De Amerikaanse president Joe Biden zal de grens met Mexico sluiten als een te groot aantal migranten de grens illegaal oversteekt. In mei waren dat er dagelijks nog zo'n 3.700. Massamigratie is een pijnpunt voor Bidens herverkiezingscampagne. Sinds oktober 2023 hebben al 1,5 miljoen mensen illegaal de grens overgestoken in het zuiden, een cijfer dat Donald Trump maar al te graag gebruikt voor zijn campagne.
Amerikaans president Biden ondertekent plan om zuidelijke grens tijdelijk te sluiten en asielaanvragen te beperken
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
De Amerikaanse president Joe Biden heeft nieuwe wetgeving aangekondigd om de migratiecrisis in het zuiden van het land aan te pakken. "Vandaag gebruik ik mijn presidentiële macht om de crisis aan de zuidelijke grens aan te pakken", zei de president tijdens een persconferentie. "Momenteel is het systeem kapot, en ik wil het herstellen."
Met een 'executive order' wil Biden de mogelijkheid invoeren om de zuidelijke grens met Mexico te sluiten als dagelijks te veel migranten het Amerikaanse grondgebied willen betreden.
De president gaf geen exact aantal, maar volgens Amerikaanse media ligt de grens op een gemiddeld aantal van 2.500 mensen die per dag illegaal de grens proberen oversteken. In dat geval krijgt de grenspolitie de toestemming om de toegang tot de VS te versperren.
Het Witte Huis wil op die manier "overweldigende situaties" vermijden. Mensen die nu illegaal in Amerika zijn, kunnen door de nieuwe wetgeving ook makkelijker het land worden uitgezet. Voor zijn nieuwe beleid beroept de president zich op Section 212(f) van de U.S. Code (de federale wetgeving, nvdr.).
Section 212(f) van de Amerikaanse federale wetgeving
"Wanneer de president van oordeel is dat de aankomst van buitenstaanders of van een categorie buitenstaanders in de Verenigde Staten schadelijk zou zijn voor de belangen van de Verenigde Staten, kan hij dat aankondigen en voor de periode die hij noodzakelijk acht de toelating van alle buitenstaanders of van een categorie buitenstaanders als immigranten of niet-immigranten opschorten, of voor de toelating van buitenstaanders alle beperkingen opleggen die hij nodig acht."
Section 212 (f) geeft de Amerikaanse president het recht om migratie naar de Verenigde Staten tijdelijk stil te leggen. Dat kan als de "aankomst van migranten de belangen van de Verenigde Staten kan schaden". Amerikaanse rechtbanken hebben die belangen in het verleden vrij ruim geïnterpreteerd, zeggen The Law Offices of Grinberg & Segal . Zo is "uitsluiting op basis van religie" een van de weinige niet-toegestane redenen. Daarnaast kan een president zelf beslissen hoelang de opschorting van de toegang tot de VS duurt.
Mensen die binnenkort illegaal de grens oversteken, worden terug naar Mexico of het thuisland gestuurd en verliezen het recht om later opnieuw asiel aan te vragen. Er zijn wel enkele uitzonderingen, zoals voor niet-begeleide minderjarigen of voor mensen die medische zorg nodig hebben. Pas wanneer de grenspolitie gemiddeld 1.500 mensen per dag tegenkomt, mag de grens opnieuw open.
"Deze acties zullen van kracht zijn wanneer het grote aantal aankomsten aan de zuidelijke grens ons vermogen te boven gaat, zoals nu het geval is", staat in de aankondiging van het Witte Huis te lezen.
Er komen inderdaad veel migranten naar de VS: in de eerste 21 dagen van de maand mei staken dagelijks zo'n 3.700 mensen de grens met Mexico over. De laatste maanden is het totale aantal tussenkomsten van de grenspolitie wel gedaald, van meer dan 300.000 in december 2023 naar 179.000 afgelopen april.
De Amerikaanse asielrechtbanken kunnen het aantal aanvragen niet meer bolwerken. Momenteel zijn er zo'n 2 miljoen dossiers die nog moeten worden behandeld, liet Biden weten. Daardoor kan het jaren duren voor iemand zijn zaak mag bepleiten bij de autoriteiten. De nieuwe wetgeving moet die achterstand deels wegwerken.
Geen compromis dus presidentieel besluit
De nieuwe maatregel is een van de strengste sinds het begin van Bidens ambtstermijn. De president staat dan ook onder immense druk om de hoeveelheid migranten terug te dringen. Tussen oktober 2022 en september 2023 stak nog een recordaantal van 2,5 miljoen mensen de grens over naar de Verenigde Staten. Biden nam wel enkele maatregelen - zoals een beperking op het aantal migranten uit Venezuela en Cuba - maar die brachten weinig soelaas.
Amerika-correspondent Björn Soenens plaatst de nieuwe maatregel van Biden binnen zijn presidentscampagne, die volop aan de gang is. "Migratie is al lange tijd een hot topic", stelt Soenens in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Miljoenen Amerikanen maken zich zorgen over het grote aantal migranten dat de laatste jaren - al dan niet illegaal - de grens overstak. Om hen gerust te stellen, moest hij dringend iets ondernemen."
Eerder had de regering-Biden met Republikeinse wetgevers een compromis uitgewerkt om de crisis aan de grens aan te passen. "Het voorstel voorzag meer grensagenten, een strengere aanpak aan de grens en een beperking op asiel." Het plan is er nooit gekomen, onder meer op aansturen van Donald Trump, die de crisis aan de grens wil blijven gebruiken voor zijn kiezers. "Biden heeft dus geen andere keuze dan een presidentieel besluit in te zetten", legt Soenens uit.
Voor Biden is het onbegrijpelijk dat de Republikeinen uiteindelijk tegen het compromis hebben gestemd. "De sterkste overeenkomst in jaren tussen onze 2 partijen lag voor onze neus, en toch zijn verschillende Republikeinen ervan weggelopen", zei Biden tijdens de persconferentie. "Waarom? Omdat Donald Trump het hen had opgedragen."
Onderscheid met Trump verduidelijken
Met zijn nieuwe wetgeving wil Biden de druk op het migratiesysteem verlichten. "Er is een vleugel binnen de Democratische partij die zich vragen stelt bij het grote aantal migranten", vertelt Soenens. "Onder meer de grote steden worden extra belast: ze moeten een slaapplaats en eten voorzien, terwijl de migranten niet mogen werken. Een werkvergunning krijg je pas als de asielprocedure is afgerond."
Intussen krijgt Biden ook kritiek van de linkerflank in de partij. "Zij zullen naar de rechtbank stappen. Ze vrezen dat ouders hun kinderen alleen de grens zullen oversturen. Daarnaast argumenteren ze dat asielzoekers door een volledig gesloten grens extra kwetsbaar zijn voor mensensmokkelaars en drugsbendes."
Biden neemt dan wel strengere maatregelen aan de grens, toch wil hij benadrukken dat hij zich niet wil afzetten van immigratie an sich. Zo probeert hij zich te onderscheiden van zijn Republikeinse tegenstrever.
"Het Amerikaanse Vrijheidsbeeld is niet zomaar een roestig stuk metaal, het staat voor wie wij als Verenigde Staten zijn", concludeerde Biden. "Ik zal migranten nooit demoniseren, nooit zeggen dat ze 'het bloed van ons land vergiftigen' of mensen uitsluiten vanwege hun religieuze overtuigingen."
