Israël voert al 9 jaar een ‘geheime oorlog’ tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag. Dat blijkt uit een exclusief onderzoek door de Britse krant The Guardian, het Israëlisch-Palestijns magazine +972 en het Israëlisch kanaal Local Call. Door de inzet van zijn inlichtingendiensten om functionarissen binnen het Strafhof te monitoren, te hacken, onder druk te zetten of te bedreigen probeert het land onderzoeken naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid te laten ontsporen.
Israël voert al 9 jaar "geheime oorlog" tegen Internationaal Strafhof in Den Haag, stelt onderzoek van verschillende media
Inge Vrancken
Gepubliceerd:
Ruim een week geleden maakte hoofdaanklager Karim Khan van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag bekend dat hij een aanhoudingsmandaat wil tegen de leiding van terreurgroep Hamas en tegen de Israëlische premier Netanyahu en de minister van Defensie Gallant.
In zijn openbare verklaring zei Khan: ‘Ik sta erop dat alle pogingen om de functionarissen van dit Hof te belemmeren, te intimideren of op ongepaste wijze te beïnvloeden onmiddellijk moeten stoppen’. Khan voegde eraan toe dat als dit gedrag voortduurt, zijn kantoor niet zal aarzelen om op te treden.
Meer details gaf Khan niet. Nu leggen de Britse krant The Guardian, het Israëlisch-Palestijnse magazine +972 en het Israëlische Local Call in een exclusief onderzoek bloot hoe Israël al jarenlang te werk gaat om vervolging van Israëlische politici of militairen te voorkomen.
Hun gezamenlijke onderzoek is gebaseerd op interviews met meer dan 20 huidige en voormalige Israëlische medewerkers van inlichtingendiensten en regeringsmedewerkers, hooggeplaatsten binnen het Internationaal Strafhof, diplomaten en betrokken advocaten.
Geheime oorlog sinds 2015
In januari 2015 werd bevestigd dat Palestina lid zou worden van het Internationaal Strafhof. Voor Israël was dat ‘een rode lijn’. Lidmaatschap betekent dat het ICC onderzoeken kon opstarten naar mogelijke misdaden op Palestijns grondgebied.
Daar werd Israël nerveus van. Eén voormalige Israëlische diplomaat zei dat het ‘misschien de meest agressieve diplomatieke stap van de Palestijnse Autoriteit was’. ‘Erkend worden als een staat door de VN (wat net daarvoor gebeurd was, nvdr) is fijn. Maar het ICC is een mechanisme met tanden.’
De toenmalige hoofdaanklager van het Strafhof, de Gambiaanse Fatou Bensouda, startte quasi onmiddellijk een voorlopig onderzoek op naar ‘de situatie in Palestina’. Ze kwam meteen in het Israëlische vizier.
Twee mannen daagden op aan haar privéwoning in Den Haag. Ze zou daar een envelop gekregen hebben met honderden dollars en een Israëlisch telefoonnummer. De precieze toedracht is nooit achterhaald. Vermoed wordt dat Israël duidelijk wilde maken dat ze wisten waar Bensouda woonde. Het Strafhof voorzag extra beveiliging.
Bensouda en ook andere functionarissen werden afgeluisterd bij gesprekken met mensen in Palestijns gebied. Mailverkeer en documenten werden onderschept. ‘Bensouda is zwart en Afrikaans, wie maalt erom?’ zo omschrijft een bron de houding die werd aangenomen.
Wat is het Internationaal Strafhof?
Het Internationaal Strafhof is opgericht in 2002 en kan individuen vervolgen voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid. Eerder zijn de voormalige president van Soedan, Omar al-Bashir aangeklaagd, wijlen Libisch president Muammar Khadaffi en de Russische president Vladimir Poetin.
Rusland, China, Israël en de VS zijn geen lid van het Internationaal Strafhof.
Het Internationaal Strafhof is niet hetzelfde als het Internationaal Gerechtshof. Dat Hof beslecht zaken tussen staten, zoals de zaak die Zuid-Afrika heeft aangespannen tegen Israël wegens mogelijke genocide tegen de Palestijnen.
Het Strafhof moest z’n onderzoeken wel via de telefoon doen omdat het geen toestemming krijgt van Israël om naar de Westelijke Jordaanoever of Gaza te reizen. Ook werd spionagesoftware geïnstalleerd op de telefoons van Palestijnse NGO’s die hun hulp verleenden aan onderzoeken van het Strafhof.
De Mossadbaas en president Trump
Later, in 2018, dook de toenmalige directeur van de Israëlische buitenlandse Inlichtingendienst Mossad, Yossi Cohen, zelf op tijdens een ontmoeting tussen Bensouda en de Congolese president Kabila in New York.
Cohen was een getrouwe van Netanyahu en had persoonlijk de leiding over de operatie tegen Bensouda. Zijn bezoek in New York was onaangekondigd, bedoeld om te intimideren zeggen goedgeplaatste bronnen nu. Nog een bron zegt dat Netanyahu zelf de toestemming gaf voor de hele operatie en ‘geobsedeerd’ was door de onderschepte informatie.
Het schrok de hoofdaanklager niet af, ze zette haar onderzoek voort en Israël schakelde nog wat hoger. Cohen zou haar persoonlijk bedreigd hebben. “U moet ons helpen en ons voor u laten zorgen. U wil niet verzeild geraken in zaken die uw veiligheid en die van uw familie in het gedrang kunnen brengen”, zo zou de boodschap geluid hebben.
De Israëlische diensten vonden een medestander in president Donald Trump. De Amerikaanse regering onder hem vaardigde sancties uit tegen Bensouda, officieel als reactie op een onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden van Amerikaanse soldaten in Afghanistan.
Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo liet verstaan dat er wel degelijk een link was met het onderzoek naar Israël. Hij probeerde dan weer de reputatie van Bensouda te beschadigen met een verwijt over “medeplichtigheid aan corruptie voor persoonlijk gewin”.
Bensouda bleef doorgaan en kondigde kort voor het einde van haar mandaat in 2021 aan dat ze een uitgebreid onderzoek zou openen. Dat onderzoek ligt mee aan de basis van de vraag naar een aanhoudingsmandaat nu, door haar opvolger Khan. Ook hij is de afgelopen maanden doelwit van bedreigingen en intimidatie.
De persdienst van premier Netanyahu zegt dat het om valse en ongegronde beschuldigingen gaat die bedoeld zijn om de staat Israël te beschadigen.
Het Internationaal Strafhof zegt in een reactie dat het op de hoogte is van activiteiten om informatie te onderscheppen, dat het ICC maatregelen neemt daartegen en dat geen enkele van de recente ‘inbraken’ tot bij het bewijsmateriaal geraakt is dat het Strafhof verzameld heeft.
