Oud-astronaut Dirk Frimout blikt terug op zijn ruimtereis, nu ook Raphaël Liégeois mag vertrekken: "Geen seconde verveling en spijt als het gedaan is"

Astronaut Dirk Frimout, ondertussen 83 jaar oud, ging op 24 maart 1992 als 1e Belg ooit de ruimte in. Hij maakte een vlucht van 9 dagen met de Amerikaanse spaceshuttle Atlantis en vloog zo 143 keer rond onze planeet.

Gisteren maakte de Europese ruimtevaartorganisatie ESA bekend dat ook Raphaël Liégeois in 2026 op ruimtemissie mag. Hij is sinds vorige maand officieel afgestudeerd als astronaut en wordt na Frank De Winne de 3e Belg die door de ruimte zal reizen.

Frimout volgt Liégeois al van in het begin. "Ik heb heel die nieuwe astronautenselectie van de ESA zeer goed gevolgd en vermoedde al dat er deze keer een Belg bij zou zijn", zegt hij.

"Ik ben erg tevreden dat Raphaël gekozen is", vertelt Frimout. "Uit 22.000 kandidaten zelfs, dat is een enorme prestatie, want het is zeer moeilijk om door die selectieprocedure te geraken. Die selectie was in mijn tijd ook al erg moeilijk, maar wij waren lang niet met zo veel kandidaten."

"Op de dag dat de ESA de 5 nieuwe astronauten bekendmaakte, heeft Raphael mij nog opgebeld om het me persoonlijk te vertellen", vertelt Frimout. "Dat vond ik fantastisch."

De 2 astronauten hebben elkaar daarna ook een aantal keren ontmoet. "Zo zijn we samen met Frank De Winne eens bij premier De Croo geweest, maar ik heb hem ook eens bij mij thuis ontvangen. Hij is een zeer intelligente en vriendelijke man. Ik ben ervan overtuigd dat hij een zeer goede keuze is geweest."

Of Frimout nog raad heeft voor zijn jonge opvolger? "Hij moet zeker en vast goed voor zichzelf zorgen en discipline hebben", zegt Frimout. "Hij staat er nu zo dicht bij, maar alles kan nog gebeuren."

"Hij mag zeker geen ongeluk krijgen bijvoorbeeld, maar ook griep of verkoudheid kan soms voldoende zijn om je training stop te moeten zetten. Er staat altijd een back-up klaar om in te springen als er iets tussenkomt. Zo was ik zelf eigenlijk ook een reserve-astronaut die iemand moest vervangen."

Ook andere zaken kunnen volgens Frimout roet in het eten gooien. "Bij mij heeft het bijna 20 jaar geduurd voor ik daadwerkelijk naar de ruimte mocht vertrekken. Het ongeluk met de Challenger (de spaceshuttle die in 1986, kort na de lancering ontplofte, red.) heeft toen bijvoorbeeld voor vertraging gezorgd."

Liégeois kan zich volgens Frimout best ook voorbereiden op een erg drukke periode. "Er komt nog een hele voorbereiding aan, want er is nog veel dat hij moet leren", weet Frimout. "Dat traject heeft dan prioriteit op de rest van je leven, dus voor je familie is dat ook wennen."

"Mijn vrouw heeft altijd gezegd: 'Het is jouw keuze.' Dat betekent niet dat ze altijd akkoord was. In die periode ben je nu eenmaal zeer weinig samen met je gezin."

"Ook met de bekendheid moet je leren leven, daar word je niet voor opgeleid", vervolgt Frimout. "Het is niet altijd even prettig, want overal waar je komt, word je herkend en aangesproken. Toch is het leuk om te zien hoe enthousiast de mensen over ruimtevaart zijn. Zeker jongeren beschouwen je echt als iets speciaals en zeggen dan: 'Wij hebben nog nooit een echte astronaut gezien.'"

De weg naar je ruimtemissie toe is dus niet altijd even prettig, maar de reis zelf is volgens Frimout de ervaring van je leven. "Je hebt daar zo lang voor gewerkt, maar tot de laatste seconde voor je vertrekt, kunnen ze alles nog stopzetten."

"Je telt dan af, komt bij 0 en voelt dat je vertrekt", herinnert Frimout zich. "Eerst heb je die enorme snelheid, maar op een zeker ogenblik stoppen de motoren en ben je opeens volledig gewichtloos. Dat is echt een euforisch moment. 'Nu ben ik daar eindelijk en er is geen ongeluk gebeurd', denk je dan."

Toch had Frimout het tijdens zijn ruimtereis ook ontzettend druk. "Toen we gewichtloos waren, ging iedereen meteen naar het venster om de aarde te bekijken. We waren allemaal blij, maar toen zei de commandant: 'Het feest is voorbij.' Dan is het tijd om te werken."

"Je verveelt je geen seconde, want je moet de hele tijd experimenten uitvoeren. Pas als je bepaalde experimenten goed kent en je er niet meer elke minuut naar moet kijken, heb je even vrije tijd om naar de aarde of de sterren te staren. Dat zijn de mooie dingen die erbij komen."

"Toch heb je als astronaut ook een hele verantwoordelijkheid. Voor die experimenten heb je vaak de zon of de maan nodig, maar dat gaat allemaal zo vlug. Als iets niet zoals gepland loopt, verlies je die data. Je wil die wetenschappers, die je kent van op de grond en die tot wel 10 jaar aan die experimenten gewerkt hebben, natuurlijk niet teleurstellen."

"Er is geen dag die voorbijgaat waarop ik niet aan mijn vlucht denk", besluit Frimout. "Als je terugkomt, verlang je daar nog regelmatig naar. Dan heb je spijt dat het allemaal gedaan is. Dat waren bij mij zelfs maar 9 dagen, wat moet dat zijn als het om 6 maanden gaat, zoals bij Raphaël."

Frimout gaat de missie van Liégeois dan ook op de voet volgen. "Als er nu mensen naar de ruimte gaan, kan ik me goed voorstellen wat daar aan het gebeuren is. 'Nu zullen ze dat aan het doen zijn en straks waarschijnlijk dat', denk ik dan. Je leeft automatisch met hen mee en bij Raphaël zal dat zeker ook het geval zijn."