Politie in Georgië zet traangas in tegen manifestanten die protesteren tegen controversiële wet

Al wekenlang wordt in Georgië geprotesteerd tegen een plan van de regering om vermeende buitenlandse invloed op de maatschappij aan te pakken. Organisaties die minstens 20 procent van hun financiering uit het buitenland krijgen en zich bezighouden met politieke activiteiten, moeten zich registreren als "organisaties die de belangen van een buitenlandse mogendheid nastreven". Een "politieke activiteit" wordt ruim geïnterpreteerd, waardoor ook ngo's en mediakanalen in het vizier komen.

Het wetsvoorstel botst op veel verzet. Tegenstanders spreken van "een Russische wet", omdat Rusland sinds 2012 een vergelijkbare wet heeft. Die wordt gebruikt om kritische media de mond te snoeren en mensenrechtenorganisaties het zwijgen op te leggen. De Georgische oppositie vreest dat de wet zal leiden tot een meer autoritair regime.

Half april had het Georgische parlement in de hoofdstad Tbilisi het wetsvoorstel in een eerste van drie lezingen goedgekeurd. Dat leidde toen al tot gewelddadige straatprotesten. Gisteren was er de tweede lezing, en opnieuw hadden zich duizenden manifestanten verzameld voor het parlementsgebouw. Ook de oproerpolitie was aanwezig. Ze zette traangas, rubberen kogels en waterkanonnen in om de menigte voor het parlement uiteen te drijven. Daarbij zijn volgens Georgische media meerdere mensen gewond geraakt, onder wie Kamerlid Levan Khabeishvili. Hij is de voorzitter van de Verenigde Nationale Beweging, de belangrijkste oppositiepartij.

Het persagentschap Reuters citeert ooggetuigen die stellen hoe de politie demonstranten fysiek aanviel. Er zouden ook journalisten aangevallen zijn, onder wie een fotograaf van het Franse persagentschap AFP.

De demonstranten gooiden eieren en flessen naar de politie. Ze blokkeerden het verkeer voor het parlement op Rustaveli Avenue, de belangrijkste verkeersas van Tbilisi, net als op andere belangrijke wegen in de stad.

Het wetsvoorstel komt van de regeringspartij Georgische Droom. Vorig jaar al diende de partij het wetsvoorstel in, maar het werd toen na massaprotest weggestemd. Het voorstel had het toen nog over "buitenlandse agenten" in plaats van "organisaties die de belangen van een buitenlandse mogendheid nastreven." Begin april diende Georgische Droom het voorstel opnieuw in, maar inhoudelijk is er amper iets veranderd.

Volgens het controversiële wetsvoorstel zouden organisaties zich niet alleen moeten registreren, ze zouden ook onder toezicht staan van het Georgische ministerie van Justitie. Ze zouden gedwongen kunnen worden om gevoelige informatie te delen, anders zouden ze zware boetes kunnen krijgen. Die kunnen oplopen tot 25.000 Georgische lari (ruim 8.700 euro, red).

Tegenstanders zeggen dat de regering kritische stemmen in het land de kop wil indrukken, net zoals in Rusland. Later dit jaar zijn er parlementsverkiezingen in Georgië. Ze vrezen ook dat Georgië hierdoor geen lid kan worden van de Europese Unie. Vorig jaar kreeg het land de status van kandidaat-lidstaat. De EU heeft al gewaarschuwd dat het wetsvoorstel niet verenigbaar is met de Europese normen en waarden.

Maar de regering, onder leiding van premier Irakli Kobakhidze, houdt voet bij stuk. Ze blijft stellen dat het wetsvoorstel gaat over het waarborgen van transparantie. Ze verwerpt ook het idee dat het in strijd is met de Europese waarden, of dat Rusland achter de wetgeving staat.

In een derde lezing midden mei zou het wetsvoorstel definitief goedgekeurd moeten worden. De Georgische president Salome Zourabichvili, die het niet kan vinden met regeringspartij Georgische Droom, zal naar verwachting haar veto stellen. Maar Georgische Droom heeft voldoende zetels in het parlement om dat veto terzijde te schuiven.