De uitstoot van broeikasgassen moet de komende jaren nog drastisch naar beneden in ons land. Hoe halen we die doelstellingen? En wie moet de kosten daarvan dragen? Lees hier de standpunten van de partijen.
Moeten er nieuwe kerncentrales komen? En hoe behalen we de klimaatdoelstellingen? Dit zijn de standpunten van de partijen over energie en klimaat
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
De Europese landen hebben in de Green Deal afgesproken om ons continent tegen 2050 klimaatneutraal te maken. Dat wil zeggen dat we dan niet meer broeikasgassen mogen uitstoten dan de natuur kan verwerken of we met technologie kunnen afvangen.
Elke land moet daarvoor forse inspanningen leveren. Het goede nieuws is dat in ons land de uitstoot al met bijna een kwart daalde in vergelijking met 1990. Maar de weg naar nuluitstoot is nog lang en moeilijk. En de partijen zijn het niet eens over hoe we die kunnen behalen.
Vooral op het vlak van vervoer en onze woningen valt er nog veel winst te boeken. De uitstoot veroorzaakt door auto’s en ander transport daalt niet, maar stijgt. Veel van onze huizen zijn oud en energieverslindend. Bijna 44% heeft een EPC-label E of slechter. Maar die broodnodige renovaties zijn duur.
Centraal in het debat over klimaat staat ook het energievraagstuk. Zullen we genoeg hernieuwbare energie hebben om aan de vraag te voldoen? Afgelopen jaren werden verschillende kerncentrales gesloten en de regering besliste dat ook de twee laatste reactoren over 10 jaar definitief sluiten. Verschillende regeringspartijen stellen nu in hun programma voor om de centrales toch langer open te houden of er zelfs nieuwe te bouwen.
Voor de N-VA moet het klimaatbeleid in de eerste plaats haalbaar en betaalbaar zijn. De partij vindt dat met de Europese Green Deal "de slinger is doorgeslagen". De focus moet nu liggen op het concreet uitvoeren van de afgesproken doelstellingen in plaats van nog hogere ambities vast te leggen.
De partij zet volop in op kernenergie. Ze wil de bestaande centrales zolang mogelijk openhouden en de bouw van nieuwe voorbereiden. De N-VA wil bedrijven ook aanmoedigen om energie te besparen door een investeringsaftrek voor energiebesparende investeringen.
Vlaams Belang wil dat de Europese Green Deal wordt afgeschaft. "De radicale klimaatregels verstikken onze industrie en landbouw", zegt de partij.
De partij wil dat ons land opnieuw investeert in kernenergie. Zonne- en windenergie bieden onvoldoende garanties op vlak van bevoorradingszekerheid, zegt Vlaams Belang. De partij wil ook enkele maatregelen van de Vlaamse regering terugdraaien: geen renovatieplicht meer voor energieverslindende woningen en geen verplichte plaatsing van de digitale meter.
Volgens Vooruit is er in ons land nog altijd sprake van een de stilstand op het vlak van klimaatbeleid.
De sleutel om onze uitstoot te doen dalen, ligt volgens de partij vooral bij onze woningen en ons vervoer. Ze wil dat de overheid de kosten van woningrenovatie voorschiet. Op vlak van vervoer wil ze vooral mensen op de bus en de trein krijgen. Ze willen een goedkoop vervoerbewijs dat geldig is op alle vormen van openbaar vervoer in ons land en voor Belgen jonger dan 25 zelfs volledig gratis.
CD&V schaart zich achter het Europese klimaatbeleid, maar wil in geen geval onszelf strengere doelstellingen opleggen. De partij vreest dat dat ten koste zal gaan van de Belgische boeren en de bedrijven.
Om de doelstellingen te halen kijkt CD&V vooral naar onze woningen. Ze pleiten voor "een allesomvattend pakket" om massaal aan het renoveren te slaan.
Wat betreft energie wil ook de CD&V dat ons land de oude kerncentrales langer openhoudt en nadenkt over de bouw van nieuwe kleine - zogenoemde SMR - reactoren.
Groen zet van alle partijen vanzelfsprekend het meest in op dit thema. Ze willen er alles aan doen om de klimaatdoelstellingen te halen. Daarvoor moet ons land over 6 jaar al 55 procent minder uitstoten (in vergelijking met 1990). Op dit moment zitten we aan 24 procent.
De grootste winst valt volgens de groenen te boeken bij het verduurzamen van onze industrie. Fossiele subsidies moeten afgebouwd worden, maar bedrijven moeten meer klimaatsubsidies krijgen.
Als enige partij gaat Groen volledig voor hernieuwbare energie. De partij wil zo snel mogelijk af van kernenergie. Ook voor kleine modulaire kernreactoren (SMR's) zien de groenen geen rol weggelegd, tenzij deze voldoende snel en op een rendabele manier realiseerbaar zouden zijn. Maar op dit moment is dat niet het geval, zegt de partij.
De liberalen geloven dat de vrije markt, technologische vooruitgang en innovatie cruciale schakels zijn om de klimaatuitdaging aan te pakken.
Om mensen hun huis sneller energievriendelijk te maken wil de Open VLD de vergunningsregels versoepelen. Er zou enkel een meldingsplicht komen. Je hebt dan bijvoorbeeld geen vergunning meer nodig om je dak of gevel te isoleren.
De partij wil zo snel mogelijk af van fossiele brandstoffen. Om aan onze energievraag te blijven voldoen kijkt de Open VLD naast wind en zon ook naar kernenergie. "We geven alle kans aan kerncentrales, vandaag en in de toekomst", staat in het programma.
De PVDA vindt dat de regering met zijn huidig klimaatbeleid tegen de burger zegt "trek uw plan". Ze leggen dan ook de nadruk op een klimaattransitie die Belgen zeker niet in de portefuille zal raken.
De partij wil de uitstoot naar beneden krijgen door een openbare bank de kosten voor renovatie van woningen te laten voorschieten en door volop in te zetten op openbaar vervoer.
De energieprijzen moeten verlaagd en geblokkeerd worden, staat in het programma. Dat wil de PVDA doen door de energiebedrijven te nationaliseren. Geen vrije markt meer wat betreft energie dus.