Waarom de dodentol na de zware aardbeving in Taiwan voorlopig beperkt blijft

Taiwan beleefde afgelopen nacht de zwaarste aardbeving in 25 jaar. Het land ligt in dezelfde zone als Japan als het gaat over ondergrondse breuklijnen en de kans op aardbevingen. Beide landen liggen in de meest actieve zone ter wereld.

Ze zijn aardbevingen wel gewoon, net als Japan, maar deze kwam toch hard aan. Dat bewijst ook de getuigenis van Hsien-hsuen Keng die in de hoofdstad Taipei woont: "Aardbevingen zijn normaal hier, en ik ben er gewoon aan geworden. Maar vandaag was ik zo bang dat ik ben beginnen te huilen, voor de eerste keer. Ik heb het nog nooit zo intens meegemaakt."  

De balans valt, rekening houdend met de grote intensiteit van de aardbeving, al bij al mee. En dat is geen toeval: Taiwan heeft net als Japan heel wat expertise opgebouwd in technieken om gebouwen veilig(er) te maken, en heeft bovendien geleerd uit vorige bevingen. 

Geoloog Marc De Batist (UGent) was eerder in Taipei en heeft de vele beelden op sociale media goed bekeken. "Je ziet duidelijk dat de nieuwere en grotere gebouwen minder schade hebben opgelopen, in tegenstelling tot de oudere (lagere) gebouwen", vertelt hij aan VRT NWS.

Het bewijst dat Taiwan zichzelf ook heeft verbeterd door de decennia heen. "Het land heeft heel wat bijgeleerd na de referentie-aardbeving van 1999, ook door veel data te analyseren", zegt ook professor Hervé Degée van UHasselt. "Er zijn sindsdien heel wat nieuwe dingen ontwikkeld. Het land is nu goed voorbereid." 

Ter vergelijking: bij de beving van 1999 vielen ongeveer 2.400 doden en 100.000 gewonden, nu is er voorlopig sprake van 9 dodelijke slachtoffers, al kan dat aantal uiteraard nog oplopen. De beving in 1999 was wel zwaarder met een kracht van 7.7 terwijl het nu om "maar" 7.2 tot 7.4 zou gaan. Maar toch. 

Een mooi voorbeeld van hoe de Taiwanezen werken is het iconische gebouw , dat net boven de 500 meter piekt. Het torengebouw werd opgericht tussen 2000 en 2003 en was 6 jaar lang het hoogste gebouw ter wereld. De Taiwanezen gingen ervoor ondanks de nabijheid van een belangrijke geologische breuklijn, en het heeft de jongste aardbeving met glans doorstaan.  

De Batist bezocht "de 101" enkele jaren geleden en was onder de indruk van één bijzonder kenmerk, een gigantische pendel met klepel boven in het gebouw. Bij harde wind (Taiwan krijgt ook vaak te maken met tropische stormen) of aardbevingen bewijst het systeem zijn nut.

"Je kan de lift naar boven nemen en ziet daar een grote koker met een zware bol aan een slinger. Het bewegen van de slinger gaat de andere natuurlijke krachten tegenwerken", zegt De Batist. 

Dat laatste is natuurlijk maar één voorbeeldje, en een speciaal kenmerk specifiek voor het torengebouw. Algemeen gezien gaat het om enkele basisprincipes voor gebouwen.

"Hoe rigider (hoe stijver, red.), hoe slechter, want hoe makkelijker een gebouw breekt. Er wordt dus speling voorzien om schokken op te vangen. Dat kan via de structuur, via de materialen en door de manier waarop je het in elkaar steekt." Met andere woorden: flexibiliteit is het codewoord. 

Hervé Degée, een specialist als het gaat om nieuwe bouwtechnieken om aardbevingen te kunnen weerstaan, wijst op de knowhow: "Taiwan heeft een heel goed onderzoekscentrum met de beste ingenieurs, specifiek gericht op aardbevingen. Ze hebben er ook de mogelijkheid om experimenten uit te voeren en aardbevingen te simuleren."

"Ze weten bijvoorbeeld dat gewapend beton gevaarlijk is in aardbevingsgebieden, maar ze hebben toch een manier gevonden om met beton te bouwen", zegt hij. "Je moet er vanuit gaan dat er sowieso schade is, maar je moet die kunnen beperken en voorzien waar ze zal zijn, om geen ernstige gevolgen te hebben voor de stabiliteit van het gebouw."

Soms wordt een gebouw neergepoot op een isolerende laag, een "sandwichondersteuning", zegt Professor Geert Degrande (KU Leuven) in De Wereld Vandaag. "Die kan bijvoorbeeld bestaan uit een opeenvolging van rubber en loden platen. De trillingen vanuit de grond worden dan maar beperkt doorgegeven aan het gebouw."

Het is belangrijk dat op elk niveau nagedacht wordt over bestendigheid tegenover aardbevingen, zegt Degrande nog, van de basis over de gelijkvloerse verdieping tot elk van de verdiepingen daarboven.