De Belgische bevolking vergrijst. En die evolutie zal de komende jaren nog versnellen. Hoe houden we dan de pensioenen betaalbaar? En hoe zorgen we voor een comfortabele oude dag? Lees hier de standpunten van de partijen.
Pensioenen en woonzorgcentra betaalbaar houden: dit zijn de standpunten van de partijen
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
Vandaag zijn er voor elk Belgische 67-plusser 3,6 Belgen tussen de 18 en 66. Tegen 2070 daalt die verhouding naar 2,4. Dat cijfer is veelzeggend over de grote uitdagingen die ons te wachten staan. Het zijn de werkende Belgen tussen 18 en 67 die grotendeels het pensioen en de zorg van de groeiende groep ouderen betalen.
Wanneer de ene groep kleiner wordt en de andere groter, zal het steeds moeilijker worden om de rekening te doen kloppen. Nu al zet de vergrijzing een grote druk op de begroting. Daarom werd enkele jaren geleden al beslist om de pensioenleeftijd van 65 jaar nu te verhogen naar 67 in 2030.
Geen enkele partij stelt voor om de leeftijd nog verder op te trekken. Het is nu vooral zaak om de effectieve pensioenleeftijd dichter bij die 67 jaar te krijgen. In de praktijk gaat de gemiddelde Belg namelijk nog altijd met pensioen rond 61 jaar.
Iedereen wil een comfortabele oude dag. Daarom is het belangrijk dat de zorg goed is en het pensioen hoog genoeg.
Afgelopen jaren trok de regering het minimumpensioen op tot iets meer dan 1.600 euro netto wanneer je een volledige loopbaan voltijds gewerkt hebt. Veel gepensioneerden hebben dus een pak minder.
De vraag is of dat volstaat. Een groot deel van de ouderen brengt de laatste jaren van hun leven door in een woonzorgcentrum. De prijs voor een kamer daar stijgt veel sneller dan de pensioenen. Zelfs in de goedkoopste woonzorgcentra betaal je vandaag de dag gemiddeld meer dan 2.000 euro per maand.
"Zonder waardig pensioen is er geen waardige oude dag", volgens Groen. Daarom wil de partij het minimumpensioen verder verhogen. De groenen willen af van de berekening van het pensioen op basis van leeftijd en pleiten ervoor enkel te kijken naar het aantal gewerkte jaren. Na 42 jaar mag je met pensioen, vindt Groen.
De partij wil ouderenzorg anders organiseren. Ze willen dat die dicht bij de mensen in de buurt plaatsvindt en de commercialisering van de ouderenzorg moet stoppen.
De Open VLD wil dat wie werkt minstens 500 euro meer inkomen heeft per maand dan iemand die niet werkt. De partij trekt dat ook door naar de pensioenen. Die 500 euro verschil in de pensioenen wil de Open VLD realiseren door gewerkte jaren veel zwaarder te laten meetellen in de berekening van het pensioenbedrag. Ze willen ook komaf maken met SWT, het vroegere brugpensioen.
Voor de ouderenzorg willen de liberalen een systeem van een zogenoemd persoonsvolgend budget invoeren. Dat is ook van toepassing voor personen met een handicap. Kort uitgelegd houdt het in dat je zelf je zorg kan organiseren met een budget dat de overheid ter beschikking stelt.
De PVDA is de enige partij die pleit voor een verlaging van de wettelijke pensioenleeftijd. Ze willen de beslissing van de regering Michel terugdraaien en die terug op 65 brengen.
De partij wil er ook voor zorgen dat de factuur van een woonzorgcentrum nooit hoger ligt dan het pensioen. Er moet dus een maximum op die factuur komen. Om eenzaamheid aan te pakken wil de PVDA dat de gemeenten 75-plussers thuis minstens tweemaal per jaar bezoeken.
De N-VA wil het pensioenbedrag verhogen, vooral voor mensen die gewerkt hebben. Onafhankelijk van de leeftijd vindt de partij dat je van een volledige loopbaan kan spreken na 45 jaar en dat je dan recht hebt op een volledig pensioen. De N-VA wil de effectieve pensioenleeftijd verhogen door komaf te maken met SWT, het vroegere brugpensioen.
Kwaliteitsvolle en betaalbare ouderenzorg is cruciaal voor de N-VA. Ze wil ouderen ook meer inspraak geven in de organisatie van hun eigen zorg en woonomstandigheden.
"Het vergt een grondige hervorming om het pensioenstelsel betaalbaar, transparant en rechtvaardig te maken", staat te lezen in het programma.
Vlaams Belang wil het minimumpensioen verhogen. Ze pleit net als verschillende andere partijen om te rekenen in het aantal gewerkte jaren en niet de leeftijd om te bepalen wanneer iemand mag stoppen met werken.
Ook volgens Vooruit heeft ons land nood aan een pensioenhervorming. "In plaats van de pensioenleeftijd, kijken we naar de loopbaan. Vanaf 42 loopbaanjaren moeten mensen met pensioen kunnen indien ze voldoende jaren effectief gewerkt hebben", staat in het programma.
Vooruit pleit niet voor een verdere verhoging van het minimumpensioen, maar wil het wel dat meer mensen er een beroep op kunnen doen. De mensen met een hoog pensioen zullen een stukje moeten inleveren.
Wat betreft ouderenzorg zetten de socialisten vooral in op het mentaal welzijn. Ze willen psychologische hulp veel toegankelijker maken.
"Wij schuiven onze ouderen niet aan de kant", klinkt het bij de christendemocraten. Een pensioenhervorming moet langer werken belonen.
CD&V pleit er ook voor om regels vast te leggen rond fysieke dienstverlening van de overheid. Zodat mensen die online hun weg moeilijk vinden zeker zijn dat ze nog goed geholpen worden. De partij pleit ook al langer voor een verbod op winst in woonzorgcentra, maar die wet geraakte tot nu toe niet door het parlement goedgekeurd.