Water zuiveren kan met afval uit de champignonteelt. Dat heeft Brigit van Brenk, microbioloog aan de Universiteit Utrecht, ontdekt. "Het afval is in staat om redelijke hoeveelheden PFAS en ook andere bestrijdingsmiddelen en medicijnresten uit het water te halen", zegt ze.
Water zuiveren van PFAS en medicijnresten: het kan met afval uit champignonteelt
Schoon en veilig drinkwater uit de kraan? Het is voor velen vanzelfsprekend, maar eigenlijk is het dat niet. In de wereld van waterzuivering zijn medicijnresten en PFAS een toenemende bron van kopzorgen. Onlangs nog bleek 1 op de 6 Vlaamse drinkwaterstalen te veel PFAS te bevatten.
Dat zou misschien wel eens bestreden kunnen worden met afval uit de champignonteelt, vond Brigit van Brenk, microbioloog aan de Universiteit Utrecht. Niet met champignons zelf dus, maar wel met de reststroom van champignonproductie.
"Dat is eigenlijk de stroom die overblijft nadat we de champignons hebben geoogst, onder andere de witte schimmeldraden in de aarde", legt ze uit in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Afval met afval bestrijden
Champignons worden geteeld op champignonsubstraat, een mix van paarden- en kippenmest, stro en gips waar schimmeldraden zich kunnen ontwikkelen.
Eens de champignons volgroeid en geoogst zijn, wordt dat substraat een afvalproduct en moet er nieuwe aarde aan te pas komen. In Nederland alleen wordt zo’n 800.000 ton aan dergelijk afval geproduceerd .
Dat afval, een mengsel van schimmeldraden en mest, kan wel eens heel nuttig zijn. "De combinatie van die schimmels met bacteriën en de paardenmest waarop het gegroeid is, is in staat om redelijke hoeveelheden PFAS en ook andere bestrijdingsmiddelen en medicijnresten uit het water te halen", zegt Van Brenk.
Het zou een fantastische oplossing zijn, zowel voor de champignonindustrie als voor de wateren in onze omgeving
Brigit van Brenk, microbioloog aan de Universiteit Utrecht
Waarom dat restsubstraat precies zo goed is in het zuiveren van water, daar konden onderzoekers nog de vinger niet op leggen. Wel zijn er een aantal hypothesen. "We weten dat het deels door de schimmel komt. Meer specifiek door de enzymen, dat zijn een soort van ‘schaartjes’ van de schimmel."
"Maar we weten ook dat het deels komt door een chemische reactie die plaatsvindt, van metalen met waterstofperoxide", zegt Van Brenk. "Die waterstofperoxide wordt door de schimmel gemaakt, de metalen komen los uit de paardenmest. Die combinatie blijkt ook heel effectief te zijn."
Goede stappen in de duurzame richting
Er zijn natuurlijk andere effectieve manieren om water te zuiveren. Het leidingwater in België en Nederland moet dan ook voldoen aan strenge normen en controles. "Er is bijvoorbeeld actieve kool", zegt Van Brenk. "Dat is in staat om goed water te zuiveren door stoffen aan zich te binden. Alleen dan heb je het probleem dat het dan nog steeds vastzit aan die actieve kool."
"Wat wij eigenlijk proberen is die stoffen af te breken tot andere stoffen, die dan weer gebruikt kunnen worden in de natuur. Daar lijken we op dit moment redelijk succesvol in." Toch is er nog heel wat onderzoek nodig. "We willen natuurlijk wel zeker weten dat we het echt daadwerkelijk naar veilige stoffen afbreken."
Water zuiveren? Dat kan volgens deze microbiologe met afval uit de champignonteelt
"Het zou een fantastische oplossing zijn", klinkt het. "Zowel voor de champignonindustrie, omdat een afvalproduct waarde krijgt, als voor de wateren in onze omgeving, zodat we weer wat schoner water in ons milieu krijgen."
"Ik wil zeker niet beweren dat we met alleen deze technologie al het water kunnen zuiveren, maar we kunnen in ieder geval goede stappen op een duurzame manier zetten."
Je kan het onderzoek van Brigit van Brenk hier nalezen.
