Wetenschappers hebben met behulp van de James Webb-ruimtetelescoop een sterrenstelsel gevonden dat 'slechts' 290 miljoen jaar na de oerknal bestond. Het Europese ruimtevaartagentschap ESA spreekt van een record.
De afgelopen 2 jaar hebben wetenschappers de Webb-telescoop gebruikt om de Cosmic Dawn te onderzoeken. Dat is de periode in de eerste paar honderd miljoen jaar na de oerknal waarin de eerste sterrenstelsels ontstonden.
Die sterrenstelsels zouden een vitaal inzicht geven in de manieren waarop het gas, de sterren en de zwarte gaten veranderden toen het heelal nog heel jong was.
In 2023 en januari 2024 gebruikte een internationaal team van astronomen Webb om sterrenstelsels te observeren als onderdeel van het JWST Advanced Deep Extragalactic Survey (JADES) programma.
Daarmee wordt de roodverschuiving bekeken. Dat is een verschijnsel waarbij het licht van een object naar langere golflengten verschuift. Op die manier kunnen astronomen afleiden wat de afstand is van het waargenomen object.
En deze keer ging het om een recordafstand. Het nieuw ontdekte sterrenstelsel JADES-GS-z14-o zou slechts 290 miljoen jaar na de oerknal hebben bestaan. De oerknal, of Big Bang, zou zo’n 13,7 miljard jaar geleden hebben plaatsgevonden.
De Webb-telescoop, de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, is ontwikkeld door de Verenigde Staten, Europa en Canada. Hij werd in 2021 gelanceerd. Eerder kon hij al stelsels ontdekken van 330 miljoen jaar na de oerknal.
