Ouderschapsverlof zit in de lift, vooral bij de papa's. Het afgelopen jaar is het aantal mannen dat betaald ouderschapsverlof heeft opgenomen met 14 procent toegenomen, bij vrouwen ging het om een stijging van 7 procent. Een duidelijke inhaalbeweging van de papa's, al zijn het toch vooral nog de mama's die ouderschapsverlof opnemen.
Ouderschapsverlof in de lift, kloof tussen mannen en vrouwen wordt kleiner
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Naast voltijds of halftijds ouderschapsverlof kunnen mama's en papa's ook kiezen voor een 1/5e of 1/10e verlofregeling. Uit analyse van HR-dienstenbedrijf SD Worx voor De Zondag blijkt dat die laatste 2 vormen het populairst zijn: meer dan de helft van de ouders kiest voor één dag verlof per week. 1 op de 5 ouders kiest voor de 1/10e regeling (een halve dag per week of elke 2 weken 1 dag verlof).
"Deze onderbrekingen zijn aantrekkelijk voor ouders die werk en gezin tijdelijk beter willen combineren", zegt Anneleen Verstraeten, juridisch adviseur kmo van SD Worx. "De regelingen bieden bijvoorbeeld vaak een praktische oplossing in co-ouderschapssituaties."
Financiële impact "beperkt"
Vooral de 1/10e onderbreking blijkt tegenwoordig in trek. Bij de papa's is dit de snelst groeiende opnamevorm (+18 procent), maar ook steeds meer vrouwen kiezen voor deze optie (+15 procent). De financiële impact van deze opnamevorm is volgens SD Worx "beperkt".
"Het brutoloon van de ouder wordt herrekend naar 90 of 80 procent van het voltijdse loon en het loonverlies wordt deels opgevangen door een uitkering van de RVA. Iedereen die in het Vlaams Gewest werkt (in de privésector of de socialprofitsector, red.), kan bovendien nog een aanmoedigingspremie van de Vlaamse overheid ontvangen."
"Voor een alleenstaande ouder ligt de RVA-uitkering hoger, net als de verhoogde Vlaamse aanmoedigingspremie. Bovendien heeft het geen negatieve impact op het pensioen."
Papa's maken inhaalbeweging
SD Worx baseerde zich voor de analyse op de meest recente cijfers van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) over betaald ouderschapsverlof. In maart 2024 registreerde de RVA net geen 100.000 ouders die gebruik maken van betaald ouderschapsverlof: 63.107 mama’s (63 procent) en 36.657 papa’s (37 procent).
Ter vergelijking: in maart 2019 namen in totaal ongeveer 66.000 mensen in ons land ouderschapsverlof op. In 5 jaar tijd steeg dat aantal dus met ongeveer 1/3e.
Opvallend: de papa's maken een duidelijke inhaalbeweging. Het afgelopen jaar (maart 2023 vs. maart 2024) steeg het aantal mannen dat ouderschapsverlof opnam met ongeveer 14 procent. Dat is een stijging van bijna 2 keer zoveel als bij de mama’s (+7 procent).
Mama's kiezen steeds vaker voor halftijds ouderschapsverlof
Bij de vrouwen is het halftijds ouderschapsverlof de snelst groeiende opnamevorm (+21 procent). Voor het voltijds ouderschapsverlof wordt de trend meestal pas duidelijk in de zomermaanden, een populaire periode om voorrang te geven aan het gezinsleven. In augustus 2023 werd voor het eerst de kaap overschreden van 100.000 ouders in één van de opnamevormen van ouderschapsverlof.
"Sinds enkele jaren kunnen voltijds en halftijds ouderschapsverlof wat flexibeler opgenomen worden", verklaart Verstraeten. "Voltijds ouderschapsverlof kan met akkoord van de werkgever in weken in plaats van maanden genomen worden. Voor het halftijds ouderschapsverlof geldt een flexibele opname per maand, eveneens mits akkoord van de werkgever. Dit is bijgevolg interessant om schoolvakantieperiodes te overbruggen."
