Een rechter in Ho Chi Minh-stad heeft de doodstraf uitgesproken tegen Truong My Lan, een van de rijkste zakenvrouwen van Vietnam. Lan stond samen met 85 andere beklaagden terecht in de grootste fraudezaak ooit. Ze zou 12 miljard euro hebben verduisterd van de Saigon Commercial Bank, de belangrijkste commerciële bank in het communistische land.
Zakenvrouw ter dood veroordeeld in grootste fraudezaak ooit in Vietnam, spaarders zijn 12 miljard kwijt
De bekende zakenvrouw en vastgoedtycoon Truong My Lan heeft de straf gekregen die de openbare aanklager had geëist: de doodstraf, een bijzonder zware straf voor financiële misdaden. In Vietnam kan die ook worden uitgevoerd, maar executies zijn een staatsgeheim. Het is dus niet duidelijk hoeveel er ook effectief worden uitgevoerd.
De 67-jarige Lan is veroordeeld voor corruptie, verduistering en overtreding van de bankenwet. Ze heeft een van de grootste banken van Vietnam opgelicht voor 12 miljard euro. Duizenden spaarders zijn hun geld kwijt.
Het buitengewoon gemediatiseerde proces in Ho Chi Minh-stad, het vroegere Saigon, heeft een maand geduurd. De rechtbank had 2.700 getuigen opgeroepen. Er waren 10 openbare aanklagers en zo'n 200 advocaten bij de zaak betrokken. De bewijslast bestond uit 104 dozen, samen goed voor 6 ton aan bezwarend materiaal.
Enkele dagen voor het vonnis werd uitgesproken, mocht Truong My Lan nog het woord nemen. Ze zei toen dat ze zoveel spijt had van haar "stommiteiten" dat ze in haar wanhoop aan de dood had gedacht. Volgens haar had ze te weinig kennis van de banksector toen ze zich in de zakenwereld begaf.
Van marktkramer tot magnaat
Truong My Lan werd geboren in een Chinees-Vietnamese familie in Ho Chi Minh-stad, het zakencentrum van het communistische land. Ze begon als verkoopster in een marktstalletje, maar toen de heersende communistische partij midden jaren 80 een opening maakte naar economische hervormingen, de Doi Moi genoemd, begon Lan eigendommen te kopen. Zo bouwde ze op enkele jaren tijd haar imperium uit, met hotels en restaurants onder meer. Alle grond is eigendom van de staat in Vietnam, maar in die jaren kon er heel wat worden geregeld via cliëntelisme en corruptie onder de ambtenaren.
Tegen 2011 slaagde Truong My Lan erin om drie banken samen te voegen tot de grotere Saigon Commercial Bank. Rond die bank draaide de hele corruptiezaak. In Vietnam mag niemand meer dan 5 procent aan bankaandelen bezitten. Maar via spookvennootschappen en verwanten zou Truong zowat 90 procent van de bankaandelen in handen hebben gekregen. En met dat netwerk kon ze honderden leningen aangaan en de bank leegzuigen, zeggen de aanklagers.
Communistische corruptiejacht
Het ophefmakende proces komt niet uit de lucht gevallen. De voorbije jaren voerde de communistische partijchef, generaal Nguyen Phu Trong, een anticorruptiebeleid. Onder hem werden 4.400 mensen, onder wie bekende zakenlui, ministers en ambtenaren, bestraft. Nguyen Phu Trong wil tegen 2045 Vietnam uitbouwen tot een rijk land met een kennisgedreven economie. Critici zeggen dat net de corruptie die snellere groei al jarenlang in de hand werkt.
