Plaatsverbod tegen drugscriminaliteit in wijk Peterbos in Anderlecht: "Wie hier niet woont, moet hier niet meer rondlopen"

De problemen in de Anderlechtse sociale woonwijk Peterbos bezorgen het lokale bestuur en de politie al langer kopzorgen. In februari nog trok de sociale huisvestingsmaatschappij Anderlechtse Haard in een brief aan de minister van Binnenlandse Zaken aan de alarmbel. Er is sprake van bewoners die bedreigd worden door drugsdealers en vandalisme. Eind maart identificeerde de Brusselse Gewestelijke Veiligheidsraad de wijk Peterbos als een van de vijftien ‘hotspots’ waar prioritair zal op worden ingezet in de strijd tegen drugscriminaliteit.

Daarom worden nu forse maatregelen aangekondigd, zoals identiteitscontroles, een totaalverbod op alcohol en het gebruik van minnelijke schikkingen om kleine misdrijven snel af te handelen. De meest opvallende maatregel is echter de invoering van een plaatsverbod voor mensen die niet in de wijk wonen. Dit betekent dat de politie tot 16 mei 2024 personen zonder woonadres in de wijk de toegang tot de Peterboswijk kan ontzeggen.

Hoe dat in zijn werk gaat? "Heel simpel: wie niet in Peterbos moet zijn omdat hij daar woont, moet daar op dit moment ook niet rondlopen", aldus politiewoordvoerder Sarah Frederickx. "Dit plaatsverbod is een poging om in kaart te brengen wie Peterbos frequenteert en vanwaar die mensen juist komen. We hebben gemerkt dat wie daar niet woont vaak gelinkt is aan de drugstrafiek en hen willen we dus afschrikken."

Concreet zullen agenten geen toegangscontroles invoeren aan de grenzen van de wijk, maar agenten die patrouilleren door Peterbos kunnen wel op ieder moment iemand aanspreken die zich dan moet verantwoorden voor zijn aanwezigheid. Zo moeten bewoners zich bijvoorbeeld via hun domicilie legitimeren of kunnen oprechte bezoekers, die bijvoorbeeld familie hebben in de wijk, met een telefoontje bewijzen dat ze op visite komen.

Wie geen geldig excuus heeft om in Peterbos rond te lopen zal gevraagd worden om de wijk te verlaten en kijkt aan tegen een gasboete.

De bewoners reageren alvast positief op de nieuwe maatregelen weet sociaal werker bij vzw SAAMO in Peterbos M’hamed El Ouali. "Ik bracht het gisterenavond aan tijdens ons open ontmoetingsmoment met een 40 à 50 bewoners. Iedereen – van jong tot oud - wil dat de wijk terug veilig wordt en iedereen weet ook dat de overlast moet bestreden worden met repressieve maatregelen."

Tegelijk blijft er echter nog veel onduidelijkheid. "Veel bewoners vragen zich nog af hoe de controles in de praktijk eruit zullen zien, wat dit voor hen zal betekenen en of bepaalde groepen dan niet meer geviseerd zullen worden." El Ouali wijst daarbij op het gevaar van etnisch profileren.

Het is een bedenking die ook criminoloog Steven Debbaut (VUB) maakt. "Ik zie een plaatsverbod vooral als een tijdelijke maatregel die zeker nuttig kan zijn, maar op zich geen duurzame oplossing zal bieden", klinkt het.

"Ten eerste kan je je afvragen hoelang de politie dit kan volhouden, want je hebt er toch erg veel agenten voor nodig en daarnaast hebben dergelijke invasieve ingrepen niet altijd een positief effect op het beeld van de politie."

Volgens Debbaut is het dan ook belangrijk om tegelijk te werken aan de oorzaken van de problemen in Peterbos met investeringen in de wijk en in samenspraak met bewoners en middenveldorganisaties. "Anders zal het altijd bij symptoombestrijding blijven en verplaatsen de problemen zich simpelweg."