Diest krijgt een archiefcentrum dat volledig gewijd is aan Esperanto, een taal die eind 19e eeuw werd bedacht om mensen uit verschillende culturen met elkaar te laten communiceren. Marc Vanden Bempt heeft met enkele andere taalfanaten een archiefruimte gekocht in Diest. Daar is plaats voor 15.000 boeken, 10.000 tijdschriften en andere verzamelobjecten rond Esperanto.
Internationale taal 'Esperanto' krijgt archiefcentrum in Diest: "Mijn vrouw en ik spreken deze unieke taal nog"
Esperanto werd in 1887 als een eenvoudige, neutrale taal ontworpen door ene Lejzer Zamenhof, een oogarts uit Polen. Esperanto is nooit echt doorgebroken als internationale taal. Als mensen van verschillende culturen met elkaar praten, doen ze dat nu vaak in het Engels. Toch is het belangrijk om het Esperanto niet te laten verloren gaan, zegt Marc Vanden Bempt. Hij heeft met de vzw Internacia Esperanto-Arkivo, kortweg IEspA, nu een archief- en studieruimte gekocht in Diest.
Het archief was bijna verloren gegaan, gelukkig hebben wij het kunnen redden
Marc Vanden Bempt van Esperantovereniging IEspA
"Behalve duizenden boeken en tijdschriften, bestaat de collectie ook uit brieven, folders, vlaggen, postkaarten, speldjes. Als het maar met Esperanto te maken heeft", vertelt Marc. "Subsidies krijgen we niet. We betalen de ruimte met giften en we gaan ook een appartement verhuren dat we hebben bijgekocht."
Een groot deel van het archief was via een verzamelaar in de bibliotheek van Kortrijk terechtgekomen. In het nieuwe gebouw van de bib zou geen plaats meer zijn voor de Esperantocollectie. En toen hebben we met onze vzw geen moment getwijfeld en konden we het archief onderbrengen bij iemand thuis in zijn privéwoning in Winksele. Dat was natuurlijk een tijdelijke oplossing. Nu hebben we een nieuwe locatie gevonden in Diest."
Door teksten in Esperanto te schrijven, kon je censuur omzeilen
Het Esperanto-archief is goed voor tientallen meters aan documenten en objecten. "We hebben een van de belangrijkste Esperanto-archieven in de wereld en het belangrijkste archief in privéhanden. Vanaf begin 2025 zijn ook bezoekers welkom. Al wie meer wil weten over deze unieke taal, is welkom. We zijn ook van plan om initiatiecursussen Esperanto te organiseren in Diest."
Marc Vanden Bemt spreekt zelf nog elke dag Esperanto en wijst op de voordelen van de taal: "In ons archief vind je bijvoorbeeld heel wat publicaties uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Esperanto werd toen vaak gebruikt om in een neutrale, minder bekende taal te publiceren wat je in pakweg het Engels of Frans niet zomaar kon opschrijven."
In de jaren 20 is Esperanto bijna erkend geraakt als officiële taal, dat is toen niet gelukt. "Maar zeg nooit nooit. Ooit was Latijn de internationale taal, daarna Frans, nu eerder Engels. Ik zou Esperanto nog niet afschrijven. Over heel de wereld zijn er toch nog enkele miljoenen mensen die de taal gebruiken. Ikzelf spreek even vlot Esperanto als Nederlands", lacht Marc.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant

