Landbouw, mobiliteit en drugs in de grensstreek: hierover gaan de verkiezingen in Limburg 

Limburg, de groenste provincie van Vlaanderen, waar gemoedelijkheid troef is en er elke dag wel ergens gezellig gekeuveld wordt bij een stukje vlaai. Dat is het beeld dat mensen van buiten Limburg hebben. Die vlaai is intussen trouwens een erkend streekproduct, dat heeft het beleid de afgelopen legislatuur dan toch maar mooi voor elkaar gekregen. Maar vergis je niet, de gemoedelijkheid is deels schijn, het gekeuvel ontaardt meer dan eens in een stevige politieke discussie.

Het meest explosieve dossier van de afgelopen legislatuur op Vlaams niveau was ongetwijfeld de stikstofdiscussie. De halvering van de stikstofuitstoot tegen 2030 is een must. Maar hoe moet dat doel bereikt worden en wie moet de zwaarste inspanningen leveren? Daarover was er binnen de Vlaamse meerderheid grote onenigheid, vooral tussen minister van Natuur Zuhal Demir (N-VA) en minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V). Het thema beroert wel meer provincies, maar in Limburg zijn de tegenstellingen tussen landbouw en natuur een stuk intenser. Dat komt niet alleen door stikstof, want ook de aanwezigheid van de wolf beroert de gemoederen. En dan was er nog de erkenning van Bosland in Noord-Limburg als nationaal park. Boeren zijn erg op hun hoede en willen niet dat hun sector geen kansen meer krijgt in een van natuur vergeven provincie.

Uiteindelijk kwam er toch een Vlaams stikstofakkoord en een deal tussen Jo Brouns en Zuhal Demir. Gevraagd naar de manier om deze twee werelden te verzoenen, reageren de lijsttrekkers van de verschillende partijen opvallend positief.

De trein rijdt in Limburg niet verder dan Genk, het spartacusplan met de sneltrams werd afgevoerd en vervangen door een ‘light’ versie met snelbussen die - waar mogelijk - in een aparte bedding zullen rijden. De nieuwe mobiliteitsvisie van de Vlaamse regering betekent vooral in landelijke en afgelegen gebieden minder frequente bussen. Inwoners van kleinere gemeentes voelen zich vergeten, en de cijfers over investeringen en de besteding van middelen uit het gemeentefonds in hun buurt geven hen eigenlijk helemaal gelijk. De Limburgse kopstukken zijn zich daar zeer bewust van.

De bommen en granaten ontploffen in Antwerpen, maar ook andere provincies worden geconfronteerd met zware drugscriminaliteit en georganiseerde misdaad. In de grensstreek met Nederlands-Limburg zijn ze zich daar zeer goed van bewust. Een cannabisplantage, een synthetisch drugslab? Niemand kijkt er nog vreemd van op. 

Limburg is, naar bevolkingsaantal, de kleinste provincie van Vlaanderen en dus worden er maar 12 zetels voor de Kamer verdeeld. In het Vlaams Parlement zijn er 16 zetels. 

En net zoals elders in Vlaanderen, is het ook in Limburg uitkijken naar de score van Vlaams Belang. De Limburgse kopstukken Annick Ponthier en Chris Janssens zijn niet de allergrootste namen, maar het zijn wel sterkhouders binnen hun partij. Chris Janssens, lijsttrekker voor het Vlaams Parlement, kaapte veel aandacht weg met uitspraken over woke en piemelzwaaien in het theater. Janssens rekent trouwens op N-VA: “Een partij zoals N-VA zegt ook dat het binnen België zo niet verder kan, we moeten meer bevoegdheden naar Vlaanderen halen.” 

Of dat N-VA boegbeeld en Vlaams minister Zuhal Demir de zogenaamde Chinese muur tussen N-VA en Vlaams Belang wil slopen is nog maar de vraag. Ze zit op de lijn van voorzitter Bart De Wever die een stem voor Vlaams Belang als een verloren stem beschouwt. Zuhal Demir komt op voor het Vlaams parlement maar ze betrekt het federale niveau er sowieso bij: “Enkel de N-VA kan en wil federaal de problemen oplossen.” Op de kamerlijst van N-VA is ex-minister van defensie en huidig burgemeester van Hasselt Steven Vandeput de lijsttrekker. 

Nog een bekende naam uit de Vlaamse regering op de Limburgse kieslijsten: Jo Brouns van CD&V. Hij stond in het oog van de stikstofstorm, maar toonde zich wel op het terrein en heeft op die manier mogelijk toch wat krediet gewonnen op het platteland. Op de CD&V-lijst voor de kamer pronkt Nawal Farih bovenaan. De inzet voor haar? “De strijd tegen extremen aan elke kant, om zo zekerheid te bieden als het gaat over inkomens, zorg en veiligheid.” 

Waar men gaat langs Limburgse wegen, komt men Lydia Peeters tegen.  De momenten waarop minister van mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD) lintjes doorknipte van nieuwe wegen, fietspaden of fonkelnieuwe bruggen en tunnels zijn niet te tellen. Of het genoeg is om stand te houden voor Open VLD is wel de vraag. Federaal is Steven Coenegrachts de kopman voor Open VLD. Hij toonde zich een harde werker in het parlement, maar is niet de grootste naam. De mindere peilingen voor Open VLD laat hij niet aan zijn hart komen: “Ik denk dat wij de verrassing van de verkiezingen kunnen worden.”

Ook mindere resultaten in de peilingen zijn er voor Groen. Sowieso heeft die partij in Limburg nooit torenhoge scores gehaald, maar nu is de vraag of er nog een zetel kan behaald worden. Groen koos voor twee minder bekende lijsttrekkers: Bright Adiya voor het Vlaams parlement en Dirk Opsteyn voor de kamer. Opsteyn is zelf visueel gehandicapt en ijvert als politicus dan ook voluit voor meer inclusie in alle domeinen. Ook het parlement zal stappen moeten zetten indien hij verkozen raakt, “maar in de gemeenteraad lukt het ook om mijn rol te spelen,” klinkt het bij Opsteyn.

Ook geen grote namen bovenaan op de lijst van Vooruit. Funda Oru is kopvrouw op de kamerlijst. Ze is nationaal ondervoorzitster van Vooruit, en moet de exit van Meryame Kitir doen vergeten. Kris Verduyckt is lijsttrekker voor de Vlaamse lijst. Hij weet waar zijn partij het verschil kan maken: “dienstverlening en bereikbaarheid. Bushaltes die verdwijnen, bankkantoren en automaten die verdwijnen, geen buurtwinkels meer… Dat zijn zaken die we beter moeten regelen met wetgeving.”

Uiterst links kan voor de kamer rekenen op Gaby Colebunders. Ooit arbeider van Ford Genk, intussen naar eigen zeggen al één legislatuur de megafoon van de werkende klasse. Op Vlaams niveau is pensioenspecialist Kim De Witte de kopman. De ene is bekend van de straat en de fabriekspoort, de andere legt mee de theoretische basis van de standpunten van de PVDA. Maar op de vraag wat ze meteen zouden veranderen als ze minister zouden worden klinkt het unisono: “De lonen van ministers halveren en de dienstwagens afschaffen.”