Waarom willen 6 NAVO-landen een 'dronemuur'? "Drones zijn een van de grootste bedreigingen van de komende decennia"

De 'dronemuur' die 6 NAVO-landen zullen oprichten om zich beter te kunnen verdedigen, is geen fysieke muur of afscherming, zoals het IJzeren Gordijn tijdens de Koude Oorlog was met zijn mijnenvelden en prikkeldraad. "Het is eerder iets immaterieel, zonder zichtbare obstakels", legt oud-kolonel Housen uit.

Toch bestond er tijdens de Koude Oorlog wel al een gelijkaardig systeem: een soort defensiegordel. "Toen had je langs de grens met het communistische Oostblok een installatie van de NAVO die inkomende Sovietvliegtuigen en -raketten kon detecteren en uitschakelen."

"Dit initiatief van de Baltische Staten, Finland, Noorwegen en Polen wil hetzelfde doen, maar dan tegen de Russische dronedreiging", gaat Housen verder. "Die droneverdedigingsgordel, over de hele lengte van de grens met Rusland, zal een erg complex systeem zijn, bestaande uit 3 grote onderdelen."

"Allereerst heb je radars, die inkomende Russische drones tijdig moeten detecteren en identificeren. Dan heb je de systemen om die drones uit de lucht te halen: andere drones, vliegtuigen, raketten, lasersystemen, systemen waarmee je de verbinding tussen die drones en hun operator kan verstoren..."

Als laatste heb je dan nog commandocentrales nodig om dat allemaal aan te sturen. "Daar worden de signalen van die radars verwerkt en wordt er beslist welk verdedigingssysteem het meest geschikt is om die drones uit de lucht te halen", duidt Housen.

"Het gehele systeem is uitzonderlijk, de eerste in zijn soort in de hele wereld, maar je moet er tijdig aan beginnen. Zo'n gordel bouwen, daar ben je jaren zoet mee."

Oud-kolonel Housen ziet de oprichting van de 'dronemuur' als een "erg nuttig initiatief". Volgens hen was de dronedreiging nog nooit zo reëel als nu en zal ze de komende jaren enkel uitbreiden.

"De oorlog in Oekraïne is de eerste echte drone-oorlog in de geschiedenis", zegt hij. "Het is een soort testomgeving, waar drones voor het eerst op een geïntegreerde manier worden ingezet naast andere wapensystemen zoals vliegtuigen en artillerie. Sinds de start van die oorlog, zien we daarom een exponentiële technologische ontwikkeling op het vlak van drones, bijvoorbeeld in de verschillende soorten of in hoe ze ingezet worden."

"Zo werd een klassieke drone van op afstand aangestuurd met een radiosignaal, maar zo’n signaal kan door elektronische oorlogsvoering relatief eenvoudig gestoord worden. Dan is die drone onbestuurbaar.

"Nu zien we drones die met artificiële intelligentie zelf het terrein kunnen herkennen en zelfs autonoom kunnen beslissen om een projectiel te laten vallen. Die zijn dus ook een stuk moeilijker om uit de lucht te halen."

Naast die technische ontwikkeling, ziet Housen ook een toename in het aantal drones dat ingezet wordt. "Vroeger was dat vaker een alleenstaand systeem, maar nu gaat dat echt om zwermen waarmee je het luchtruim kan verzadigen."

"Elk uur van de dag vliegen er boven het slagveld in Oekraïne minstens 2.000 drones", gaat hij verder. "Dat gaat om drones die inlichtingen verzamelen, maar ook om drones die tanks of pantserwagens moeten uitschakelen en drones die troepen in loopgraven aanvallen. Ten slotte zien we ook dat de reikwijdte van die drones enorm toeneemt."

"Als je dat allemaal samenneemt, zeggen die NAVO-landen die grenzen aan Rusland nu: 'Wij moeten er ons voorbereiden op dat de Russen ons land ook in het vizier zouden kunnen nemen.' Ze erkennen de grootte en de ernst van de dreiging en willen er tijdig iets aan doen. Die 'dronemuur' zal zeker zijn nut gaan bewijzen de komende decennia. Het is een heel krachtig signaal."

Housen denkt niet dat Rusland erg geïntimideerd zal zijn door de 'dronemuur'. "Dat is het eeuwige 'jager tegen boswachter'-fenomeen. De boswachters, die NAVO-landen in dit geval, zullen de bewegingsvrijheid en effectiviteit van de jager, Rusland, proberen inperken, maar die jager gaat steeds met nieuwe ideeën aankomen."

"Je krijgt dus een eeuwige wedloop. Men zal die 'dronemuur', als ze klaar is, om de paar jaar moeten opschalen om ook tegen de nieuwste technologiën te kunnen beschermen."

België kan zich volgens Housen best voorbereiden op het gevaar dat drones kunnen vormen. "Je ziet echt een democratisering van het dronewapen. Je kan voor een paar 100 euro een drone op het internet bestellen en er vervolgens zonder enig probleem 100 gram explosieven aan vasthangen."

"Die dronedreiging is zich daarom echt aan het verspreiden", gaat hij verder. "Wij zitten verder van Rusland, maar drones kunnen ook bij ons schade aanrichten. Dan gaat het ook over niet-statelijke actoren, zoals criminele of terroristische groeperingen."

"Energie-infrastructuur, chemische installaties in de haven van Antwerpen, luchthavens... Het zijn allemaal potentiële doelwitten die gemakkelijk met drones aangevallen kunnen worden. Op veiligheidsvlak zijn drones, samen met cyberaanvallen, de grootste bedreiging van de komende decennia."