De Europese Commissie vermoedt dat de Amerikaanse socialemediagigant Meta zijn verplichtingen in de aanpak van desinformatie en misleidende politieke advertenties niet nakomt. Met de Europese verkiezingen in aantocht eist de EU meer duidelijkheid. Daarom start ze nu een procedure tegen Meta, het bedrijf achter onder meer Facebook en Instagram.
Europa opent onderzoek tegen Meta in strijd tegen desinformatie
Concreet vreest het uitvoerende orgaan van de Europese Unie dat Meta in de aanloop naar de Europese verkiezingen van 6 tot 9 juni zijn verplichtingen rond de digitale dienstenwet (DSA) niet naleeft.
Deze wet, die sinds augustus 2023 van kracht is, dwingt de grote online platforms om extra maatregelen te nemen tegen desinformatie en illegale inhoud of producten om EU-burgers te beschermen. Ook tegen X - het voormalige Twitter -, TikTok en de Chinese online marktplaats AliExpress lopen al onderzoeken.
De verspreiding van desinformatiecampagnes en misleidende advertenties vormen volgens de Commissie een ernstig risico voor het maatschappelijke debat en de verkiezingsprocessen. "Deze Commissie heeft middelen gecreëerd om Europese burgers te beschermen tegen gerichte desinformatie en manipulatie door derde landen”, meldt voorzitter Ursula von der Leyen. "Als we vermoeden dat die regels zijn geschonden, treden we op. Dit geldt altijd, maar in tijden van democratische verkiezingen des te meer".
Angst voor Russische inmenging bij Europese verkiezingen
Russische online inmenging op Facebook is wellicht nog de grootste reden tot bezorgdheid voor de Commissie. Nepnieuws en valse advertenties vanuit het Kremlin zouden de Europese verkiezingen kunnen beïnvloeden in het voordeel van pro-Russische Europarlementsleden.
Onlangs nog onthulden Belgische inlichtingendiensten de digitale activiteiten van pro-Russische spionagenetwerken.
Commissieleden bekritiseren de tools om illegale of verdachte inhoud aan te geven bij Meta. Die zouden voor gebruikers onvoldoende zichtbaar zijn. Verder vindt de EU dat links naar nepnieuwssites en nepadvertenties zoals ‘deepfakes’ te traag of helemaal niet van het platform verwijderd worden. Nochtans verdient Meta wel geld aan deze gemanipuleerde berichten.
Met de angst voor Russische beïnvloeding in de Europese politiek is het voor de Commissie bovendien onbegrijpelijk dat Meta ‘CrowdTangle’, zijn analysetool tegen fake news, gaat stopzetten. Deze applicatie stelt onderzoekers, experts rond desinformatie en journalisten in staat om de verspreiding van nepnieuws te monitoren. Meta heeft nu vijf werkdagen de tijd om uit te leggen hoe ze dit digitaal toezicht in de toekomst zullen waarborgen.
De EU wil daarnaast dat Facebook zijn gebruikers transparanter informeert over het al dan niet tonen van politieke inhoud. Meta wordt steeds vaker bekritiseerd voor het beperken of verbergen van politiek gevoelige posts, waaronder berichten over het conflict in Gaza. Onder meer Human Rights Watch klaagde deze praktijk eind vorig jaar nog aan in een lijvig rapport .
Volgende stappen in de procedure tegen Meta
De Commissie gaat nu in het kader van de procedure bewijsmateriaal verzamelen, informatie opvragen en inspecties uitvoeren bij Meta. Als het populaire bedrijf zijn DSA-verplichtingen niet nakomt, dreigt een boete die kan oplopen tot 6 procent van zijn wereldwijde jaaromzet. In het ergste geval kan de EU het platform zelfs tijdelijk blokkeren.
Meta maakt zich alvast weinig zorgen. "Wij hebben een goed ingeburgerd proces voor het identificeren en verminderen van risico's op onze platforms", reageert Meta-woordvoerder Ben Walters. “We kijken ernaar uit om onze samenwerking met de Europese Commissie voort te zetten en hen meer details te geven over dit werk."
