Onder de noemer "All eyes on Rafah" gaat een beeld dat aandacht vraagt voor de oorlog in Gaza viraal op sociale media. Het beeld, dat oproept om de situatie in de stad Rafah niet uit het oog te verliezen, is in 24 uur meer dan 37 miljoen keer gedeeld op Instagram.
"All eyes on Rafah": beeld dat aandacht vraagt voor oorlog in Gaza gaat viraal op sociale media
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
Het beeld dat gedeeld wordt is geen foto, maar een prent die met artificiële intelligentie is gemaakt. Het toont een enorm tentenkamp, waarin een aantal tenten de tekst "All eyes on Rafah" vormen. Alle ogen op Rafah dus.
De slogan op zich is niet nieuw. Die zou in februari al zijn gelanceerd door Richard Peeperkorn, het hoofd van de Wereldgezondheidsorganisatie in de Palestijnse gebieden, nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu een evacuatie van Rafah had bevolen in de aanloop naar een grondoffensief daar.
Sindsdien worden de woorden "All eyes on Rafah" zowel online als op fysieke protesten gebruikt door pro-Palestijnse activisten.
Het beeld dat nu viraal is gegaan, is het eerst gepost door het Instagramaccount van een Maleisische fotograaf. Of hij het ook zelf gemaakt heeft, is niet duidelijk. De persoon achter het account heeft wel al gepost dat hij veel negatieve reacties krijgt.
Waarom gaat dit beeld nu viraal?
Als de slogan "All eyes on Rafah" al zo lang bestaat, waarom gaat dit beeld dan nu viraal? Een sluitend antwoord valt daar niet op te geven, maar er zijn wel een aantal elementen die kunnen meespelen.
"We weten dat Instagram harde oorlogsbeelden liever niet promoot bij gebruikers. Zo'n content, met veel bloed en geweld bijvoorbeeld, zal ook sneller gerapporteerd en gemarkeerd worden dan een beeld dat gemaakt is met artificiële intelligentie", zegt Rien Emmery van de VRT NWS-checkredactie. "Dit beeld is niet choquerend, maar tegelijk wel sprekend."
"Eigenlijk is dit een visuele hashtag. De slogan is tegelijk ook niet zo controversieel. Er wordt aandacht gevraagd voor de situatie in Rafah, maar het is minder activistisch dan bijvoorbeeld oproepen tot een vrije Palestijnse staat. Dat kan ervoor zorgen dat mensen dit makkelijker delen."
Heeft zo'n virale post ook impact?
Kan zo'n virale post dan ook echt iets veranderen op het terrein? "Dat is moeilijk te zeggen", zegt Brahim Zarouali, professor digitale media en beïnvloeding aan de KU Leuven.
"Protest op sociale media kan wel dingen op de politieke agenda zetten. Als posts viraal gaan, is de kans groot dat ook politici die zien. Sociale media zijn de megafoon van de maatschappij. Het is veel vaker zo dat beelden van betogingen die in het echte leven plaatsvinden, worden gedeeld op sociale media en zo meer weerklank krijgen. Dat gebeurt meer dan dat protest op sociale media een nieuwe realiteit creëert in de fysieke wereld. De oorlog in Gaza is ook een heel complex gegeven, dus of 1 post ervoor kan zorgen dat grote internationale actoren hun beleid veranderen, daar heb ik toch mijn twijfels bij."
Cato Waeterloos is postdoctoraal onderzoeker digitale media en politiek engagement aan de KU Leuven. Ook zij zegt dat het moeilijk is om wat er al dan niet verandert in de politiek rechtstreeks te linken aan online protestacties. "Vaak is het een wisselwerking tussen verschillende factoren, zowel online als offline. Politici gaan ook nooit zeggen dat ze een bepaalde beslissing hebben genomen vanwege de druk op sociale media."
Al zegt ze wel dat deze actie significant is: "Het is de eerste keer sinds 7 oktober dat een boodschap over Gaza zo breed gedeeld wordt. Dat kan er wel voor zorgen dat meer mensen zich bewust worden van wat er gebeurt, of zelf op zoek gaan naar meer informatie. Dat kan dan er dan wel mogelijk toe leiden dat de druk op politici toeneemt."
