MR en Les Engagés maken opening voor staatshervorming, maar de vraag is of dat voor de N-VA genoeg zal zijn

Gisteren gaf MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez nog maar eens aan niet afkerig te staan tegenover een overheveling van bevoegdheden naar de regio's. Hij heeft het dan concreet over de uitbetaling van de werkloosheidsuitkeringen. Als je dat naar de regio's brengt, betekent dat een responsabilisering, zegt hij, en zal Wallonië genoodzaakt zijn meer te doen om meer mensen aan de slag te krijgen.

Maar Bouchez zegt ook dat bepaalde bevoegdheden misschien best kunnen worden geherfederaliseerd. Denk bijvoorbeeld aan de versplinterde bevoegdheden op het vlak van volksgezondheid.

Ook partijvoorzitter Maxime Prévot van Les Engagés is niet tegen een nieuwe staatshervorming, maar zegt er ook bij dat die niet mag leiden tot een ontmanteling van België, maar de fouten van vorige staatshervormingen moet rechtzetten.

"De dingen zijn aan het bewegen", reageerde N-VA-voorzitter Bart De Wever vanmorgen in De Zevende Dag. "Het is de allereerste keer dat Franstalige partijen voor de verkiezingen al de deur openzetten voor een hervorming van ons land." 

"Je kan inderdaad zeggen dat er sprake is van een soort opening bij Prévot en Bouchez in de richting van de N-VA", zegt politicoloog Pascal Delwit (ULB). "Dat heeft in de eerste plaats te maken met de peiling van een 10-tal dagen geleden, waaruit blijkt dat beide partijen 37 zetels op 75 zetels zouden halen. Ik denk dat de opening vooral te maken heeft met de kansen om samen met de N-VA in een federale regering te stappen.                              

"Of die openingen een staatshervorming echt dichterbij brengen, daar ben ik nog niet zo zeker van", zegt Delwit. "Vergeet niet dat je voor een staatshervorming een tweederdemeerderheid in de Kamer nodig hebt. Dat is 100 van de 150 Kamerzetels."

Een tweederdemeerderheid lijkt niet erg waarschijnlijk omdat de extreme partijen het goed doen en volgens de peilingen samen tot 55 zetels kunnen binnenhalen. En die tweederdemeerderheid is net nodig omdat de Grondwet moet worden gewijzigd om de staat te kunnen hervormen.

"Voor een echte staatshervorming heb je de socialistische familie nodig", zegt Delwit. "Dat de PS absoluut niks meer wil horen van zo'n staatshervorming durf ik te betwijfelen. Bij de PS zitten trouwens veel meer regionalisten dan bij de MR of Les Engagés."

"Ten gronde verwacht ik geen grote veranderingen", zegt Delwit. "Het gaat hier vooral om standpunten tijdens de campagne. Bart De Wever kan nu wel tonen aan kiezers van Vlaams Belang dat zijn discours wel degelijk iets doet bewegen aan Franstalige kant. Maar wat wordt gezegd wordt niet noodzakelijk realiteit." 

"Een klassieke staatshervorming acht ik zo goed als onmogelijk, gewoon omdat een tweederdemeerderheid in de Kamer er niet in zit", denkt ook Wetstraatwatcher Ivan De Vadder. "Maar misschien kan dat worden omzeild door zogenoemd bicefaal beleid (waarbij de bevoegdheid federaal blijft, maar het beleid wordt gevoerd door ministers op maat van de deelstaat waartoe ze behoren, red.) of door het overhevelen van de uitbetaling van de werkloosheidsuitkeringen naar de regio's."

Er blijft nog veel onduidelijk. "Er zit wel degelijk een uitgereikte hand in wat Bouchez en Prévot voorstellen, een uitgereikte hand die Bart De Wever wel moet aanvaarden. Maar de grote vraag is of hij de voorstellen wel genoeg vindt."

"Ik denk dat het meer is dan campagnepraat, want op sociaal-economisch vlak liggen N-VA, MR en Les Engagés dicht bij elkaar. Vergeet ook niet dat een heruitgave van de Vivaldi-coalitie dood en begraven lijkt. Dat hebben we vanmorgen kunnen vaststellen tijdens De Zevende Dag."

"Eigenlijk wordt hier op twee velden tegelijk geschakeld. Er worden voorstellen rond de staatshervorming gelanceerd, maar eigenlijk wil men samenwerking op sociaal-economisch vlak. De grote vraag is hier hoeveel confederalisme Bart De Wever bereid is op te offeren om een centrumrechtse regering te kunnen vormen."