Wat begon met mishandeling van onschuldige brandwacht, eindigt met proces tegen 30 (zware) drugscriminelen: dit is 'Dossier-Zwemmer'

Dat deze drugszaak de naam 'Dossier-Zwemmer' kreeg, is allesbehalve toeval. Alles begint immers in de nacht van 25 augustus 2020, op kaai 206 in de haven van Antwerpen. 

Een team van drugsuithalers overmeestert "op een extreem gewelddadige manier" een brandwacht van een havenbedrijf. Hij moet van op de kant in zijn auto de wacht houden bij het schip NV Andromeda, dat daar aangemeerd ligt. Op het schip zouden gevaarlijke stoffen liggen én zou er corona vastgesteld zijn. Daarom moet de brandwacht in het oog houden wie er op het schip wil.

Dat is niet naar de zin van de uithalers, want in een van de koelcontainers die daar in de buurt staan, ligt een partij cocaïne te wachten. Ze krijgen daarbij de hulp van een corrupte beveiligingsagent. Pottenkijkers kunnen ze daarbij uiteraard niet gebruiken. 

Het slachtoffer wordt mishandeld, maar kan op een onbewaakt moment ontsnappen door in het havendok te springen. Hij zwemt naar eigen zeggen zo'n drie kwartier rond - 'Dossier-Zwemmer', weet u wel - en verstopt zich achter het containerschip. Daar kan hij via de bemanning van de NV Andromeda uiteindelijk gered worden en alarm slaan. Hij overleeft, maar raakt zwaargewond. 

Op het moment dat de politie aankomt, slaan de verdachten op de vlucht. Wat ze achterlaten? Een partij van 476 kilogram cocaïne, afkomstig uit Guayaquil, in Ecuador, en heel wat sporen, onder meer een slijpschijf. Enkele verdachten zijn ook vastgelegd op camerabeelden. 

In de weken en maanden die volgen op het incident probeert de politie de nacht te reconstrueren. 

De kraak van de Sky ECC-telefoons enkele maanden later levert (nog maar eens) een schat aan informatie én een doorbraak op. Daardoor kan de politie de bende grotendeels in kaart brengen, óók de top: van de uitvoerende over de logistieke tot de coördinerende cellen. De speurders linken de bende ook aan andere drugstransporten. Ze achterhalen dat de verdachten Amsterdamse beroepscriminelen zijn "die ten koste van alles en iedereen als missie hadden om een partij cocaïne te recupereren".

Iets meer dan een jaar na het incident met de brandwacht valt de politie binnen op meer dan 20 adressen in België en Nederland. Er worden 20 verdachten opgepakt, er worden luxevoertuigen en -goederen in beslag genomen (denk maar aan 28 dure uurwerken), er worden wapens aangetroffen en cash geld en vastgoed wordt in beslag genomen. De winsten in dit dossier alleen al worden geschat op ettelijke miljoenen.

Intussen zijn we bijna 4 jaar verder, is het onderzoek klaar en wacht het proces voor 30 beklaagden. Ze worden onder meer vervolgd voor de invoer van verdovende middelen, slagen en verwondingen, inbreuken op de wapenwetten en de deelname aan een criminele organisatie. 

De spilfiguur in de hele zaak is volgens de speurder Jos Leijdekkers - beter bekend (of berucht) onder zijn bijnaam 'Bolle Jos'. 

In dit dossier ziet de politie hem als een spilfiguur, de opdrachtgever en coördinator achter de uithaling (en de mishandeling). Op zijn Sky ECC-account zou hij volgens verschillende media op dat moment de weinig bescheiden nickname 'El Presidente' gehad hebben. Dat account zou de hele operatie gecoördineerd hebben, blijkt uit de onderschepte Sky ECC-berichten. 

Een ding is zeker: hij zal niet op het proces in Antwerpen zijn. Al ettelijke jaren is hij onvindbaar, al evenveel jaren staat hij op de Most Wanted-lijst van Europol. 

Op zijn 32e is hij zowat de onbetwiste - en ongrijpbare - cocaïnekoning van Nederland. Europol noemt hem zelf "een van de hoofdrolspelers in de cocaïnehandel", verantwoordelijk voor tonnen en tonnen cocaïne die vanuit Zuid-Amerika naar de havens van Rotterdam en Antwerpen gesmokkeld worden. Geen kleine jongen, die naast drugs ook gezocht wordt voor het witwassen van tientallen miljoenen euro's en honderden kilo's goud. 

Hij wordt beschouwd als "extreem gewelddadig". Zo wordt hij in verband gebracht met enkele liquidaties. Zo zou hij onder meer achter de verdwijning en dood van drugsbazin 'tante' Naima Jillal zitten. 

Zij stapte in 2019 in Amsterdam in een auto en werd sindsdien nooit meer gezien. Al is de kans dat ze nog leeft zowat onbestaande, want op een telefoon werden foto's van (vermoedelijk) een gemartelde Jillal aangetroffen. In 2021 werd nog gezocht in de betonvloer van een havenloods. Haar lichaam werd niet gevonden, wel een handtas en kledingstukken. 

Allerminst een kleine garnaal dus. En dat is ook te merken: er is een beloning van 200.000 euro beloofd aan tipgevers. Al wordt ook dat geen sinecure, want het vermoeden bestaat dat hij er vandaag de dag anders uitziet. 

De politie vermoedt dat hij zich ergens in het buitenland schuilhoudt. "Tot voor kort bestond het vermoeden dat hij in Turkije verblijft. Het onderzoek heeft echter nog geen zicht gegeven op zijn verblijfplaats."

Intussen probeert de politie wel met man en macht om het net rond Leijdekkers te sluiten. Zo werden zijn vader, moeder en zus al opgepakt, en bij verschillende klopjachten in Turkije vorig jaar werden ook zijn broer, schoonbroer en voormalige rechterhand gevat. Die voormalige rechterhand, I.B., moet ook hier in Antwerpen terechtstaan, maar wacht voorlopig nog op zijn uitlevering door Turkije. 

In het dossier duiken ook verschillende andere grote namen uit het drugsmilieu in ons land en Nederland op. Verschillende beklaagden werden eerder al veroordeeld voor, vervolgd of verdacht van grootschalige drugssmokkel, aanslagen, bedreigingen, ontvoeringen, (pogingen tot) liquidaties, folteringen.

Een van de meest opvallende namen in de lijst is nog Flor Bressers. Een drugsbaron van hetzelfde kaliber als Leijdekkers. Ook hij kon jarenlang onder de radar blijven maar begin 2022 kon hij opgepakt worden in Zwitserland. Daar leefde hij onder een valse naam. Enkele maanden later werd hij effectief overgeleverd aan ons land, waar hij sindsdien in de cel zit. 

Hij werd in het verleden al meerdere keren veroordeeld en zijn naam duikt in ons land ook op in enkele grote drugsdossiers die nog lopen. Net als Leijdekkers schuwt hij het geweld niet. Zo werd hij ooit vervolgd omdat hij verdacht werd van het knippen van de vingers van een Nederlandse crimineel (mét een snoeischaar), al werd hij daar uiteindelijk voor vrijgesproken wegens een gebrek aan bewijs. Hij wordt ook wel eens 'de universitair' genoemd, dat heeft hij dan weer te danken aan zijn masterdiploma criminologie.

In dit dossier zou hij een kleinere rol gespeeld hebben, maar later dit jaar wacht er hem nog een proces waar hij als organisator van drugstransporten terechtstaat. 

Eigenlijk had het proces maanden geleden moeten starten, maar een van de advocaten diende een wrakingsverzoek in (en dat betekende vertraging). Ook vandaag zijn 2 van de 4 zaken opnieuw uitgesteld na wrakingsverzoeken. De hoofdzaak over de mishandeling van de brandwacht is wel van start gegaan.