De luchthaven van Nouméa, de hoofdstad van Nieuw-Caledonië, blijft zeker nog gesloten tot donderdag. Dat heeft de Franse topfunctionaris in het gebied, Louis Le Franc, gezegd. Vorige week is er zwaar geweld uitgebroken in het Franse overzeese gebied. Op veel plaatsen zijn er wegblokkades. Australië en Nieuw-Zeeland willen hun onderdanen ophalen, maar dat lukt voorlopig niet.
Luchthaven in Nieuw-Caledonië blijft tot donderdag dicht, wegen blijven geblokkeerd
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Op Nieuw-Caledonië, een eilandengroep voor de oostkust van Australië in de Stille Oceaan, geldt de noodtoestand nadat er begin vorige week rellen zijn uitgebroken. Sindsdien zijn al 6 mensen om het leven gekomen en honderden mensen gewond geraakt.
De rellen richten veel vernielingen aan. Gebouwen en auto's zijn in brand gestoken, winkels en bedrijven zijn geplunderd. Demonstranten hebben op heel wat plaatsen wegblokkades opgeworpen en ook de internationale luchthaven bij de hoofdstad Nouméa is al dagenlang gesloten.
In Nieuw-Caledonië is geweld op die schaal in tientallen jaren niet meer gezien. Het is een reactie op de grondwet die in Frankrijk is goedgekeurd, waar Nieuw-Caledonië deel van uitmaakt. Daardoor wordt gewijzigd wie mag stemmen bij verkiezingen.
Waarover gaat het?
In de Assemblée Nationale, het Lagerhuis van het Franse parlement, is enkele dagen geleden een grondwetswijziging goedgekeurd. Die zorgt ervoor dat iedereen die minstens 10 jaar in Nieuw-Caledonië woont, mag stemmen in de provinciale verkiezingen. Tot nu toe mochten alleen mensen en hun kinderen stemmen die al voor 1998 op het eiland woonden. In de praktijk gaat het over 25.000 kiezers die erbij zouden komen, vooral Fransen. Een deel van de inheemse Kanak-bevolking is het daar niet mee eens. Ze zeggen dat de nieuwe regeling ervoor zou zorgen dat de stem van de oorspronkelijke bewoners minder gehoord zal worden. Voorstanders argumenteren dat de verkiezingen zo democratischer worden. Alle bemiddelingspogingen tot nu toe zijn mislukt.
Volgens regeringsfunctionarissen in Nieuw-Caledonië maken de vele wegblokkades het moeilijk om voedsel te leveren aan winkels en om medisch personeel zich veilig te laten verplaatsen. "Het is belangrijk om erop te wijzen dat het probleem niet zozeer een gebrek aan personeel, medische voorzieningen en voedselvoorraden is, maar belangrijker nog een toegangsprobleem", luidt het in een verklaring.
De Field Action Co-ordination Cell (CCAT), de actiegroep die achter de protesten zit, liet vandaag weten dat de blokkades zouden voortduren. Ze dringt er bij de demonstranten op aan om vreedzaam te protesteren.
Australië en Nieuw-Zeeland willen onderdanen evacueren
De Franse topfunctionaris in het gebied, Louis Le Franc, zegt intussen dat de internationale luchthaven van Nouméa nog tot donderdag gesloten zal zijn voor commerciële vluchten. Dat betekent dat honderden toeristen die vastzitten in Nieuw-Caledonië, daar voorlopig niet weg kunnen. Vluchten naar Nouméa zijn ook niet mogelijk.
Australië en Nieuw-Zeeland hebben er al op aangedrongen om hun onderdanen te mogen evacueren. Ongeveer 300 Australiërs hebben zich gemeld bij de consulaire diensten in Nieuw-Caledonië, ze wachten in hotels om te kunnen vertrekken.
De situatie is zeer zorgwekkend.
De Australische premier Anthony Albanese
De Australische premier Anthony Albanese noemt de situatie "zeer zorgwekkend". "We blijven proberen om goedkeuring te krijgen, de Australische luchtmacht staat klaar." Ook Nieuw-Zeelandse defensievliegtuigen staan stand-by en wachten op goedkeuring van de Franse autoriteiten om Nieuw-Zeelanders naar huis te brengen. Dat schreef de Nieuw-Zeelandse minister van Buitenlandse Zaken Winston Peters het socialemediaplatform X. In totaal zitten 3.200 mensen die wachten om Nieuw-Caledonië te verlaten of binnen te komen, vast.
Extra Franse agenten
Frankrijk heeft extra agenten gestuurd om de autoriteiten in Nieuw-Caledonië bij te staan. Volgens de Franse topfunctionaris Louis Le Franc zou een politie-operatie om de controle over de weg van Nouméa naar de internationale luchthaven terug te krijgen, enkele dagen duren. De agenten hadden volgens Le Franc 76 al versperringen in de omgeving opgeheven.
