Afweersysteem Charkiv weerloos tegen Russische luchtaanvallen: "Voelt naakt om hier te zijn"

Oekraïne heeft de afgelopen dagen in verschillende steden een reeks grootschalige Russische luchtaanvallen moeten incasseren. Vooral de regio's Lviv, Kiev, Zaporizja, Odessa en Charkiv werden daarbij bestookt. Op die laatste stad, zo'n 30 kilometer van de Russische grens, werden meer dan 10 raketten afgevuurd.

"Rond 4 uur ontwaakte ik van herhaaldelijke raketinslagen. 10 na elkaar, dat is heel naar om mee te maken. Ik heb in de gang moeten schuilen om me te beschermen tegen rondvliegend glas", zegt correspondent Michiel Driebergen in De Ochtend op Radio 1.

"Als je dit soort aanvallen in Kiev meemaakt, dan hoor je aan 2 kanten beschietingen. Je hoort de inslagen, maar dan hoor je ook het geplof van het luchtafweersysteem. In Charkiv blijft dat helemaal achterwege."

Op verschillende plaatsen in het land volstaat de huidige luchtverdediging niet om alle Russische raketten uit de lucht te halen. "Het voelt een beetje naakt als je hier bent. Er is eigenlijk te weinig bescherming voor de stad. Doordat we zo dicht bij de Russische grens zitten, zijn de raketten hier heel snel. Dus focust de luchtverdediging zich op andere steden."

De oorlog, die nu al meer dan 2 jaar duurt, weegt zwaar op de Oekraïners. Dat merkt Driebergen ook bij de bewoners in Charkiv. "De mensen zijn moe en gedeprimeerd. Ze zien niet hoe men met de Russen tot een akkoord kan komen. Ze willen dat de oorlog stopt, maar niemand weet hoe. Tot die tijd houden ze vol."

"Er is ook geen alternatief, ze moeten door. In de bezette gebieden is de situatie van Oekraïners slecht: we horen verhalen van martelingen en van allerlei mishandelingen", klinkt het.

De moed is niet helemaal verloren, zegt Driebergen. "Charkiv heeft 1 miljoen bewoners, een groot deel is afgelopen jaar teruggekeerd. Charkiv is een grote stad, die trots houdt de mensen ook overeind. Het is moeilijk om een grote stad te vernietigen."

Maar de schade in de stad is groot. De helft van de infrastructuur is volledig verwoest, vertelt Driebergen. Vooral energie-infrastructuur wordt zwaar onder vuur genomen, waardoor duizenden inwoners soms uren zonder stroom zitten. "Onze energie moet via andere steden aangevoerd worden", zegt Driebergen. 

Ook in andere delen van Oekraïne viseert Rusland vooral energievoorzieningen. In Dnipropetrovsk, in het zuiden van het land, is vannacht nog een centrale doelwit geworden van Russische droneaanvallen. Gisteren werd een centrale in Kiev volledig vernield. Het gaat om de grootste centrale in de regio.

Niet alleen een gebrek aan stroom baart de Oekraïners zorgen. De Russen hebben nu ook een "nieuw wapen" toegevoegd aan hun arsenaal: gevleugelde glijbommen. 

Met een upgrade zijn de bommen terug van nooit weggeweest. "Het gaat om oude bommen, afkomstig uit het sovjettijdperk. Die hebben ze nu voorzien van vleugels: een navigatie-element waardoor de bommen van op afstand door gevechtsvliegtuigen afgeschoten kunnen worden", legt Driebergen uit.

In de afgelopen 2 weken zijn die glijbommen 5 keer afgevuurd richting Charkiv, vertelt Driebergen. "De schade viel mee, ze lijken niet zo precies te zijn. Wat de Oekraïners vooral zorgen baart, is dat de Russen er heel veel van lijken te hebben. Dat is angstwekkend." 

Vooral omdat de tekorten aan munitie en afweer zo groot zijn in het land. Zondag waarschuwde de Oekraïense president Volodimir Zelenski nog dat Oekraïne binnenkort zonder luchtverdedigingssystemen dreigt te vallen als Rusland zijn intensieve aanvalscampagne blijft voortzetten.

Daarmee vraagt hij zijn westerse bondgenoten extra afweersystemen en wapenleveringen, maar die steun laat op zich wachten.

Ondertussen probeert Oekraïne meer manschappen te werven om naar het front te sturen. Zo werd er gisteren nog een nieuwe, omstreden mobilisatiewet gestemd het Oekraïens parlement. 

Die wet moet de mobilisatieleeftijd omlaag brengen, van 27 jaar naar 25 jaar. Daar zou tegenover staan dat soldaten na 3 jaar aan het front de mogelijkheid krijgen om het leger te verlaten. 

"Het is goed nieuws voor het Oekraïens leger, want daar heeft men die extra manschappen wel echt nodig. Maar dat er extra soldaten nodig zijn, is aan de andere kant ook wel een schraal teken", aldus Driebergen.