Er wordt te veel nadruk gelegd op het belang van de eerste 1.000 dagen in het leven van een kind. Dat zeggen 17 experts in een "strijdschrift". Ouders staan onder druk omdat ze overtuigd raken dat hun gedrag het geluk van hun kind helemaal bepaalt. Maar volgens experten moet die impact genuanceerd worden.
Belang van "eerste 1.000 dagen" legt te veel druk op ouders: "We vergeten de wereld rondom de gezinnen"
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Op deze Internationale Dag van het Gezin publiceren 17 auteurs, onder wie pedagogen Stefan Ramaekers van de KU Leuven en Philippe Noens van het Kenniscentrum Gezinswetenschappen (Hogeschool Odisee), een reeks teksten waarin ze dat opvoedingsidee aanklagen.
Het belang van de eerste 1.000 dagen trekken ze op zich niet in twijfel. Het bevat 2 nuttige inzichten, zegt Noens in De Ochtend op Radio 1. "Enerzijds dat kinderen van in de moederschoot mee voelen, mee leven, sociale wezentjes zijn. Anderzijds dat het een goed idee is om gezinnen in die periode bij te staan."
Maar Noens maakt zich zorgen over de "onzorgvuldige wijze" waarop daarover de laatste jaren gesproken en geschreven is. "De verkeerde boodschap is blijven hangen in de hoofden van de ouders, met name dat die periode zó belangrijk is, dat wat zij als ouders doen en laten alle verschil maakt."
"Je moet oppassen met slagzinnen als: de eerste 1.000 dagen bepalen de rest van je leven. Ouders overschatten daarmee hun invloed op hun kinderen." Bijvoorbeeld op vlak van ouderlijk toezicht. "Ze denken dat ze een goede ouder zijn als ze op de hoogte zijn van álles wat een kind meemaakt."
We focussen dus volledig op oudergedrag en dreigen het grote plaatje uit het oog te verliezen, zoals de sociaal-economische status van een gezin. "We vergeten dat de plaats waar je wiegje staat, enorm veel verschil maakt. Terwijl het net die omstandigheden zijn waarin we wonen, naar school gaan en werken die het verschil maken."
Zijn de eerste 1.000 dagen in het leven van een kind echt zo cruciaal? "Legt te veel druk op jonge ouders"
Ook beleidsmakers interpreteren het idee verkeerd, vindt Noens. "Het lijkt wel dat ze zich er een beetje achter beginnen te verschuilen. Er worden ballonnetjes opgelaten, bijvoorbeeld om een aantal dagen in de kinderopvang te verplichten of gratis schoolmaaltijden aan te bieden, maar dat gaat over ideeën die de opvoeding willen overnemen."
"Je moet niet tussenkomen ín de gezinnen, maar je concentreren op de wereld rondom de gezinnen. Dat doe je als overheid door in te zetten op basisstructuren rond gezinnen als toegankelijke kinderopvang, kwaliteit van de gezondheidszorg, toffe buurtscholen, een goed basisinkomen."
