Hoop racistische reacties op zwarte actrice in nieuwe versie 'Romeo and Juliet' in Londen, maar "dit is net heel waardevol"

Niet op het grote scherm als Spider-Man deze keer, maar op een Londens podium: de Britse acteur Tom Holland vertolkt vanaf mei de rol van Romeo in 'Romeo and Juliet', het welbekende theaterstuk van de Britse 16e eeuwse schrijver William Shakespeare.

En zoals je wel kan raden, heeft Romeo een Juliet nodig. Die wordt gespeeld door Francesca Amewudah-Rivers. De 2 zullen tot augustus geliefden spelen die het lot niet gunstig gezind is. Dat mensen naar het theaterstuk uitkijken, is zacht uitgedrukt. Binnen de 2 uur waren alle tickets uitverkocht.

Tegelijkertijd krijgt Amewudah-Rivers heel wat te verduren. Veel mensen zijn er niet over te spreken dat Juliet gespeeld wordt door een zwarte vrouw. "Juliet is een blanke vrouw", klinkt het op sociale media. "Waarom moet die rol nu gespeeld worden door een zwarte persoon? Blijf af van bestaande verhalen en verzin er nieuwe."

Het is zeker niet de eerste keer dat er verontwaardiging ontstaat over een rol die naar een zwarte persoon gaat. Enkele jaren geleden waren veel mensen er niet mee opgezet toen de Zuid-Afrikaans-Britse Noma Dumezweni gecast werd als het Harry Potter-personage Hermione Granger (Hermelien Griffel in het Nederlands) in het Londense toneelstuk 'Harry Potter and the cursed child'.

En ook toen de Amerikaanse actrice en zangeres Halle Bailey gekozen werd om Ariel te spelen in de liveaction remake van 'The little mermaid' ('De kleine zeemeermin') volgde een gelijkaardige stroom aan racistische reacties.

"Racisme is aanwezig in onze maatschappij", zegt Vanessa Joosen, hoogleraar Engelse literatuur en jeugdliteratuur (Universiteit Antwerpen). "Op momenten als deze komt dat extra tot uiting."

"Die mensen hebben het gevoel dat aan iets geraakt wordt dat zij associëren met hun kindertijd en cultuur. Het gaat dus enerzijds om een nostalgisch aspect. Anderzijds is Shakespeare deel van de westerse canon, waardoor mensen niet willen dat er aan het verhaal wordt gesleuteld."

Maar de verhalen van Shakespeare zijn al talloze keren bewerkt, zegt Joosen. "Toch hebben mensen het gevoel dat de versie die ze kenden in hun kindertijd, de ultieme versie is. Terwijl die verhalen al eeuwenlang in beweging zijn. Er zijn eigenlijk geen ultieme of authentieke versies."

"In de 16e eeuw werden Romeo en Julia bijvoorbeeld gespeeld door 2 mannen, omdat het toen ondenkbaar was dat een vrouw op een podium zou staan. En als je echt wilt dat het helemaal accuraat is, moeten de rollen gespeeld worden door jonge pubers. Ook op dat vlak gebruiken regisseurs en acteurs hun artistieke vrijheid."

"Shakespeare verzon zijn verhalen trouwens ook niet helemaal uit het niets. Hij speelde ook geregeld leentjebuur bij andere auteurs en ging er dan creatief mee aan de slag. Hij maakte er dan zijn eigen ding van om de verhalen relevant te maken voor mensen uit zijn tijd."

Joosen benadrukt het belang van diverse casting. "Het is echt belangrijk dat jongeren zichzelf kunnen herkennen in verhalen en films die ze te zien krijgen. Het is een soort van erkenning van hun persoon. De casting van de actrice is daarom net heel waardevol en doet helemaal geen afbreuk aan wat Shakespeare heeft gemaakt."

"Het is natuurlijk ook belangrijk dat er nieuwe verhalen bedacht worden waar mensen van kleur een rol in krijgen, maar door oude verhalen te herwerken, blijven ze relevant en actueel. Zo blijft Shakespeare in leven bij een heel nieuwe generatie en doelgroep. Daarbovenop kan je met zulke herwerkingen dialogen op gang brengen, door de verschillen tussen vroeger en nu naast elkaar te zetten."