De Europese Commissie is een formeel onderzoek gestart naar Meta, het bedrijf achter Instagram en Facebook, om na te gaan of die socialemediakanalen verslavende effecten hebben op kinderen. Nog maar 2 weken geleden startte de Commissie een ander onderzoek naar Meta, toen om te checken of het bedrijf zijn verplichtingen in de aanpak van desinformatie en misleidende politieke advertenties wel nakomt.
Kan jouw kind zonder likes? Europa onderzoekt mogelijk verslavende effecten van Instagram en Facebook op jongeren
De Commissie baseert zich voor haar procedure tegen Meta op de Europese digitaledienstenwet (Digital Services Act, DSA), die sinds vorig jaar van kracht is.
Omdat ze in de EU maandelijks meer dan 45 miljoen actieve gebruikers tellen, staan Instagram en Facebook aangemerkt als 'zeer grote onlineplatforms'. Dat betekent dat voor hen extra vereisten gelden om internetgebruikers te beschermen.
"Zwakheden en onervarenheden" uitbuiten
Zoals de DSA-regels dat voorschrijven, diende Meta vorig jaar een risicobeoordeling van haar kanalen in bij de Commissie. De Commissie vermoedt nu dat Instagram en Facebook zo ontworpen zijn dat de "zwakheden en onervarenheden" van minderjarigen worden uitgebuit.
Zo vreest de Commisie bijvoorbeeld dat Instagram en Facebook, onder meer via de algoritmes waarop de 2 kanalen draaien, verslavingsgedrag bij kinderen in de hand kan werken. Ook zouden de socialemediakanalen 'rabbit hole'-effecten creëren. Dat betekent dat gebruikers steeds filmpjes en posts te zien krijgen die doorgaan op eerder bekeken materiaal, maar mogelijk extremer zijn.
De manier waarop Meta minderjarigen afschermt van ongepaste content, zou dan weer "redelijk, proportioneel, noch effectief" zijn. Ook het vereiste hoge niveau van privacy, veiligheid en zekerheid zou niet verzekerd zijn.
De Commissie benadrukt dat de start van een formele procedure niets zegt over de uiteindelijke uitkomst. Ze kan in de loop van het onderzoek wel tussentijdse maatregelen opleggen aan Meta, maar kan ook engagementen van het bedrijf aanvaarden om aan vastgestelde inbreuken tegemoet te komen.
Niet 1e onderzoek naar Meta
Het is de Europese Commissie menens bij het doen naleven van de digitaledienstenwet. Zo werd op 30 april ook al een formeel onderzoek naar Meta geopend.
Dat gebeurde omdat Meta in de aanloop naar de Europese verkiezingen te weinig zou doen tegen desinformatiecampagnes en de verspreiding van misleidende advertenties. Die kunnen volgens de Commissie een risico vormen voor het maatschappelijke debat en de verkiezingsprocessen.
Ook naar X, AliExpress en TikTok werden al onderzoeken geopend. Dat laatste kanaal wordt er net als Instagram en Facebook van verdacht te weinig te doen om minderjarigen te beschermen.
