Het vaccinatiebereik bij jonge kinderen in Vlaanderen blijft hoog. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Kind en Gezin. Bijna 9 op de 10 kinderen zijn in het eerste levensjaar ingeënt met de eerste dosis van de meeste aanbevolen vaccins. Dat cijfer bleef de voorbije vijf jaren zo goed als stabiel.
Aantal jonge kinderen dat gevaccineerd wordt bij Kind en Gezin blijft hoog, ondanks coronacrisis
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
Een volledige vaccinatie, met dus alle nodige dosissen van aanbevolen vaccins, gebeurde bij 8 op de 10 kinderen (geboren in 2022) in hun eerste levensjaar. Het is mogelijk dat andere kinderen ook nog gevaccineerd werden, maar dan elders, bijvoorbeeld bij hun huisarts.
Die cijfers zijn enigszins verrassend omdat de bereidheid leek te dalen door de coronacrisis. "We zien internationaal dat er meer vaccinatietwijfel is", zegt dokter Veerle Vekeman, vaccinatieverantwoordelijke bij Opgroeien. In Vlaanderen is daar blijkbaar weinig van te merken.
"De meeste ouders willen toch weten welke vaccinaties gegeven worden, welke bijwerkingen er zijn, wat ze kunnen verwachten", volgens Vekeman. "We zien dat onze verpleegkundigen en onze artsen enorme inspanningen doen en de ouders tegemoet komen in hun vragen". Dat resulteert dus in stabiele cijfers.
Zowel verplichte als aanbevolen vaccins stabiel
Enkel het vaccin tegen polio is verplicht in ons land. "Ouders moeten een bewijs van volledige vaccinatie aan de gemeente bezorgen ten laatste op het moment dat hun kind 18 maanden wordt", volgens Opgroeien. Het vaccin bestaat uit drie dosissen (twee in het eerste levensjaar en nog eentje in het tweede).
De meest recente cijfers tonen dat 9 op de 10 kinderen in hun eerste levensjaar zeker één dosis daarvan krijgt. Voor een totale vaccinatie van drie dosissen zakt dat naar ongeveer 8 op de 10 (80,9 procent) bij kinderen geboren sinds 2021.
De Hoge Gezondheidsraad adviseert ook andere vaccins in het "aanbevolen vaccinatieschema ", onder meer tegen tetanus, kinkhoest en pneumokokken. De meeste worden toegediend in een combinatievaccin, vaak samen met polio. De vaccins zijn bijna allemaal gratis.
Voor alle infectieziekten uit het schema kreeg 88 tot 89,5 procent van de kinderen geboren in 2022 in het Vlaamse Gewest een eerste dosis. Heel gelijkaardig aan het verplichte poliovaccin dus.
In het tweede levensjaar zakt het vaccinatiebereik ook voor deze infectieziekten, naar 82,3 procent gemiddeld, op meningokokken C na. Daarvoor zakt het naar 78 procent.
Kinkhoest toch in opmars
Ook voor kinkhoest zijn de cijfers stabiel. Verwarrend, aangezien onlangs nog bleek dat de ziekte weer even in opmars was. Dat heeft echter niet te maken met de vaccinatie van de allerjongsten.
Het vaccin tegen kinkhoest beschermt wel tegen zwaar ziek worden en tegen complicaties, maar niet helemaal tegen besmetting. Het virus kan dus wel circuleren en het kent een "cyclisch verloop": om de drie à vijf jaar is er een stijging van het aantal gevallen.
Daarbij komt dat pasgeborenen pas na 8 weken gevaccineerd worden, en daardoor wel kwetsbaar zijn tijdens de eerste weken van hun leven. Om te zorgen dat de jonge baby beschermd is, kunnen toekomstige moeders zich tijdens de zwangerschap laten vaccineren, beklemtoont het Departement Zorg. Vooral in Brussel en Wallonië is die vaccinatiegraad wat lager.
Volgens Vekeman zijn volwassen ook te weinig gevaccineerd. "Om de 10 jaar heb je een herhalingsdosis nodig. Je kan het als volwassen doormaken zonder het te weten en dan doorgeven aan een kind". Daarom wordt er "cocoonvaccinatie" aangeraden: de vaccinatie van de mensen rond een jong kind.
Ongelijkheid bij vaccin tegen rotavirus
Van alle vaccins uit het schema, is er slechts één dat niet volledig terugbetaald is: het vaccin tegen het rotavirus. Dat virus veroorzaakt een maagdarmontsteking met diarree. Het vaccin kost ouders 12,10 euro per dosis, of 8 euro voor wie een verhoogde tegemoetkoming heeft.
Bovendien moeten ouders het zelf aankopen en meebrengen, en vóór de leeftijd van 24 of 32 weken (naargelang het type vaccin) bij hun baby laten toedienen. Een drempel, zo blijkt, want slechts 74,2 van de kinderen kinderen is volledig ingeënt tegen die ziekte.
De gedeeltelijke terugbetaling lijkt een kloof te veroorzaken: bij kinderen die in kansarmoede geboren zijn in 2022, kreeg 80 procent de eerste dosis. Van de kinderen die niet in kansarmoede geboren zijn, is dat 84,6 procent. Het rotavaccin hinkt dus achterop, maar al bij al krijgen de meeste jonge kindjes wel alle aanbevolen vaccins.
Op de website van Opgroeien kan je informatie vinden over het aanbevolen vaccinatieschema . De cijfers over de vaccinatiegraad vind je in de dashboards van Opgroeien. Dat bevat alle vaccinaties die uitgevoerd zijn door Kind en Gezin, niet die bij de eigen huisarts. De werkelijke vaccinatiegraad kan dus hoger liggen.
