In heel de Verenigde Staten worden nieuwe, strenge normen ingevoerd om PFAS uit drinkwater te halen. Waterbedrijven worden verplicht om de schadelijke 'forever chemicals' uit het water te filteren. De maatregel moet ertoe leiden dat ongeveer 100 miljoen mensen minder blootgesteld worden aan PFAS, zegt het Amerikaanse Milieubeschermingsagentschap (EPA) .
PFAS danken hun bijnaam van 'forever chemicals' ('eeuwige chemicaliën') aan het feit dat ze bijna niet afbreekbaar zijn zodra ze in het milieu terechtkomen. Ze zijn hittebestendig en waterafstotend. Ze worden gebruikt in de industrie, maar ook in consumentenproducten, zoals de antiaanbaklaag van pannen, en de landbouw.
Bij ons werden ze de afgelopen jaren bekend bij de brede bevolking nadat de grote PFAS-vervuiling ontdekt werd op en rond de bedrijfsterreinen van chemie 3M, ter hoogte van de Oosterweelwerken op Linkeroever.
In bloed van bijna alle Amerikanen
Net als in Vlaanderen is in de VS blootstelling vooral hoog in de buurt van bedrijven waar PFAS geproduceerd werden en op plekken waar geoefend werd met blusschuim.
Bijna elke Amerikaan heeft meetbare hoeveelheden PFAS in het bloed en bijna de helft van het leidingwater in het land bevat een of meerdere soorten PFAS, blijkt uit een schatting van de United States Geological Survey (de Geologische Inspectie van de Verenigde Staten).
Ziektes terugbrengen
Het verschil tussen Vlaanderen en de VS is dat de Amerikaanse normen voor PFAS in het drinkwater vele malen scherper zijn dan bij ons, waar de Europese drinkwaterrichtlijn geldt . De Europese richtlijn bepaalt dat er maximaal 100 nanogram PFAS per liter in ons drinkwater mogen zitten.
De Amerikaanse normen worden nu nog eens strenger én ze streven naar een nultolerantie. De nieuwe maatregel slaat op zes soorten PFAS: PFOA, PFOS, PFNA, PFHxS, PFBS en GenX, en op mengsels van verwante chemische stoffen. Een overzicht van de nieuwe normen is te vinden op de website van het EPA . Voor PFOA en PFOS gaat het om 4 nanogram per liter, voor de andere om 10 ng/l.
"Deze actie zal duizenden doden vermijden en tienduizenden ernstige ziektes terugdringen", zegt Michael Regan, hoofd van het EPA. Blootstelling aan PFAS wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op bepaalde kankers, een laag geboortegewicht, een hoog cholesterolgehalte en een negatieve impact op de lever, de schildklier en het immuunsysteem, schrijft de krant The Washington Post.
"Het lijdt geen twijfel dat die chemische verbindingen belangrijk zijn geweest voor bepaalde industrieën en bepaalde gebruiken door consumenten", zegt Regan. "Maar het lijdt ook geen twijfel dat velen onder hen schadelijk zijn voor onze gezondheid en het milieu."
Veel kosten, nog meer baten
Volgens het EPA zal de drinkwaternorm de nutsbedrijven ongeveer 1,5 miljard dollar per jaar kosten, maar de baten voor de volksgezondheid - de vermindering van het aantal gevallen van kanker, hartaanvallen en beroertes - zouden de kosten ruimschoots overtreffen.
De regering-Biden stelt 1 miljard dollar aan infrastructuurfinanciering ter beschikking om drinkwatersystemen te helpen te testen op PFAS en de chemicaliën te verwijderen. Nog eens 12 miljard dollar gaat naar algemene verbeteringen aan de drinkwaterinfrastructuur.
De Amerikaanse maatregelen zijn "bij de strengste ter wereld, zo niet de strengste", zegt Melanie Benesh van de Environmental Working Group (Milieuwerkgroep, EWG), een non-profit gespecialiseerd in onder meer giftige chemicaliën. De nieuwe regelgeving is "historisch", vertelt Benesh aan het Franse persagentschap AFP. "Het is een grote overwinning voor de volksgezondheid in de Verenigde Staten."
