In Nederland is het aantal van de zogenoemde soevereinen in de loop van de jaren aanzienlijk toegenomen. Een klein deel van hen is ook bereid zich actief tegen de overheid te verzetten, desnoods met geweld. Dat staat in de analyse van de veiligheidsdiensten AIVD, NCTV en de Nationale Politie.
Analyse veiligheidsdiensten: soevereinen ondermijnen democratie in Nederland, klein aantal dreigt met geweld
Koen Vanhees
Gepubliceerd:
De groep van soevereinen komt steeds meer met hun rug naar de samenleving te staan, concluderen de NCTV, de AIVD en de politie. Ze maken zich schuldig aan het verspreiden van onjuiste informatie die het vertrouwen aantast in de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht. Ook tasten de soevereinen het vertrouwen in de media en de wetenschap aan.
De laatste tijd is er vaker sprake van intimidatie en bedreiging van onder meer politici, ambtenaren, rechters, journalisten en wetenschappers in Nederland. Er zijn ook al enkele kleine gewelddadige confrontaties geweest met de politie en deurwaarders.
Naar schatting zijn er in Nederland enkele tienduizenden mensen die geloven in het soevereine gedachtengoed en in een 'kwaadaardige elite'. Bij verschillende aanhangers van dit gedachtengoed zijn wapens aangetroffen, staat in de analyse.
Wie zijn de soevereinen?
De soevereinen willen niets met de overheid te maken hebben en geloven dat ze zich kunnen uitschrijven als staatsburger en zich zo aan verplichtingen, zoals belastingen, of toezicht kunnen onttrekken. Die complottheorie onderbouwen ze vaak met ingewikkelde en warrige juridische taal. De beweging ontstond in de VS, maar is intussen verspreid over de wereld.
De invulling van het soevereine gedachtengoed varieert binnen de groep. Het varieert van het zelf bepalen welke wetten en regels worden gevolgd en welke belastingen worden betaald tot het volledig afwijzen van de wet- en regelgeving en het weigeren om belastingen en boetes te betalen.
In het uiterste geval willen sommige soevereinen zich met geweld verzetten tegen het huidige systeem. Sommigen geloven dat de kwaadaardige elite een gewelddadige strijd zal initiëren waarop zij zich moeten voorbereiden.
Impact van coronacrisis
De groei van de beweging is waarschijnlijk mede veroorzaakt door het strenger optreden van de overheid tijdens de coronacrisis. De coronamaatregelen hebben het beeld van een 'kwaadaardige elite' bij sommige mensen verergerd.
Sinds de coronacrisis wint de beweging ook in België aan populariteit. Vorig jaar meldde de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten een stijgend aantal steden en gemeenten dat te maken krijgt met burgers die zichzelf soeverein willen verklaren.
