Bevolkingsgroei, verkeersdruk en hoge woningprijzen: hierover gaan de verkiezingen in Vlaams-Brabant

Vlaams-Brabant was in 2023 de tweede snelst groeiende provincie in Vlaanderen, na Antwerpen. In vergelijking met het jaar ervoor kwam er 1,2 procent inwoners bij. In de Rand rond Brussel zijn Merchtem en Zaventem de koplopers.

Ook in het landelijkere Boortmeerbeek en Tielt-Winge merken ze een opvallende stijging van het aantal inwoners. Het zijn vooral jonge, hoogopgeleide gezinnen die verhuizen uit Brussel naar Vlaams-Brabant, en in toenemende mate mensen van buitenlandse origine. Dat blijkt uit de studie 'Over groei en migratie', van de provincie Vlaams-Brabant.

Door de migratie van Brussel wordt Vlaams-Brabant diverser, en dat brengt het vraagstuk rond integratie van niet-Nederlandstaligen prominent naar voren. 

De eindeloze files richting Brussel houden vele inwoners van Vlaams-Brabant bezig. Het Viaduct van Vilvoorde, één van de drukste verkeersassen van het land, wordt gerestaureerd, en dat brengt grote verkeersdrukte met zich mee. In 2025 staat bovendien ook de heraanleg gepland van de Ring rond Brussel.

Ook het sluipverkeer stoort veel inwoners. "Auto's en vrachtwagens rijden via woonstraten om de drukte op de grote verbindingswegen te vermijden, en die bestuurders zouden daar niet moeten zijn", zegt het Agentschap Wegen en Verkeer. 

Het aanbod van de Lijn is verhoogd op drukke plaatsen. Maar op het GEN-treinnetwerk (Gewestelijk Expresnet) rond Brussel blijft het wachten. Het was de bedoeling dat het in 2012 al operationeel zou zijn, maar door vertragingen van infrastructuurwerken en gebrek aan budget, is het nog zeker een jaar wachten tot sommige delen zullen werken.

In 2023 fietsten dan wel weer ruim 3,1 miljoen Vlaams-Brabanders voorbij één van de 17 fietstellers in de provincie, een record.  

Nergens in Vlaanderen zijn de huur- en woonprijzen zo hoog als in Vlaams-Brabant. Leuven is nog altijd de duurste provinciehoofdstad om een huis te kopen. Algemeen kostte een huis in de provincie gemiddeld 420.129 euro, 4,6 procent meer dan in 2022.

Een huis kopen was vorig jaar het goedkoopst in Zoutleeuw, Geetbets, Tienen, Landen en Linter. Het meest betaalde je in Overijse, Wezembeek-Oppem, Tervuren en Keerbergen.

Gemeenten en steden blinken in Vlaams-Brabant niet uit in het aanbod van sociale woningen. De provincie heeft een historische achterstand, en heeft die de voorbije legislatuur niet weggewerkt. 

In Vlaams-Brabant strijden veel bekende koppen tegen elkaar. Voor de Kamer is het uitkijken naar wat Frank Vandenbroucke doet als lijsttrekker van Vooruit. In 2011 kondigde hij zijn afscheid aan van de politiek, in 2020 was er zijn onverwachte terugkeer. Toenmalig voorzitter Conner Rousseau gebruikte de intussen legendarische woorden:"He's back, bitches." En zo keerde Vandenbroucke terug van de academische wereld naar het politieke toneel, als minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken.

Volgens Vandenbroucke is er nog veel werk aan de winkel. "Ik wil nog bijkomend kunnen investeren in gezondheidszorg. En ook de hervormingen waarmee we gestart zijn, moeten verder worden uitgerold. Daarom gaan mijn partij Vooruit en ikzelf een mandaat vragen om dat verder te mogen doen", zei hij in oktober vorig jaar in De Ochtend op Radio 1.

Vandenbroucke moet het onder andere opnemen tegen sterkhouder en N-VA-Kamerlid Theo Franken. Francken was in 2019 met bijna 123.000 voorkeurstemmen veruit de populairste politicus in Vlaams-Brabant. Door zijn uitgesproken migratieretoriek slaagde hij erin om kiezers bij N-VA te houden, waar ze in andere provincies de overstap maakten naar Vlaams Belang. Vraag is of nieuweling Britt Huybrechts, een 24-jarige geschiedenisleerkracht uit Leuven, die kiezers weet weg te kapen, en voor een doorbraak kan zorgen voor Vlaams Belang. 

En wat kan Sammy Mahdi voor CD&V verwezenlijken? De voorbije legislatuur won hij aan grote naamsbekendheid. Hij sprong van Jong CD&V-voorzitter naar de post van staatssecretaris voor Asiel en Migratie, naar het voorzitterschap van zijn partij. Mahdi zet met CD&V onder meer in op een strengere migratiekoers, en weigert toe te geven aan een versoepeling van de abortuswetgeving.

Irina De Knop moet voor Open VLD Maggie De Block doen vergeten. De Block haalde in 2019 nog 3 zetels binnen voor haar partij. Het is ook uitkijken wat Dieter Van Besien voor Groen, en Kemal Bilmez voor PVDA gaan doen. 

Op Vlaams niveau kreeg Vlaams-Brabant door de bevolkingsgroei een zetel erbij, 21 zitjes in het Vlaams Parlement. Vraag is hoe die worden verdeeld. Blijft N-VA ook in Vlaanderen de grootste met lijsttrekker Ben Weyts, of blijft de kritiek op zijn parcours als minister van Onderwijs kleven?

Slaagt Gwendolyn Rutten erin om de 3 zetels voor Open VLD te behouden? Door het vertrek van Bart Somers uit de Vlaamse Regering, werd Rutten in november vorig jaar opgevist door haar partij om hem op te volgen, onder meer als minister van Binnenlands Bestuur en Inburgering. Rutten had enkele weken ervoor haar vertrek aangekondigd van de nationale politiek, uit onvrede met de keuze van Open VLD om Paul Van Tighelt aan te stellen als nieuwe minister van Justitie. Door terug te keren kon ze ook meteen lijsttrekker worden voor Vlaanderen in Vlaams-Brabant.  

Voor Groen trekt Aimen Horch de lijst, Vooruit koos voor de nationaal onervaren Bieke Verlinden nadat Mohamed Ridouani, burgemeester van Leuven, het lijsttrekkerschap had geweigerd. Aan uiterst rechtse zijde voert Klaas Slootmans voor Vlaams Belang de lijst aan in het Vlaams Parlement, aan uiterst linkse zijde trekt Line De Witte de lijst. Zij hoopt voor PVDA een eerste zitje te veroveren voor Vlaams-Brabant in het Vlaams Parlement.