Met de slechtste begroting sinds jaren heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het moeilijk om het hoofd boven water te houden. Van de 3 gewesten legt het de slechtste cijfers voor. Maar de Brusselse regering heeft wel meer kopzorgen: wat met de drugsoorlog die woedt in de straten van onze hoofdstad? En welke oplossing is er voor de duizenden asielzoekers en daklozen die geen onderdak vinden of krijgen en noodgedwongen hun toevlucht zoeken tot kraakpanden of de openlucht?
Een drugsoorlog, daklozen en efficiënt bestuur: hierover gaan de verkiezingen in Brussel
Lennart Segers
Gepubliceerd:
19 gemeenten of 1 stad?
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat uit 19 gemeenten, met elk hun eigen burgemeester. Maar onze hoofdstad wordt ook bestuurd door een eigen parlement en regering. En allemaal bepalen ze mee het leven van meer dan 1,2 miljoen Brusselaars. Maar gemeenten en het gewest hebben ook elk hun eigen belangen. Al jaren vragen vooral de Vlaamse partijen in de Brusselse regering om komaf te maken met de bestuurlijke versnippering en een efficiënt beleid.
Dat is ook wat de OESO bepleit: De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, een samenwerking tussen 38 industrielanden, zegt dat er een interne staatshervorming nodig is, waarbij de gemeenten bevoegdheden overhevelen naar het gewest. Alleen op die manier kan het bestuur daadkrachtig werken, klinkt het.
Zo denken de Nederlandstalige partijen over een staatshervorming
Cieltje Vanachter van N-VA wijst op een stilstand in Brussel: “Iedereen is bevoegd en niemand is verantwoordelijk. Gedaan met al die aparte administraties en bevoegdheden. Wij gaan voor 1 stadsgewest en maak van de gemeenten districten.”
Ook voor Ans Persoons van Vooruit moet Brussel veel meer 1 stadsgewest worden: “Maak van Brussel 1 geheel, niet met 19 gemeenten en 19 OCMW’s. Dat dient de bevolking niet.”
Brussel moet 1 stad worden met 1 minister-president. "Als dat niet meteen lukt dan moeten we alvast de politie eenmaken", daar is Sven Gatz van Open VLD duidelijk over.
Bij PVDA vinden ze dat het Brusselse gewest eenvoudiger moet: “Wij willen die 3 aparte parlementjes per gemeenschap afschaffen. Bij de gemeenten willen we huisvesting en ruimtelijke ordening overhevelen naar het gewest, maar met behoud van de gemeenten,” zegt lijsttrekker Jan Busselen.
En ook Groen wil efficiënter werken, lijsttrekker Elke Van den Brandt: “Geen 19 gemeenten, 19 OCMW’s, 6 politiezones. Dat moet veel eenvoudiger, dat willen we anders organiseren.”
CD&V is tegen de afschaffing van de gemeenten. “Molenbeek is Jette niet, maar we willen netheid, mobiliteit en huisvesting wel naar het gewest overhevelen", zegt lijsttrekker Benjamin Dalle.
En ook voor Bob Debrabandere van Vlaams Belang is het duidelijk: “We willen de gemeenten niet afschaffen, er moeten wel meer bevoegdheden naar het gewest en we moeten durven de gemeentegrenzen herbekijken.”
Asielzoekers en daklozen
In 2 jaar tijd zijn er 20 procent meer daklozen bijgekomen in Brussel, bij de laatste telling waren het er 7.000.
Daar heeft de opvangcrisis geen goed aan gedaan. Mensen die in ons land aankomen, op zoek naar asiel, passeren in vele gevallen Dienst Vreemdelingenzaken in Brussel. Volgens de wet moet ons land zorgen voor asielzoekers zolang hun onderzoek loopt om te bepalen of ze nood hebben aan bescherming. Maar voor alleenstaande mannen is er geen bed, bad, brood en begeleiding. En dus leven ze noodgedwongen in en kraakpand of op straat.
Uit onderzoek van de VUB, de Vrije Universiteit Brussel, leven daarnaast ook nog eens zo'n 50.000 mensen in de illegaliteit in Brussel. Die mensen leven zonder geldige verblijfsvergunning in België, en verdwijnen in veel gevallen onder de radar. “We baseren ons daarvoor op cijfers tot 2017,” duidt demograaf Johan Surkyn bij BRUZZ, “maar we weten dat de groep zonder papieren redelijk parallel stijgt met het aantal asielaanvragen.” Die stegen van ruim 27.000 in 2019 tot 35.500 in 2023. En ook het aantal 40- en 50-plussers stijgt. “Dat wijst erop dat mensen langer in ons land blijven, ook na een uitwijzing.”
Zo denken de Nederlandstalige partijen over asielzoekers en daklozen
Voor Open VLD moet de opvang van asielzoekers veel meer verspreid worden over Wallonië en Vlaanderen en niet alleen in Brussel.
Groen pleit voor een radicale spreiding voor opvang van vluchtelingen over heel het land. “Elke dakloze moet een dak boven het hoofd krijgen. Als elke gemeente 5 mensen opvangt, is geen asielcrisis meer in Brussel en moet niemand op straat slapen.”
Vlaams Belang wil inzetten op terugkeer van illegale vreemdelingen. “Er lopen 100.000 illegalen in Brussel rond, dat is niet goed voor die mensen zelf en niet voor de samenleving. Oppakken en in gesloten centra huisvesten om dan terug te keren naar hun land van herkomst, dat is ons idee.”
N-VA kiest voor het Australische model. “Door opvang aan de buitengrenzen van de landen van herkomst komen veel minderen asielzoekers naar Brussel, wij willen ook de mensenhandel hard aanpakken. Daarnaast moeten daklozen in Brussel eerst en vooral een dak boven het hoofd krijgen.”
"Het asielbeleid is federaal en moet efficiënter verlopen, wel volgens de regels van de conventie van Genève. Daklozen is iets ander, dat moeten we kunnen aanpakken, het kan niet dat in 1 van de rijkste regio’s van de wereld, mensen op straat slapen”, stelt PVDA.
CD&V wil inzetten op permanente dag- en nachtopvang voor daklozen. "Daarnaast gaan we ook voor 'housing first' (Daklozen krijgen een woning, pas nadien start begeleiding op, nvdr). Voor asielzoekers mikt de partij op een versnelling van de procedures, zodat ze veel sneller een antwoord hebben op hun asielaanvraag.
Vooruit denkt niet dat er een wonderoplossing is. "Allereerst een beter terugkeerbeleid en snellere asielprocedures, maar wie hier wel mag zijn, verdient een dak boven het hoofd. Kwetsbare mensen die op straat leven moeten we beschermen tegen uitbuiting en drugsmisbruik.
Criminaliteit
De criminaliteitscijfers in onze hoofdstad zijn barslecht. De vrees groeit dat de drugsmaffia van Marseille Brussel als nieuw wingewest heeft ontdekt. In 2023 vielen in Brussel 7 doden door drugsgeweld. Dit jaar is zo mogelijk nog bloediger, met nu al 6 doden op de teller. Al zeker 16 mensen raakten licht- tot zwaargewond. Het aantal schiet- en steekpartijen is nog nauwelijks bij te houden. Een belangrijke nuance is wel dat de link met het drugsmilieu niet altijd bewezen is.
En toch, vaak gaat het om rivaliserende bendes die met geweld strijden om hun territorium om drugs te dealen.
Binnen het gewest zijn er 6 politiezones voor 19 gemeenten. De versnippering maakt het er niet makkelijker op om criminaliteit efficiënt aan te pakken. In het verleden was er sprake van een fusie van de politiezones, maar die is in 2022 weggestemd.
Zo willen de Nederlandstalige partijen de criminaliteit aanpakken
“Iedereen kent de beelden van drugsverslaafden en dealers in Brussel waardoor mensen wijken en metrostations beginnen mijden. We moeten de drugsepedimie uitroeien door verslaafden te verzorgen en dealers hard aan te pakken” zegt lijsttrekster voor Vooruit Ans Persoons.
Ook Benjamin Dalle van CD&V richt zich op de drugscrisis. “De nieuwe regering moet een nieuw drugsplan maken voor Brussel met repressie, preventie en begeleiding. Daarnaast moet Brussel 1 politiezone worden met meer middelen en ook aanwezigheid in alle wijken.”
“Iedereen heeft recht op veiligheid in Brussel. We hebben meer politie nodig en een versterking van het parket. De drugsmaffia moet aangepakt worden ‘Follow the money’ zodat iedereen zich thuis kan voelen in de stad", zegt Elke Van Den Brandt van Groen
Jan Busselen van PVDA wil de drugsaanvoer uit Antwerpen aanpakken. “Daarnaast moeten we meer wijkagenten en buurtpolitie inzetten in Brussel om criminaliteit te voorkomen.”
Open VLD wil in Brussel Eenheid van commando. “Het gewest, politie en parket moeten intens samenwerken om de criminaliteit aan te pakken.”
Bob Debrabandere van Vlaams Belang zegt dan weer dat parket en politie in Brussel meer middelen moeten krijgen om een einde te maken aan de straffeloosheid in Brussel.
N-VA verwijt de regering in Brussel dat ze wegkeek van de groeiende criminaliteit. “Wij willen 1 politiezone met 1 politiebaas en niet zoals nu geruzie over het delen van camerabeelden tussen politiezones", zegt lijsttrekker Cieltje Van Achter.
Wie zijn de Nederlandstalige lijsttrekkers?
De huidige coalitie bestaat uit 6 partijen: de socialisten van PS en Vooruit.brussels, de groene partijen Ecolo en Groen, aangevuld met DéFI en Open VLD.
Voor Groen trekt Elke Van den Brandt de lijst, maar doet het ook met veel nieuwe namen. Sven Gatz trekt voor Open VLD, maar moet verder zonder stemmentrekker Guy Vanhengel. Bovendien is ook Els Ampe weg bij Open VLD Brussel.
Bij Vooruit.brussels staat Ans Persoons op 1, maar verliezen ze de populaire Foudad Ahidar. Hij komt op met een eigen lijst. Bij CD&V komt Benjamin Dalle deze keer op voor het Brusselse parlement.
PVDA verraste bij de vorige verkiezingen met meer dan een verdubbeling van het aantal zetels, en laat Jan Busselen de lijst opnieuw trekken.
N-VA zet Cieltje Van Achter vooraan, Vlaams Belang kiest voor Bob De Brabandere.
Wat het Brusselse parlement doet en welke impact de politici hebben op de Brusselaar lees je hier.
De vorming van de Brusselse regering gebeurt in 2 stappen: eerst zoeken de Franstalige en de Nederlandstalige partijen naar een meerderheid. Wanneer die gevonden is aan beide kanten, starten die partijen dan de onderhandelingen voor een regeerakkoord.
Lees hier waar de verkiezingen over gaan in Antwerpen, Vlaams-Brabant, West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Limburg
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
