Volgens de wet moet je "snel" geholpen worden als je op de noodknop drukt in een erkende assistentiewoning. Maar de vader van Peter Rakers moest anderhalf uur wachten op crisiszorg. Waarop heb je recht als je betaalt voor het noodoproepsysteem in een assistentiewoning? En welke andere opties heb je als je in je eigen huis of appartement woont?
Man moet anderhalf uur op medische hulp wachten: op welke noodhulp heb je recht in een assistentiewoning?
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
"Mijn vader had diabetes en kreeg op een avond insuline ingespoten, maar zijn bloedsuikerspiegel was eigenlijk al te laag en daardoor zakte hij uiteindelijk door zijn benen", vertelt Peter bij 'WinWin' op Radio2. Omdat de moeder van Peter - die ook in de assistentiewoning in Lier woont - haar man niet zelf recht krijgt, drukt ze op de noodknop.
Mijn vader had verschillende keren dringend medische hulp nodig, maar nog nooit was er iemand binnen het halfuur ter plaatse
Peter Rakers, luisteraar WinWin
"Ze kreeg meteen iemand aan de lijn die beloofde om een verpleger ter plaatse te sturen. Na 40 minuten was er nog altijd niemand, dus drukte ze opnieuw op de knop. Uiteindelijk heeft mijn moeder zelf de ambulance gebeld. Zelfs die kwam nog eerder aan dan de verpleger. Het duurde anderhalf uur voor er fysieke hulp tot bij mijn vader is geraakt."
Bovendien was het niet de eerste keer dat dringende hulp lang op zich liet wachten, zegt Peter. "Mijn vader heeft verschillende keren gelijkaardige situaties meegemaakt en nooit was er iemand binnen het halfuur ter plaatse. Dit was geen alleenstaand geval." Waar heb je recht op? Wat zijn de garanties van die noodknop?
Zorgbedrijf Vlaanderen: "Verpleger had auto-ongeval onderweg"
Een uitleg over wat er die bewuste avond precies is misgelopen, kregen Peter en zijn moeder tot nu toe niet. Zorgbedrijf Vlaanderen, de uitbater van de assistentiewoningen, heeft naar eigen zeggen wel telefonisch contact gezocht, maar zonder resultaat. De woordvoerder reageert in 'WinWin' op het voorval.
"Dit is een spijtige samenloop van omstandigheden. Meteen na de noodoproep hebben we een thuisverpleegkundige gestuurd. Die persoon is meteen vertrokken, maar het ongelofelijke toeval wil dat die man onderweg betrokken is geraakt bij een auto-ongeval. Hij werd zelf met de ambulance naar het ziekenhuis afgevoerd en kon niet verwittigen dat hij niet bij de man zou geraken", legt woordvoerder Pieter Dierckx uit.
Uiteindelijk werd een tweede verpleger opgetrommeld die anderhalf uur na het indrukken van de noodknop ter plaatse arriveerde. "We betreuren wat er is gebeurd, maar dit is een bijzonder en buitengewoon geval van overmacht."
Uiteraard betreuren we wat er gebeurd is, maar we vinden dit een bijzonder en buitengewoon geval van overmacht
Pieter Dierckx, woordvoerder Zorgbedrijf Vlaanderen
De norm is maximaal 30 minuten
Volgens Zorgbedrijf Vlaanderen komt er in de overgrote meerderheid van de gevallen binnen het halfuur iemand ter plaatse in geval van nood. Dat is ook de interpretatie die het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid geeft aan "snelle" crisiszorg.
"Bij inspecties hanteren we een grens van 30 minuten, maar die timing is niet zo specifiek opgenomen in de reglementering", zegt woordvoerder Joris Moonens.
Het agentschap ontvangt in het algemeen weinig klachten over de noodoproepsystemen. "Vorig jaar kregen we 8 klachten binnen over de behandeling van noodoproepen. In Vlaanderen zijn er ruim 36.300 woongelegenheden in een erkende assistentiewoning."
Wat is crisiszorg in een assistentiewoning?
Een erkende assistentiewoning is een woning die is aangepast aan de noden van 65-plussers die zelfstandig willen wonen. Een assistentiewoning moet voorzien zijn van een noodoproepsysteem dat 24 uur op 24 hulp en toezicht kan bieden.
"Je moet meteen iemand aan de lijn krijgen of er moet iemand snel ter plaatse komen kijken", legt Joris Moonens, de woordvoerder van het Vlaamse Agentschap Zorg en Gezondheid, uit. "De persoon die je aan de lijn krijgt, moet inschatten wat er nodig is. Hij kan de noodcentrale bellen of bijvoorbeeld een thuisverpleger ter plaatse sturen."
In principe moet de crisiszorg binnen de 30 minuten na de noodoproep gebeuren.
Welke noodknoppen bestaan er nog?
Ook als je niet in een assistentiewoning woont, bestaan er verschillende systemen waarmee je in geval van nood (medische) hulp kunt inroepen. Een van de bedrijven die alarmknoppen en bijhorende medische hulp aanbiedt, is Gerust. Dat is een samenwerking tussen het CM Gezondheidsfonds en het Wit-Gele Kruis. Ook andere ziekenfondsen en bedrijven bieden gelijkaardige diensten aan.
"Een van de systemen is een toestelletje bij je thuis. De bewoner draagt eventueel ook een zender rond de hals of pols. Wanneer die persoon valt of op de noodknop duwt, belt die automatisch naar de zorgcentrale. Die wordt bemand door verpleegkundigen die meteen inschatten welke hulp er nodig is. Ze kunnen familieleden of andere mantelzorgers of de hulpdiensten verwittigen", vertelt coördinator Hilde Lemmens van Gerust.
We nemen om de 15 minuten opnieuw contact op met de klant om de situatie te blijven monitoren tot de hulp ter plaatse is
Hilde Lemmens, coördinator Gerust
"Er bestaat ook een abonnement waarmee je hulp kan inschakelen van thuisverpleegkundigen. Het is dan de bedoeling dat er iemand binnen de 30 minuten ter plaatse kan zijn. We houden intussen om de 15 minuten opnieuw contact met de klant om de situatie te blijven monitoren."
Hetzelfde systeem bestaat ook met een draagbaar zendertje ook voor buitenshuis. Het toestel kan ook je locatie zien. Er zijn ook heel wat gelijkaardige zendertjes of horloges met een ingebouwde noodknop op de markt. Over het algemeen kan je daarin zelf een aantal noodnummers programmeren. Na een druk op de knop of - als er valdetectie is ingebouwd - na een val, belt het toestel die nummers automatisch op. Nemen de contactpersonen de telefoon niet op, dan wordt de noodcentrale 112 gebeld.
Het grote verschil daarbij is dat je met de meeste toestellen niet bij een zorgcentrale terechtkomt. Ze kunnen alleen jouw contacten opbellen of de algemene hulpdiensten op het nummer 112.
