Verkiezingsaffiches bekladden: vrije meningsuiting of strafbaar? 

Hakenkruisen in Antwerpen op borden van Michael Freilich (N-VA), een vernielde affiche in de voortuin van Jeremie Vaneeckhout (Groen) of bewust verwijderde affiches van Brusselse kandidaten van kleur. De venijnige kiesstrijd op de aanplakborden lijkt te zijn losgebarsten. Maar wat valt er onder de vrijheid van meningsuiting en waar eindigt die?

"Het bekladden van verkiezingsaffiches kan wel degelijk strafbaar zijn", zegt politicoloog Dave Sinardet (VUB). Hij heeft het dan niet over een snorretje of pukkel die je bij een foto tekent. "Ik denk vooral aan het vernielen van andermans eigendom als die affiches of borden in een privétuin staan. Dat geldt ook voor affiches aan het vensterraam van iemands huis of appartement." 

Ook op de publieke aanplakborden van steden en gemeenten mag niet alles. "Openbare beledigingen kunnen strafbaar zijn. Zeker als ze aanzetten tot haat of discriminatie" aldus Sinardet. "Dat geldt zeker voor een aantal beledigingen die de afgelopen weken op verkiezingsaffiches zijn aangebracht die kunnen aanzetten tot racisme of geweld. Denk maar aan het n-woord op affiches van Assita Kanko (N-VA)."

Een aantal politici zoals Jeremie Vaneeckhout (Groen) en Zeger Debyser (N-VA) klagen op X over de psychologische impact op hun gezin van de vernielingen van borden bij hen thuis. "Je ziet dat politici sociale media gebruiken om dit probleem aan te kaarten. Dat is geen toeval, want de echte campagne wordt vandaag online gevoerd", zegt politicoloog Herwig Reynaert (UGent).

"Met wat cynisme kan je stellen: door hun vernielde affiches komen die politici opnieuw in de aandacht", aldus de politicoloog. "Er bestaat geen slechte reclame. Het beste voorbeeld is de N-VA van Ieper. Toen enkele hoofden uit hun verkiezingsborden waren gezaagd, met een groot gat tot gevolg, maakten ze daar hun nieuwe slogan van. "We gaan voor jullie tot het gaatje" klonk het met bijpassende nieuwe foto's."

Een zeker historisch perspectief kan ook helpen om het huidige vandalisme te kaderen. "Affiches bekladden is van alle tijden. Toen er nog geen internet was, waren verkiezingsborden in het straatbeeld nog belangrijker. Dat had grote gevolgen", zegt politicoloog Reynaert. "Decennia lang gingen partijen en kandidaten affiches plakken samen met een knokploeg. Affiches en plakploegen van de tegenstanders waren het doelwit", zegt politicoloog Herwig Reynaert (UGent). "Die tijden liggen gelukkig achter ons."