Na de Israëlische luchtaanval op het Iraanse consulaat in Syrië, houdt Israël er rekening mee dat een Iraanse tegenreactie voor elk moment kan zijn. Een militaire escalatie is volgens Iran-kenner Peyman Jafari in dat geval niet meer ver weg. “Iran wil z’n tanden laten zien.”
Komt Iran op korte termijn met een aanval op Israël? "Ze zullen berekend te werk gaan"
Tom Antonissen
Gepubliceerd:
In de Syrische hoofdstad Damascus werd begin deze maand een bijgebouw van de Iraanse ambassade door een Israëlische luchtaanval platgebombardeerd. Een hoge Iraanse generaal en zes andere officieren kwamen daarbij om het leven.
Al snel maakte Teheran duidelijk dat die aanval niet zonder gevolgen zou blijven. Die tegenreactie lijkt intussen ophanden te zijn. Volgens The Wall Street Journal houden de Israëli er rekening mee dat die vergelding al vandaag of morgen zou kunnen plaatsvinden. Bronnen dicht bij Iran vertellen volgens de Amerikaanse krant dan weer dat er nog geen definitieve beslissing is gemaakt.
Peyman Jafari, historicus en Iran-deskundige, denkt niet dat zo’n tegenreactie voor de komende 48 uur zal zijn. “Iran voelt de druk om te vergelden, maar hun andere zorg is de strategie op lange termijn”, vertelt hij in De Wereld Vandaag op Radio 1.
“Op dat vlak speelt vanuit hun oogpunt geduld een belangrijke rol. Ze hebben op dit moment al klappen opgevangen, maar denken ook: laat die oorlog in Gaza maar duren, die is in ons voordeel. Een oorlog met Israël zou dat niet zijn. Voor een tegenreactie zullen ze dus berekender te werk gaan, en zelf het moment en de plaats kiezen.”
Beluister: Iran-kenner Peyman Jafari over de kans op een Iraanse tegenaanval
Dreigt Iran dit weekend een vergeldingsaanval uit te voeren op Israël?
Want dat die militaire reactie er op een bepaald moment komt, lijkt wel zo goed als zeker. “De vraag is in welke vorm. Of het in Israël zal zijn of net er buiten. Op een ambassade of op het personeel ervan. Iran wil z’n tanden laten zien. Een ander doelwit kan ook de Golanhoogte zijn, Syrisch grondgebied dat Israël al decennialang bezet houdt.”
Toch beschouwen wel meer landen de kans groot dat een tegenreactie wel echt in de lucht hangt. Het Amerikaanse diplomatieke personeel in Israël kreeg al een verbod om zich buiten Jeruzalem, Tel Aviv of Beër Sjeva te begeven. Ook Frankrijk en India pasten hun reisadvies voor Israël en Iran al aan.
Achter de schermen is het eveneens alle hens aan dek. “De VS is nu bang dat Israël hen in een oorlog betrekt”, vertelt Jafari. “Er wordt dus heel veel over en weer gestuurd met Iran. Ook door Europese landen wordt druk uitgeoefend om zich niet te vergelden, want dan zou de oorlog in Gaza tot een brandhaard in het Midden-Oosten kunnen leiden.”
"Aandacht afleiden"
Tegelijkertijd stak Israël als eerste de lont aan het vuur door een bijgebouw van het consulaat in Damascus met de grond gelijk te maken — een aanval waarvan ze maar al te goed wisten hoe die in Iran zou binnenkomen. “Dat Israël nu hoog spel speelt, heeft alles te maken met het feit dat ze door de oorlog in Gaza steeds meer geïsoleerd raakten. Elke dode Palestijn vergroot het anti-Israëlsentiment in het Midden-Oosten”, vertelt Jafari.
“Je kunt dit als een vlucht vooruit van Netanyahu zien, bedoeld om de aandacht af te leiden van de gruwelijke oorlog die hij in Gaza voert. Hij slaagt er ook in: we hebben niet over Gaza, maar over Iran.”
Als Iran nu reageert, is de kans groot dat Netanyahu daarna vol in de aanval zal gaan, zegt Jafari. “Hij heeft ook al aangegeven dat hij een oorlog met Iran verwelkomt. Dat is een agendapunt van de afgelopen tien, twintig jaar. Het probleem is alleen: hij weet dat hij dat niet alleen vanuit Israël kan, maar daarvoor de hulp van de VS nodig heeft. Als die oorlog er komt, komt ook Amerikaans president Joe Biden voor de moeilijke keuze om aan de Israëlische kant te staan.”
