In Israël zijn gisteren tienduizenden mensen op straat gekomen om de goedkeuring te eisen van een akkoord waarbij Israëlische gijzelaars zouden worden vrijgelaten. Tegelijk dreigen enkele uiterst rechtse ministers ermee uit de regering van Benjamin Netanyahu te stappen als er een akkoord over een staakt-het-vuren komt.
Massaprotest in Israël voor akkoord over gijzelaars, ministers dreigen ermee uit regering te stappen
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Onder meer in Tel Aviv kwamen burgers op straat. De organisatoren daar hebben het over 120.000 betogers. Dat zou dan de grootste manifestatie zijn sinds de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober vorig jaar, het begin van de oorlog in Gaza.
De betogers protesteren tegen de regering van Benjamin Netanyahu en eisen dat er een akkoord komt over de vrijlating van de Israëlische gijzelaars door Hamas. Velen van hen toonden zich positief over het nieuwe voorstel tot staakt-het-vuren dat vrijdag door de Amerikaanse president Joe Biden werd aangekondigd.
Dat voorstel over het einde van de oorlog in Gaza, dat volgens Biden op tafel werd gelegd door Israël, omvat onder meer de terugtrekking van Israëlische troepen uit de Gazastrook en de vrijlating van alle gijzelaars.
Families van gijzelaars: "Verlies dit moment niet"
Ook de families van de Israëlische gijzelaars willen dat Netanyahu het voorstel voor een staakt-het-vuren ondertekent. In een verklaring heeft het Forum van Families van Gijzelaars en Vermiste Personen het over "het niet missen van een kans die zich heeft voorgedaan om de gegijzelden naar huis te brengen".
De families eisen dat "de Israëlische regering onmiddellijk de overeenkomst goedkeurt om de gijzelaars vrij te laten en alle gijzelaars onmiddellijk naar huis te brengen". Ze vragen de Israëlische regering om "dit moment niet te verliezen".
"We zullen ook alle ministers en coalitieleden vragen om zich publiekelijk te engageren om de overeenkomst te steunen en de mogelijkheid niet toe te staan om deze te torpederen en de gijzelaars in gevaar te brengen."
Wat houdt het voorstel in?
In een eerste fase zou er een staakt-het-vuren komen van 6 weken. Israëlische troepen zouden zich terugtrekken uit de bewoonde gebieden in Gaza. De bevolking mag terugkeren naar hun huizen. Israël wil ook dat Hamas een aantal nog levende gijzelaars vrijlaat, in ruil zullen ook Palestijnse gevangenen vrijgelaten worden. De humanitaire hulp zou toenemen met 600 vrachtwagens per dag.
Tijdens fase 1 zou ook onderhandeld worden over de overgang naar fase 2, een permanent einde aan de vijandigheden. Als de onderhandelingen langer duren dan 6 weken, dan kan de termijn van het staakt-het-vuren verlengd worden. Tijdens fase 2 moet Hamas ook alle overgebleven gijzelaars vrijlaten. Als Hamas zich aan de voorwaarden houdt, zal het Israëlische leger zich uit de volledige Gazastrook terugtrekken en komt er een permanent staakt-het-vuren.
Fase 3 zou dan bestaan uit een groot reconstructieplan voor de heropbouw van Gaza. Er komt internationale hulp om scholen, huizen en ziekenhuizen herop te bouwen.
Ministers dreigen met vertrek
Intussen dreigen enkele uiterst rechtse ministers in de regering-Netanyahu ermee om uit de regering te stappen als het tot een akkoord over een wapenstilstand komt.
Minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir schreef op X (het vroegere Twitter) dat zijn partij "de regering zal ontbinden". Een akkoord zou volgens hem een overwinning voor terrorisme betekenen en een bedreiging voor de veiligheid van het land.
Minister van Financiën Bezalel Smotrich stelde dat hij "niet zal deelnemen aan een regering die het voorgestelde plan zou aanvaarden". De oorlog moet doorgaan tot Hamas vernietigd is en alle gijzelaars zijn bevrijd. Gebeurt dat niet, dan stapt ook hij uit de regering.
Netanyahu: "Kansloos zolang niet alle oorlogsdoelen bereikt zijn"
Het hoofd van de oppositie in Israël, Yair Lapid, heeft premier Netanyahu alvast een wisselmeerderheid aangeboden om het staakt-het-vuren goed te keuren.
Premier Netanyahu zelf tempert intussen de verwachtingen over het vredesplan. Voor hem is een permanent staakt-het-vuren alleen maar mogelijk als Hamas volledig uitgeschakeld is. Dat komt neer op "de vernietiging van de militaire en bestuurlijke capaciteit van Hamas".
Hij noemde een akkoord "kansloos" zolang niet alle Israëlische oorlogsdoelen zijn bereikt: de vrijlating van alle gijzelaars, de vernietiging van de Hamas-milities en het Hamas-bestuur, en de garantie dat Gaza nooit meer een bedreiging voor Israël zal zijn.
"Het idee dat Israël een permanent staakt-het-vuren zal aanvaarden voordat aan deze voorwaarden is voldaan, is gedoemd om te mislukken", luidt het.
