Het CM Gezondheidsfonds wil vanaf 2026 meer jonge gezinnen met kinderen aantrekken en breidt daarom het voordelenpakket uit. Ook het Vlaams en Neutraal Ziekenfonds biedt meer voordelen aan in het nieuwe jaar. Het loont vaak de moeite om prijzen en voordelen te vergelijken en bewuster te kiezen voor het ziekenfonds dat het best bij je past. Hieronder lees je waarom en hoe je zo'n overstap precies aanpakt.
Hoe stap je over naar een ander ziekenfonds en waarom zou je dat doen?
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
'WinWin' is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Het CM Gezondheidsfonds lanceert vanaf 2026 het CM-Groeibudget. Daarmee krijgen ouders tot 1.300 euro aan nieuwe voordelen tijdens de eerste drie levensjaren van hun kind. Het gaat dan bijvoorbeeld om waardebonnen voor de aankoop van een buggy, autostoel, luiers, schoenen of elektrische tandenborstel. Maar ook het Vlaams en Neutraal Ziekenfonds gaat extra voordelen aanbieden vanaf het nieuwe jaar.
Bijna 3 op 4 Vlamingen verandert nooit van ziekenfonds. Dat blijkt uit onderzoek van het onafhankelijke ziekenfonds Helan. Meestal blijven mensen hun hele leven aangesloten bij het ziekenfonds dat hun ouders destijds voor hen gekozen hebben. Toch loont het de moeite om - op verschillende belangrijke momenten in je leven - te vergelijken en actief voor het een of ander ziekenfonds te kiezen.
Aansluiting bij ziekenfonds is niet verplicht
Je bent allereerst niet verplicht om aan te sluiten bij een ziekenfonds. Ook zonder ziekenfonds krijg je de meeste kosten van een doktersbezoek of opname in het ziekenhuis terugbetaald. Dat geldt enkel voor medische kosten die onder de wettelijke ziekteverzekering vallen. Het remgeld en eventuele supplementen zal je dus nog steeds zelf moeten betalen, maar dat is bij een ziekenfonds niet anders.
De wettelijke ziekteverzekering wordt ook wel eens de "verplichte" ziekteverzekering genoemd. Die term slaat op het feit dat iedereen toegang moet hebben tot geneeskundige zorgen. Als je het niet ziet zitten om een jaarlijkse bijdrage te betalen aan een ziekenfonds moet je je gratis aansluiten bij de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (HZIV). Die overheidsinstelling zorgt dan voor de terugbetaling van je medische kosten, maar ook voor bepaalde uitkeringen zoals tijdens een arbeidsongeschiktheid.
Waarom je het wél zou doen
Toch loont het vaak de moeite om lid te worden van een ziekenfonds. In ons land heb je daarin ook veel keuze. Je kan aansluiten bij christelijke mutualiteiten (CM), socialistische mutualiteiten (Solidaris), liberale mutualiteiten (LM), neutrale ziekenfondsen (zoals het Vlaams Neutraal Ziekenfonds, Mutualia of Neutraal Ziekenfonds Vlaanderen) en onafhankelijke ziekenfondsen (zoals Helan).
Om aan te sluiten bij een ziekenfonds betaal je een bijdrage. Die bijdrage verschilt van ziekenfonds tot ziekenfonds en kost je gemiddeld tussen de 97 en 114 euro per jaar. In ruil daarvoor regelt je ziekenfonds de terugbetaling via de wettelijke ziekteverzekering en biedt het extra voordelen en uitkeringen aan. Steeds meer ziekenfondsen bieden bovendien ook niet-medische dienstverlening aan, zoals huishoudhulp of betaalbare vakanties.
Bovenop de verplichte hulp en terugbetalingen krijg je van ziekenfondsen een aanvullende ziekteverzekering en extra voordelen. Een ziekenfonds mag zelf kiezen welke voordelen het zijn leden aanbiedt. Dat kan gaan van tegemoetkomingen voor mensen die een bril of lenzen dragen, over geboortecadeaus of korting op je sportabonnement tot extra psychologische hulp of een gedeeltelijke terugbetaling van vaccinaties.
Overstappen kan voordelen opleveren
Veel voordelen en tegemoetkomingen zijn bij elk ziekenfonds hetzelfde, maar mutualiteiten leggen allemaal andere accenten. Zo kan de tegemoetkoming voor bepaalde ingrepen aan je tanden bij het ene ziekenfonds honderden euro's hoger liggen dan bij een andere mutualiteit. Als je binnenkort een nieuwe tandprothese nodig hebt, is een overstap in dat geval misschien het overwegen waard. Hou er wel rekening mee dat ziekenfondsen weleens een wachttijd durven in te lassen voor bepaalde aanvullende voordelen. Lees dus altijd eerst alle voorwaarden goed na.
Geplande, ingrijpende medische kosten of belangrijke levensfases - zoals de geboorte van een kind - zijn vaak sleutelmomenten waarop je een vergelijking tussen de verschillende ziekenfondsen kunt maken. Ook wanneer je voor het eerst op eigen benen gaat staan, een eerste job hebt of voor het eerst gaat samenwonen of alleen gaat wonen, kan het een goed moment zijn om daar even de tijd voor te nemen. Afhankelijk van jouw persoonlijke situatie past het ene ziekenfonds al beter bij je dan het andere.
Hoe verander je van ziekenfonds?
Een overstap naar een ander ziekenfonds kan je op eender welk moment aanvragen. De feitelijke overstap gaat wel maar 4 keer per jaar in, aan het begin van het eerstvolgende nieuwe kwartaal. Op 1 januari, 1 april, 1 juli of 1 oktober dus. Tot die tijd blijf je verzekerd bij je oude ziekenfonds. Je zal niet zonder wettelijke ziekteverzekering vallen.
Ook belangrijk: om vanaf het nieuwe kwartaal te kunnen overstappen, moet je je aanvraag vóór een bepaalde datum indienen. Elk ziekenfonds hanteert daarvoor andere deadlines, dus vraag die vooraf na. Als je te laat bent, moet je een extra kwartaal aangesloten blijven bij je oude ziekenfonds. Het restbedrag van de jaarlijkse bijdrage die je aan je oude ziekenfonds hebt betaald, krijg je terugbetaald na je overstap.
Om een overstap aan te vragen, contacteer je best je nieuwe ziekenfonds. Zij zullen de procedure voor jou opstarten en de papierwinkel regelen met je oude mutualiteit. Vergelijkbaar met hoe dat bij energieleveranciers gaat.
