De Oekraïense president Volodimir Zelenski roept alle wereldleiders op komende maand de vredestop in Zwitserland bij te wonen. Dat doet hij in een videoboodschap vanuit een uitgebrande drukkerij, die door Russische raketten is getroffen. Hij richt zich ook tot de Chinese president Xi Jinping en zijn Amerikaanse collega Biden. "Gebruik uw leiderschap om vrede te bereiken. Echte vrede, en niet gewoon een gevechtspauze", zegt hij.
Oekraïense president Zelenski nodigt wereldleiders uit voor vredestop in Zwitserland (en dan vooral Joe Biden en Xi Jinping)
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
De toespraak van Zelenski was aanvankelijk gisteren aangekondigd, maar werd vermoedelijk uitgesteld door de Russische raketaanval op een winkelcentrum voor bouwmaterialen in Charkiv. Voor de inwoners van de op 1 na grootste stad van Oekraïne zijn raketaanvallen als die op de bouwmarkt dagelijkse kost geworden.
"Wat dit betekent voor Charkiv? Het derde jaar van onophoudelijke terreur", spreekt Zelenski. "Er zijn meer dan een miljoen inwoners in de stad en elke dag en elke nacht bestookt Rusland de stad met bommen. Er is geen enkel district of geen enkele straat van Charkiv die nog niet geleden heeft onder de oorlog. Geen enkele natie kan zo'n oorlog alleen stoppen. We hebben de inzet van wereldleiders nodig."
Uitnodiging
En dus herhaalt de Oekraïense president zijn oproep aan wereldleiders om de vredestop in de buurt van de stad Luzern in Zwitserland bij te wonen. Die vindt plaats van 15 tot 16 juni, en moet de eerste stappen zetten richting een vredesoplossing. Volgens Zelenski is een staakt-het-vuren niet genoeg, maar moet er een duurzame vrede komen. Rusland heeft al gezegd dat ze niet aanwezig zullen zijn op de vredestop (het land werd ook niet uitgenodigd). Het wordt dus geen eenvoudige opdracht, geeft Zelenski toe.
"Diegene die dit alles doet (Rusland, red.), wil geen vrede", zegt hij. "Wil Rusland wel een dialoog? Oekraïne ervaart als geen ander de leugens die Russen vertellen tijdens onderhandelingen. Leugens die onder meer een dekmantel waren voor de voorbereiding van deze oorlog. Daarom is deze inspanning nodig. Een wereldtop, met leiders die Rusland niet kan misleiden."
"Een topontmoeting die laat zien welke wereldleiders nu echt willen dat de oorlog eindigt, en niet alleen een oproep doen tot een staakt-het-vuren. Dat wordt toch onvermijdelijk verbroken door Russische raketten en artillerie, zoals ze al tientallen keren gedaan hebben." Volgens Zelenski hebben al 80 landen bevestigd dat ze aanwezig zullen zijn.
Ruslandkenner Jan Balliauw: "Top zal niet leiden tot vrede"
"Zelenski wil met zijn toespraak eigenlijk 2 zaken bereiken. Enerzijds wil hij aantonen dat Rusland gewoon niet kan vertrouwd worden. Het Kremlin heeft 2 dagen geleden laten uitlekken dat het interesse heeft in een staakt-het-vuren, maar Zelenski wijst dat voorstel naar de prullenmand. De kans is groot dat Rusland dat niet zal naleven, denkt hij. Bovendien zou een staakt-het-vuren nu erg nadelig zijn voor Oekraïne, omdat Rusland dan 20 procent van het Oekraïense grondgebied in handen krijgt."
"Anderzijds is het volgens Zelenski belangrijk dat er een hoge aanwezigheid is op de vredesconferentie om een sterk signaal te zenden naar Rusland. Daarom dat hij het ook zo belangrijk vindt dat Biden en Xi daar zijn. De top zal niet leiden tot vrede, vooral omdat Rusland zelf niet aanwezig is. Het is wel een manier om de violen van de bondgenoten van Oekraïne gelijk te stemmen, als het land eventueel zou gaan praten met Rusland."
Xi en Biden aanwezig?
Of de Amerikaanse president Joe Biden en de Chinese president Xi Jinping tot die 80 landen behoren, is nog niet duidelijk. In zijn toespraak richt Zelenski zich nadrukkelijk tot de leiders van de 2 grootste economieën ter wereld.
"Aan president Biden, de leider van de Verenigde Staten en aan president Xi, de leider van China, wij willen niet dat het Handvest van de Verenigde Naties verbrand wordt. Verbrand zoals deze boeken", zegt Zelenski. Hij verwijst daarmee naar de locatie van zijn toespraak: een uitgebrande drukkerij die getroffen werd door Russische raketten.
"Ik hoop dat u dat ook niet wilt. Toon alstublieft uw leiderschap in het bevorderen van vrede. Echte vrede, en niet slechts een pauze tussen de aanvallen. De inspanningen van de wereldwijde meerderheid zijn de beste garantie dat alle toezeggingen worden nagekomen. Steun alstublieft de Vredestop met uw persoonlijke leiderschap en deelname. Voor ons allemaal zou het een genoegen moeten zijn om vrede te bereiken."
