Sint-Truiden komt met plan tegen toekomstige belangenvermenging na rapport Audit Vlaanderen

De stad moest het plan opstellen op vraag van Audit Vlaanderen, dat drie weken geleden met een derde forensisch rapport kwam over het Truiense lokale bestuur. Verschillende aankopen en overheidsopdrachten zouden de afgelopen 11 jaar gegaan zijn naar bedrijven die een link hebben met een schepen of gemeenteraadslid.

"De wet lijst een aantal zwart-witsituaties op die absoluut verboden zijn. Je vindt die in verschillende artikelen terug, maar dat kan het onoverzichtelijk maken. Daar willen we iets aan doen", zegt schepen van Juridische Zaken Günther Dauw (N-VA). "We willen raad inwinnen bij de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB)."

Elke mandataris zal bij het begin van zijn of haar mandaat een verklaring op eer moeten ondertekenen waarin hij of zij zweert zich aan de deontologische code te houden. "Dat geeft het meer gewicht. Je zal je nooit meer kunnen verschuilen achter onwetendheid of het excuus dat er weinig rond gedaan is. Net zoals de eed van een getuige voor een hof van assisen gaat het hier om een moreel gewicht", legt Dauw uit.

Daarnaast zullen ze ook elk jaar een lijst moeten invullen. Daarin worden hun mandaten bij andere organisaties en hun financiële belangen in privébedrijven naast elkaar opgelijst. Die visuele vergelijking moet hen doen stilstaan bij mogelijke conflicten.  

Tijdens hun mandaat zullen ze ook altijd een beroep kunnen doen op een afwegingskader, opgesteld door interne en externe experten. Die beslissingsboom over de wettelijke bepalingen rond belangenvermenging moet hen in concrete situaties met concrete ja/nee-vragen helpen om in te schatten of ze een risico lopen en actie moeten nemen, bijvoorbeeld door de zaal te verlaten bij de stemming. 

"Tot slot wordt ook 10.000 euro uitgetrokken om de mandatarissen elk jaar een opleiding te geven rond (de schijn van) belangenvermenging. Zo maken we het concreter en tastbaarder. Ze zullen ook altijd hun vragen kunnen voorleggen aan onze stadsdiensten, de VVSG en het ABB", aldus Dauw. 

Het personeel van de stadsdiensten zal hetzelfde afwegingskader rond belangenvermenging kunnen gebruiken om ook zeer snel en eenvoudig vast te stellen of er sprake is van (een schijn van) belangenvermenging. Zij kunnen het dan melden aan hun overste of het dossier doorgeven aan een collega die er niet bij betrokken is. 

Daarnaast wordt er verder gewerkt aan het beleid rond nevenactiviteiten en bijberoepen. Ondertussen werd een vernieuwde deontologische code al toegevoegd aan het arbeidsreglement van elke werknemer. Over alle stadsdiensten heen is men ook gestart met een integriteitstraject dat focust op deontologie en moreel overleg. Daar zal nu een bijkomend verplicht onderdeel over belangenvermenging bijkomen. 

"Ik wil daarbij onderstrepen dat Audit Vlaanderen ook geen commentaar had op de reeds genomen maatregelen zoals onze nieuwe aankoopprocedures. Daarin zitten al garanties en waarborgen. We zijn op de goede weg en ik hoop dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt", aldus Dauw. 

Vooruit, de grootste oppositiefractie in Sint-Truiden, vindt het actieplan te mager en wil een huishoudelijk reglement voor het schepencollege, dat volgens hem buiten schot blijft. "We vrezen dat dit plan belangenvermenging niet gaat uitroeien. Als gemeenteraad moeten we bovendien ook meer inzicht krijgen over de beslissingen van het schepencollege", aldus fractievoorzitter Gert Stas. 

Die kritiek vindt schepen Dauw onterecht. "Dat is een misvatting. De leden van het college zijn mandatarissen en vallen dus volledig onder alle maatregelen." 

Hij wil dan ook niet wachten om het plan uit te rollen. "Sensibiliseringsmaatregelen voor nieuwe mandatarissen zijn voor na de verkiezingen. Nu kan al wel gestart worden met het opstellen van zowel de lijst voor mandaten en financiële belangen als het afwegingskader."  

Vorige week plaatste Limburgs gouverneur Lantmeeters de Truiense stad nog onder bijkomend verhoogd toezicht. Hij wil ook bijkomend overleg met het stadsbestuur. "We zullen hem het hele overzicht van maatregelen geven. Ik neem aan dat we ook met hem in gesprek zullen gaan", besluit schepen Dauw.