Tesla stelt 8 augustus de Robotaxi voor, een volledig zelfrijdende wagen die jou zonder chauffeur of stuur naar je bestemming brengt. Het is de vraag of Elon Musk niet opnieuw meer belooft dan hij kan waarmaken. "De laatste jaren hebben we het tijdspad van die technologie overschat", waarschuwt Steven Latré, hoofd artificiële intelligentie van Imec.
Hoe betrouwbaar is zelfrijdende Robotaxi van Elon Musk? "Zijn we zeker dat we niet in Amsterdamse gracht rijden?"
Xavier Vuylsteke de Laps
Gepubliceerd:
8 augustus staat in het rood omcirkeld in de agenda van Elon Musk. Dan presenteert zijn autoproducent Tesla de Robotaxi, een volledig zelfrijdende auto die passagiers kan oppikken en op een bestemming afzetten zonder menselijke interventie. Om dat kracht bij te zetten zou de auto ook geen stuur of pedalen hebben.
Het voertuig moet één van de hoekstenen vormen van het bedrijf. Musk beeldt zich graag een toekomst in waarin mensen een Tesla kopen die zelfstandig taxiritten kan uitvoeren en zo zichzelf terugbetaalt of zelfs winst oplevert.
Het zou ook de volgende stap zijn in de automatisering van ons autovervoer, maar Musk is niet de eerste om zo’n wagen op de markt te brengen. In China en de Amerikaanse steden San Francisco en Phoenix rijden al volledig zelfrijdende taxi’s rond. Het bedrijf Waymo is daar een voorloper in.
Eindelijk ‘betaalbaar’
De aankondiging van Tesla is wel groot nieuws, omdat zij als eerste op termijn willen proberen om de prijs laag genoeg te houden voor consumenten. Ook de beurs smulde vrijdag van het nieuws en stuwde de aandelenkoers van het bedrijf met 3 procent omhoog.
De huidige generatie zelfrijdende wagens bevat zoveel hoogtechnologische systemen dat de aankoop vaak enkel een optie is voor bedrijven.
De reden voor de vaak hoge prijs is de complexe combinatie van systemen die het verkeer registreren en analyseren. Zelfrijdende auto’s van het level 5, wat volledig autonomie inhoudt, gebruiken momenteel camera’s, een radar en LIDAR. "Dat is een systeem dat licht gebruikt om de afstand tot een object in te schatten", legt professor Latré uit.
"Concreet stuurt het een laserstraal uit die weerkaatst op het object en opnieuw wordt opgevangen. Op basis van de tijd dat de straal nodig heeft om terug te keren, maakt het systeem een inschatting van de afstand tot het object. Het is duur, maar LIDAR kan ook in moeilijke weersomstandigheden - denk aan mist - een betere inschatting maken."
Tesla gebruikt momenteel enkel camera’s en gegevens van andere Tesla’s om het verkeer te analyseren. Dat is goedkoper, maar zal het ook voldoende zijn? "Verkeer is heel complex en de technologie moet altijd optimaal functioneren. Slechte weersomstandigheden, zoals lage zon, mist of regen, daar hebben wij het moeilijk mee, maar die wagens ook", aldus Latré.
Is het veilig?
Kunnen we er dan op vertrouwen dat de Robotaxi niet voor ongevallen zal zorgen? En zijn bij uitbreiding alle zelfrijdende wagens wel 100 procent veilig?
Tim Verheyden, technologiejournalist bij VRT, reed in San Francisco zelf mee met een zelfrijdende taxi van Waymo. “Ik voelde me veilig, maar die stad heeft een heel eenvoudig stratenplan. Wat zal de auto doen in een stad als Brussel? Zijn we zeker dat hij in Amsterdam niet in een gracht rijdt?”
"Zelfs op level 5, het meest geavanceerde niveau van autonomie, zullen zelfrijdende wagens nog slachtoffers maken, net zoals wij elke dag in het verkeer slachtoffers maken", tempert Latré de verwachtingen. "Ten opzichte van mensen hebben ze een heel goed track record."
Zelfs de meest geavanceerde zelfrijdende wagens zullen nog slachtoffers maken in het verkeer
Steven Latré, hoofd artificiële intelligentie Imec
"In normale omstandigheden, bij goed weer, zijn ze bijzonder betrouwbaar. Ze zijn ook geprogrammeerd om pessimistisch te reageren. De huidige modellen zullen bijvoorbeeld niet uitrijden als het weer te slecht is. Een systeem dat nul slachtoffers garandeert, is héél moeilijk, want verkeer is ongelooflijk complex", argumenteert Latré.
“Je kruipt in een auto die niet voor zichzelf denkt, dus welke keuzes zal het maken als er gevaar dreigt?”, vraagt Verheyden zich af. “Rijdt de taxi tegen een muur om mensen te redden? Als het een botsing niet meer kan vermijden, wie zal de wagen dan aanrijden, jonge of oudere mensen? Dat zijn ethische vraagstukken waar we al jaren mee worstelen.”
Als een botsing niet meer te vermijden is, wie zal de wagen dan aanrijden: jonge of oudere mensen?
Tim Verheyden, technologiejournalist VRT
"De vraag die je moet stellen is bijna filosofisch: hoeveel slachtoffers mag het AI-systeem van ons maken, zolang het veiliger is dan een menselijke chauffeur? 1, 2, 100? Of móét het 0 zijn?", aldus Latré.
Evolutie technologie overschat
Het is nog afwachten of de Robotaxi de hoge verwachtingen zal kunnen inlossen, maar Tesla zet er alvast alles op in. Zo werd de productie van Model 2, de goedkopere Tesla, uitgesteld in functie van de zelfrijdende wagen.
Zelfrijdende auto's zijn klaar voor de lange snelwegen van de VS, maar ik zie ze nog niet snel rondrijden in Vlaanderen
Tim Verheyden, technologiejournalist VRT
Latré is een believer in de technologie, maar reageerde toch eerder afwachtend op de aankondiging van Musk. "De voorbije jaren hebben we het tijdspad overschat. We hadden verwacht dat auto’s sneller dat level 5 zouden bereiken, maar dat is niet zo gebleken. We maken vooruitgang, maar het zal nog niet voor morgen zijn."
Verheyden ziet een massale uitrol in alle steden nog niet voor meteen. “Ze zijn klaar voor afgebakende zones in bepaalde steden, of op de Amerikaanse snelwegen, waar je urenlang rechtdoor kan rijden. Ik zie het in Vlaanderen nog niet gebeuren. Stel dat Musk er wel in slaagt, dan zet hij Tesla weer in de markt als een leidend bedrijf in de automobielsector.”
Elon Musk geeft zichzelf nog tot 8 augustus om alles helemaal op punt te stellen.
