt en waar niemand in Vlaanderen op zit te wachten", zegt De Croo.

Toch wil De Wever die hand wel degelijk aannemen, zegt hij aan het einde van het debat, "als het gaat over het doorvoeren van de hervormingen die de Open VLD afgelopen jaren heeft nagelaten." Al stelt hij meteen een tegenvraag: "Als we samen in de regering stappen, is het dan de grootste partij die de premier mag leveren? Is dat dan ook onderdeel van de deal die we vanavond sluiten?"

"Dat is de logica zelve", antwoordt De Croo. "Maar wel niet om ons te verliezen in staatshervormingen die voor jaren stilstand zullen zorgen. Als dat is om ons land sterker te maken: ja. Als het is om ons land in twee te knippen: nee." "Eigenlijk 'nee' dus", besluit De Wever. Waarna hij nog eens uithaalt: "U zegt dat staatshervormingen het land zullen blokkeren. Het land ís al geblokkeerd. Uw regering was de blokkering."

Wanneer Bart De Wever voor de zoveelste keer forse kritiek uit op "het rampzalige Vivaldi-beleid", reageert De Croo fors. "Ik weet heel goed dat er nog veel werk op de plank ligt, maar het zou u sieren als u zelf wat meer bescheidenheid zou tonen over uw Vlaamse regering."

"Ik aanvaard het niet dat u zegt dat alles de fout is van de federale regering", vervolgt De Croo wat later. Hij verwijst onder meer naar de crises in de zorg en in het onderwijs. "Dat zijn puur Vlaamse bevoegdheden die bij uw ministers zaten, domeinen die cruciaal zijn voor de toekomstige welvaart van de Vlamingen. Vandaag hebben we een Vlaamse minister van Leefmilieu die zorgt dat je niet meer kan ondernemen in Vlaanderen."

"We zitten samen in die regering", antwoordt De Wever. "Het is zielig als je de regering begint te torpederen waar je zelf inzit. De zaken die je opsomt, hebben we allemaal samen gedaan."

Naast het premierschap en coalitievorming ging het in Terzake KIES24 uiteraard ook nog over de begroting. De komende jaren zijn er ingrijpende maatregelen nodig om de staatsfinanciën te saneren en te zorgen dat het Belgische begrotingstekort wordt teruggedrongen. Daarvoor wordt vaak al snel gekeken naar de pensioenleeftijd, maar dat is deze campagne geen thema. "De pensioenleeftijd van 67 jaar volstaat", bevestigt De Wever. "Het probleem is vooral dat de feitelijke pensioenleeftijd vandaag op 62 jaar ligt. Het zal al een heel traject zijn om die omhoog te krijgen." De Croo treedt hem bij. "De effectieve pensioenleeftijd moet omhoog. Daarvoor willen wij bijvoorbeeld het oude brugpensioen volledig stopzetten en de pensioenbonus-systemen uitbreiden." De Wever voegt er wel aan toe: "We zullen ook grote pensioenhervormingen moeten doen om de kosten te beperken. Want de pensioenhervorming van de Vivaldi-regering heeft die eigenlijk alleen maar verder verzwaard. En het was al onbetaalbaar."