De Europese politiedienst Europol en de hoofden van de nationale politiediensten in Europa verzetten zich in een gezamenlijke verklaring tegen 'end-to-end-encryptie' op onlineberichtendiensten. Ze vrezen dat criminelen zo vrij spel krijgen.
Europese politiediensten willen geen end-to-end-versleuteling op berichtenplatformen: "Onze huizen worden gevaarlijker dan onze straten"
De Europese politiediensten verzetten zich in een gezamenlijke verklaring die zondag verscheen op de website van Europol tegen de verregaande privacymaatregelen van technologiebedrijven.
De concrete aanleiding is de end-to-end-encryptie die Meta, het concern achter Facebook en WhatsApp, momenteel aan het uitrollen is voor zijn bekende chatplatform Messenger.
End-to-end-encryptie maakt berichten veilig door ze te versleutelen. Alleen de mensen die het bericht sturen en ontvangen, kunnen de code ontgrendelen en de berichten lezen. Technologiebedrijven hebben hierdoor zelf ook geen toegang meer tot de communicatie tussen hun gebruikers.
Politiediensten krijgen geen cruciale informatie meer van techbedrijven
Het gevolg daarvan is dat ook politiediensten techbedrijven niet meer kunnen vragen om bewijzen te verzamelen in onderzoeken naar zware misdrijven zoals kindermisbruik, mensenhandel en terreur.
"We zullen de bevolking niet meer veilig kunnen houden", zo staat in de verklaring te lezen. "Onze samenlevingen hebben nooit eerder getolereerd dat ruimtes buiten het bereik van de ordehandhaving vallen en waar criminelen veilig kunnen communiceren en kindermisbruik kan floreren. Dat zouden ze nu ook niet moeten doen. We weten al uit de bescherming die het darkweb biedt hoe snel en op grote schaal criminelen deze anonimiteit misbruiken."
Onze huizen worden gevaarlijker dan onze straten
Catherine De Bolle, hoofd Europol
De politiediensten dringen er bij de technologiebedrijven dan ook op aan om de mogelijkheid te behouden om schadelijke en illegale activiteiten te detecteren en rapporteren. Ook de overheden moeten ervoor zorgen dat de politiediensten aan belangrijke informatie kunnen blijven geraken.
"Nu criminaliteit verschuift naar het internet worden onze huizen gevaarlijker dan onze straten", zegt Europol-topvrouw Catherine De Bolle. "Technologiebedrijven hebben een sociale verantwoordelijkheid om een veiligere omgeving te ontwikkelen waar wetshandhavers en het gerecht hun werk kunnen doen."
Wat met de privacy van de gebruikers?
Ook Philippe Van Linthout, onderzoeksrechter in Mechelen en gespecialiseerd in cybercrime, schaart zich achter deze boodschap.
"Technologiebedrijven moeten in principe illegale activiteiten opsporen en die informatie aan de politie rapporteren, maar de huidige trend van end-to-end-encryptie belemmert dit", vertelt hij in het Radio 1-programma De Ochtend.
Het is niet óf privacy, óf veiligheid
Philippe Van Linthout, onderzoeksrechter en expert cybercrime
Privacy blijft volgens de Mechselse onderzoeksrechter van cruciaal belang, maar het debat errond is te gepolariseerd. "We hebben een goede balans nodig tussen privacy en veiligheid, het is niet het één of het ander."
Hij pleit voor technologische alternatieven voor end-to-end-encryptie die de overheid toegang kunnen geven tot gevoelige data om ernstige misdaden zowel reactief als proactief aan te pakken. Dit kan volgens hem ook zonder de privacy van individuen in gevaar te brengen.
"Zulke maatregelen kosten een pak geld, maar technologiebedrijven zouden op Europees niveau verplicht moeten worden om hierin te investeren."
Democratische checks-and-balances voorkomen misbruik van data
Tegelijk moet Europa de toezichtsmechanismen op overheidsinstanties vastleggen om machtsmisbruik te voorkomen.
"In sommige niet-democratische landen schuilt inderdaad gevaar in die toegang tot persoonlijke gegevens. Het is niet de bedoeling dat mensen plots worden gearresteerd voor het beledigen van een staatshoofd in een WhatsAppberichtje. Dankzij de vele checks-and-balances waar wij in een democratische samenleving over beschikken, moeten we hier niet bang voor zijn", besluit Van Linthout.
