De doodstraf is vorig jaar opvallend vaak uitgevoerd. Dat blijkt uit cijfers die Amnesty International publiceert in haar jaarlijks rapport. Volgens de mensenrechtenorganisatie vonden 1.153 executies plaats in 2023. Dat zijn er 30 procent meer dan een jaar eerder. Het is ook het hoogste aantal in bijna 10 jaar.
Doodstraf is vorig jaar opvallend vaak uitgevoerd: hoogste aantal executies in bijna 10 jaar, zegt Amnesty International
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Toch lag het aantal landen dat executies uitvoerde (16 waren het er in 2023) juist lager dan ooit. De grote stijging van het aantal geregistreerde executies is dan ook voornamelijk te wijten aan 1 land, Iran. Bijna driekwart (74 procent) van de geregistreerde executies vond daar plaats.
Minstens 853 mensen werden geëxecuteerd in Iran, een stijging van 48 procent ten opzichte van 2022, toen 576 executies werden geregistreerd.
"Totale minachting voor menselijk leven"
"De Iraanse autoriteiten maakten intensiever gebruik van de doodstraf om de bevolking angst aan te jagen en hun greep op de macht te verstevigen. Ze toonden een totale minachting voor menselijk leven", zegt Eva Davidova, woordvoerder van Amnesty International Vlaanderen.
De executies troffen buitenproportioneel de Iraanse etnische minderheid Baluchi. Die bevolkingsgroep maakte 20 procent van de geregistreerde executies uit, hoewel ze slechts 5 procent van de Iraanse bevolking vormen. Bij de geëxecuteerden waren minstens 24 vrouwen en zeker 5 mensen die op het moment van het misdrijf minderjarig waren.
Zeker 545 van de executies die in Iran werden geregistreerd, werden uitgevoerd voor feiten die volgens het internationaal recht niet tot de doodstraf zouden mogen leiden, zoals drugsgerelateerde misdrijven, roof en spionage. Vooral executies voor drugsgerelateerde feiten namen sterk toe: meer dan de helft van de executies waren straffen voor drugsgerelateerde misdrijven.
"Dat benadrukt nog eens de discriminerende gevolgen van de doodstraf voor de meest gemarginaliseerde en verarmde gemeenschappen in Iran", zegt Eva Davidova.
China houdt cijfers geheim
Ook in Saudi-Arabië, Somalië en de Verenigde Staten is het aantal executies vorig jaar gestegen.
Het land waar de doodstraf het meest wordt uitgevoerd, blijft evenwel China. Maar cijfers uit dat land worden geheimgehouden en zijn dus niet opgenomen in het rapport.
Hetzelfde geldt voor Noord-Korea en Vietnam, net als China, landen waarvan Amnesty International aanneemt dat ze op grote schaal executies uitvoeren.
Ondanks het toegenomen aantal executies, blijft het aantal landen dat de doodstraf uitvoert wel dalen. Volgens Amnesty International hebben 112 landen de doodstraf volledig afgeschaft en hebben 144 landen de doodstraf bij wet of in de praktijk afgeschaft.
De doodstraf zal later dit jaar weer worden besproken tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Amnesty roept alle regeringen op om zich achter de oproep te scharen om een einde te maken aan het gebruik van de doodstraf en te tonen dat ze mensenrechten belangrijk vinden.
