Helft van alle verkochte auto's wereldwijd vorig jaar was een SUV: "Trend naar zwaardere voertuigen doet efficiëntiewinst van wagenpark teniet"

"De bepalende autotrend van de vroege 21ste eeuw", zo noemt het Internationaal Energieagentschap (IEA) de SUV vandaag in een nieuw rapport. Zulke SUV's, voluit sports utility vehicles, hebben vaak de looks van een terreinwagen, een verhoogde instap en soms vierwielaandrijving. Meer en meer autobestuurders vallen voor die charmes.

En dat is te zien aan de verkoopcijfers. Nooit eerder werden er wereldwijd zoveel SUV's verkocht als vorig jaar: 37,2 miljoen, of 48 procent van alle verkochte wagens. Intussen is al een kwart van alle wagens op de wereldwijde wegen een SUV.

Maar SUV's zijn niet alleen comfortabeler voor de inzittenden, ze zijn ook groter dan de gemiddelde gezinswagen (gemiddeld 0,3 m²) en wegen 200 tot 300 kilogram meer. Er zijn meer grondstoffen nodig om ze te maken en ze verbruiken ook meer brandstoffen. SUV's met een verbrandingsmotor stoten zo'n 20 procent meer CO2 uit dan de gemiddelde gezinswagen.

De doorsnee SUV heeft voorlopig nog altijd een verbrandingsmotor. Hoewel het best verkochte SUV-model vorig jaar de elektrische Tesla Model Y was, blijven elektrische SUV's over het algemeen een zeldzaamheid. Ze maken slechts 1/5 van alle verkochte SUV's uit.

Dat groeiende aandeel van meer vervuilende wagens valt ook op in de wereldwijde uitstootcijfers van broeikasgassen. Samen stootten alle SUV's in 2023 1 miljard ton CO2 uit, 100 miljoen meer dan het jaar voordien.

Zo stuwen ze ook de uitstoot van de energiesector, die nog steeds elk jaar stijgt. 20 procent van de aangroei van vorig jaar kwam door SUV's. De voorbije 2 jaar waren er elke dag 600.000 olievaten méér nodig om SUV's te doen rijden, of een kwart van de stijging van de totale olievraag.

Dat bemoeilijkt de uitdaging om zo snel mogelijk van de fossiele brandstoffen af te stappen, en zo de impact van de klimaatverandering te beperken.

Terwijl automotoren op zich de laatste decennia veel efficiënter geworden zijn, moeten die motoren wel steeds grotere wagens voortbewegen. Daardoor verbruiken ze aan het eind van de rit zo goed als evenveel. "De trend naar zwaardere en minder efficiënte voertuigen zoals SUV's heeft de verbetering in energieverbruik en uitstoot van het wagenpark grotendeels teniet gedaan", stelt het IEA vast.

Het is evenwel niet zeker dat de stijging zich nog verder zal doorzetten, zegt Kris Gysels van de Belgische sectorfederatie Febiac. Hij houdt er rekening mee dat de vraag naar SUV's in de toekomst misschien afneemt.

"Het is een feit dat de SUV nu populair is omwille van zijn comfort. Het is de nieuwste autotrend, zoals er in het verleden wel meer waren. Denk aan de berlines, de breaks en de cabrio's. Maar of dat zich zal doorzetten? Dat is een ander verhaal."

Gysels wijst er ook op dat autoconstructeurs er alles aan doen om de (verplichte) Europese uitstootnormen te respecteren. En wat ons land betreft: België doet het qua elektrificatie beter dan de Europese trend. "We zien dat de Belgische SUV-markt sneller elektrificeert."

Precieze cijfers daarvan heeft Febiac momenteel nog niet, maar VRT NWS-mobiliteitsexpert Hajo Beeckman beaamt Gysels' aanvoelen. "Er is in België een stormloop op elektrische wagens, doordat het aandeel bedrijfswagens zo hoog is. En die moeten vanaf 2026 elektrisch zijn. Dat zijn vaak auto's uit het hogere segment zoals SUV's."

Ook het IEA wijst erop dat SUV's niet alleen een grote bron van uitstoot vormen, maar ook een sleutelrol spelen in de elektrificatie van het wereldwijde wagenpark. Nu al is 45 procent van alle verkochte elektrische wagens een SUV, en 60 procent van alle beschikbare elektrische automodellen valt in die categorie.

Maar in zo'n duurzame toekomst zullen batterijpakken van elektrische wagens ook kleiner moeten en zal er zuiniger omgesprongen moeten worden met schaarse materialen, besluit het IEA. Dat lijkt gemakkelijker te kunnen met kleinere wagens dan met SUV's.