De universiteit van Wageningen in Nederland breidt een onderzoek naar de massale sterfte van kreeften in de Oosterschelde uit. Voor het tweede seizoen op rij vangen vissers er veel minder kreeften. De dieren die ze wel uit het water halen, zijn er vaak slecht aan toe. Vorig najaar vonden duikers er ook opvallend veel dode kreeften.
Opnieuw opvallend weinig kreeften in Oosterschelde: "Er is iets aan de hand, maar we weten niet wat"
Eind maart is het kreeftenseizoen officieel gestart, maar in de Oosterschelde in Nederland vangen de vissers tot nog toe amper een tiende van wat ze normaal vangen. De kreeften die ze wel opvissen, lijken wel ziek.
"Wanneer je normaal gezien een kreeft uit de fuik haalt, zwaait die wild met zijn klauwen om zich te verdedigen, maar nu zijn ze heel traag en levenloos", vertelt Ida Sinke, voorzitter van de Nederlandse beroepsvereniging van kreeftenvissers.
Het fenomeen lijkt zich voorlopig te beperken tot de Oosterschelde. Een zeearm waar duikers vorig najaar, in september, ook al opvallend veel dode kreeften hadden gevonden. Wetenschappers van de universiteit van Wageningen hebben toen gezocht naar een mogelijke oorzaak voor de massale sterfte.
"We hebben toen onderzocht of de dieren te maken hadden gekregen met virussen of parasieten, maar we hebben niks gevonden", zegt onderzoekster Jildou Schotanus. Daarom gaat de universiteit nu nog een stapje verder. In een nieuw onderzoek zal onder meer gekeken worden of er bepaalde toxines of hoge concentraties zware metalen in het water van de Oosterschelde - of in de kreeften - te vinden zijn.
Nederlandse vissers wijzen in de richting van de aanwezigheid van zogenoemde 'staalslakken' in het water. Staalslakken zijn resten die ontstaan bij de productie van staal. Het zijn grijze, grofkorrelige stenen die worden gebruikt bij de aanleg van wegen, maar ook bij kustversterkingsprojecten, bijvoorbeeld in de Oosterschelde.
"Onvoldoende afgedekte staalslakken kunnen in contact komen met water en dit kan negatieve effecten hebben voor het milieu", schrijft de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILENT) van het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op haar website.
De universiteit van Wageningen zal ook die hypothese onderzoeken, maar de onderzoekers benadrukken dat het onderzoek veel verder gaat dan dat. "Er is duidelijk iets aan de hand in de Oosterschelde, maar we weten eigenlijk totaal niet wat."
De universiteit vraagt aan vissers om zieke, nog levende kreeften te bezorgen aan de onderzoekers.
Wat betekent dit voor de prijs van kreeften bij ons? Oosterscheldekreeften worden (in beperkte mate) ook in Vlaanderen verkocht. Bij visgroothandel Alfa Fish uit Brecht valt te horen dat de prijzen momenteel hoger liggen dan anders door de slechte beschikbaarheid.
"We kijken uit naar wat de natuur de komende weken zal brengen en hopen op een verbetering in de vangst. Maar we zijn realistisch en verwachten dit eigenlijk niet", zegt zaakvoerder Steven Timmermans.
"Gelukkig is er ook nog de Europese kreeft, die beter verkrijgbaar is en waarvan de prijzen lager liggen. Het seizoen van de Canadese kreeft gaat ook opnieuw van start en deze prijzen gaan ook zakken de komende weken."
