De oud-baas van de Nederlandse inlichtingendienst AIVD Dick Schoof is kandidaat om als premier de nieuwe regering van Nederland te leiden. De 67-jarige Schoof heeft overlegd met de voorzitters van de 4 coalitiepartijen en formateur Richard van Zwol. "Ik wil vooral een premier zijn voor alle Nederlanders en voor verbinding zorgen", maakt Schoof duidelijk tijdens een eerste persconferentie.
Topambtenaar Dick Schoof is kandidaat-premier in Nederland: "Ik kan bijdragen aan verbinding"
De Nederlandse coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB hebben een kandidaat-premier. Dick Schoof is namelijk bereid om premier te worden van de toekomstige regering.
"Ik heb me altijd betrokken gevoeld bij het bestuur van ons land en heb daar altijd mijn aandeel in willen hebben", vertelt Schoof zelf tijdens een eerste persconferentie. Hij zegt goed nagedacht te hebben over de positie en wil graag met de 4 coalitiepartijen werken naar een functionerend kabinet. "Ik wil bijdragen aan de verbinding in Nederland."
Schoof wordt in Nederland beschreven als een 'topambtenaar'. Momenteel werkt hij als hoogste ambtenaar op het ministerie van Justitie en Veiligheid. Hij heeft ook al enkele andere hooggeplaatste posities bekleed, als baas van de inlichtingendienst AIVD, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en directeur van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
Zijn bestuurlijke kennis kan volgens hem alleen maar helpen bij het besturen van het land. "Ik geloof dat ik iets kan bijdragen aan het algemeen belang van het land. Ik wil hard werken om de maatschappelijke vraagstukken en zorgen van alle Nederlanders aan te pakken."
De kandidaat-premier benadrukt wel dat hij partijloos blijft. Hij heeft in 2021 zijn lidmaatschap van de PvdA opgezegd, omdat hij zich niet meer verwant voelt. "Ik wil op basis van wat de 4 fractievoorzitters hebben afgesproken een programma maken. Ik zal daar ongetwijfeld mijn invulling aan geven, maar dat vormt de basis."
Moeizame zoektocht naar premier
Midden mei was - na maanden overleg - de kogel door de kerk: de vier partijen PVV, VVD, NSC en BBB lieten weten dat ze een voorlopig regeerakkoord of 'onderhandelaarsakkoord' hadden bereikt. Daarin stonden de grote lijnen van het beleid dat de nieuwe regering zou voeren, met een focus op minder migratie en een afgezwakt stikstofbeleid.
Wie na bijna 14 jaar de Nederlandse premier Mark Rutte zou opvolgen, was niet meteen duidelijk. Lange tijd deed de naam van de sociaaldemocratische PvdA'er Ronald Plasterk de ronde, maar die besloot zich terug te trekken na vragen bij zijn omgang met bepaalde patenten.
Uiteindelijk zal de premier het extraparlementaire kabinet leiden dat de vier partijen PVV, VVD, NSC en BBB willen vormen. Het plan is om voor 26 juni een kabinet te vinden met nieuwe ministers en staatssecretarissen.
Reacties voornamelijk positief
De voorzitters van de coalitiepartijen reageren alvast positief op de komst van Schoof. PVV-leider Geert Wilders is "ontzettend blij en ontzettend trots". Hij vindt Schoof een sterke man die boven de partijen staat. Ook Dilan Yesilgöz van VVD vindt dat Schoof "goed is in verbinden". "Het is een premier voor alle Nederlanders".
De ervaring van Schoof is iets wat Pieter Omtzigt van NSC belangrijk vindt. Ook BBB-voorzitter Caroline van der Plas is blij dat Schoof zoveel ervaring heeft met dreigingen en veiligheid. "In de instabiele wereld waar we in leven is het goed om een minister-president te hebben met ervaring."
Bij de oppositie in de Tweede Kamer wordt verschillend gereageerd. Frans Timmermans, de voorzitter van GroenLinks-PvdA, ziet in Schoof vooral een "heel loyale en toegewijde ambtenaar."
Bij Forum voor Democratie en Denk reageren ze vooral kritisch. "Nederland heeft gestemd op Geert Wilders en we krijgen een voormalige PvdA-ambtenaar die mensen jarenlang heeft zitten bespioneren." Ook Stephan van Baarle, voorzitter van de partij Denk, "staat niet te juichen" nu hij hoort wie mogelijk de nieuwe premier wordt. Hij stelt zich vragen bij het verleden van Schoof.
De partijen hebben het dan over de ophef die in 2021 ontstond toen bleek dat de NCTV onder leiding van Schoof, nepaccounts gebruikte om honderden politieke campagneleiders, religieuze voormannen en activisten te volgen op sociale media.
