Let op met te natte grond en gebruik nooit bleekwater: zo maak je je tuin en terras klaar voor de lente

Door de lange, natte periode die we sinds vorige zomer achter de rug hebben, zijn best veel leem- en kleigronden in Vlaanderen nog erg nat. Daardoor kan je tuin momenteel nog veel te plakkerig zijn om in te werken.

"Heb geduld en ga zeker niet te veel graven of frezen in je tuin", raadt Wim aan. Die tactiek gebruiken veel landbouwers ook: ze wachten liever nog een beetje dan de grond stuk te kneden. "Op die manier kan je nadien meer winst boeken. Je kan die gronden wel een beetje openbreken met een spitvork of riek zodat het water sneller kan verdampen."

Wim vergelijkt de structuur van de grond graag met die van een boterham. "Daar zitten ook kleine en grote gaatjes in, maar alles kleeft wel aan elkaar. Maar als je die boterham te hard gaat kneden of in de blender steekt, dan gaat alles samenplakken en krijg je een onbruikbaar papje. Dat is met vochtige aarde in je tuin ook zo. Er moet voldoende lucht in je grond zitten."

In de bloembakken op je terras of op groendaken kan je wel al aan de slag. Je hoeft de potgrond niet volledig te vervangen. "Je moet wel altijd wat verse potgrond toevoegen en alles goed mengen. Planten gebruiken de grond als voedingsstoffen en gaan dat letterlijk opeten. Je potgrond zal dus slinken."

Zorg er ook voor dat bloembakken goed draineren. "Het overtollige water moet onderaan vlot weg kunnen. Anders gaan je wortels rotten en dat tast de groei van de planten aan. Je kan onderaan de pot of bak een drainagelaagje aanleggen met potscherven of grind. Daardoor hoef je zeker geen dure dingen te gebruiken."

Wie nog een stapje verder wil gaan, kan opteren voor een minerale rotswolplaat. "Die zijn vandaag al wat vlotter verkrijgbaar in de winkel. Het lijkt op de rotswol die als isolatie wordt gebruikt, maar werkt compleet omgekeerd. Een minerale rotswolplaat gaat maximaal vocht vasthouden waardoor zelfs stevige drinkers zoals eenjarige bloeiers makkelijk een à twee weken verder kunnen zonder dat je extra water moet geven."

Als de aarde in je tuin nog vochtig is, dan kan je beter nog even wachten met bloembollen planten. "Als de temperatuur niet voldoende stijgt, bestaat de kans dat de bloembollen in de grond gaan rotten. Dat geldt voor de meeste zomerbloembollen."

In meer zanderige gronden zal het water minder problemen opleveren. Waar je wel nog rekening mee moet houden, is de periode van de ijsheiligen. Begin en midden mei kan er nachtvorst optreden en die plotse koude kan het einde betekenen voor jonge bloemen of planten. "Een simpel hulpmiddeltje is de klassieke terracotta bloempot. Wanneer je de scheutjes ziet bovenkomen en ze voorspellen nachtvorst, dan kan je die bloempot er 's avonds omgekeerd over zetten om ze te beschermen tegen de kou."

Je gebruikt beter een terracotta pot dan een plastic exemplaar omdat die laatste niet ademt. Wanneer je de pot zou vergeten weg te nemen, staat je scheutje in een soort van serre en ook dat kan negatieve gevolgen hebben.

Als je je terras wat wil opfleuren, kan je opteren voor veldbloemen of een bloemenweide in je bloembakken. Er bestaan heel wat zadenmixen waarbij je zelf de hoogte of de kleuren van de bloemen kunt bepalen. Maar wat is nu het verschil tussen een bloemenweide en veldbloemen?

"Bij een bloemenweide staat er altijd gras mee tussen. Hoe armer je grond is, hoe meer bloemen je zal krijgen. Je kan de grond in je bakken schraler maken door er zand onder te mengen. Ze blijven veel langer groeien. Je moet af en toe een beetje miniatuurmaaien in je bak, net zoals een landbouwer een hooiland beheert."

Veld- of akkerbloemen kunnen dan weer wel op een rijkere grond groeien en bloeien. "Ze zijn bonter van kleur en bloeien de hele zomer door. Daarna moet je een keer maaien en ervoor zorgen dat de zaadjes opnieuw in de bak vallen. Als je dan de volgende lente de grond even verstoort, zullen ze opnieuw groeien."

Op het internet vind je allerlei manieren om met huis-, tuin- en keukenmiddeltjes een eigen onkruidverdelger te maken. Veel van die recepten maken gebruik van azijn, maar dat is geen goed idee vindt Wim.

"Azijn is een geconcentreerd zuur, dus dat zal je bodem op een onnatuurlijke manier verzuren en het bodemleven verstoren. Als je het bodemleven raakt, wordt het altijd moeilijker voor je planten om te overleven. Je mag niet onderschatten wat vreemde producten teweegbrengen in de natuur."

Als je toch je eigen recept wil gebruiken, ga een azijnoplossing dan zeker niet in het rond sproeien. Niet alleen onkruid, maar ook alle andere bloemen en planten zullen erdoor afsterven. "De enige manier die nog min of meer aanvaardbaar is, is als je de bladeren van het onkruid ermee instrijkt. Dan komt de azijn zo weinig mogelijk in contact met je bodem."

Gebruik ook geen te hoge concentratie azijn. "Maar hoe lager je concentratie, hoe minder effect je zal zien."

Javel of bleekwater in je tuin gebruiken, is absoluut af te raden. Het is zelfs wettelijk verboden om javel buitenshuis te gebruiken omdat het zo schadelijk is. "Bleekwater is een chloorverbinding en dat is een gif. Als dat in de grond terechtkomt, dien je de kringloop van het bodemleven en het grondwater een stevige slag toe."

Meer zelfs: de planten die wij "onkruid" noemen, krijgen op die beschadigde stukken bodem net meer kansen. Daar zitten een paar sterke kerels tussen die zelfs op zwaar verontreinigde industrieterreinen na een paar weken alweer kunnen groeien. "Je nodigt ambetanteriken uit. Hoe beter het actief leven in je grond, hoe duurzamer je tuin wordt en hoe kleiner de kans op die ongewenste kruidgroei. Door kalk of sproeistoffen te gebruiken, verstoren we de bodem veel te vaak."

Ook andere producten zoals sodakristallen, bruine zeep of wasmiddel gebruik je beter niet in de buurt van je tuin. Ze zijn elk op hun eigen manier schadelijk voor het bodemleven en het grondwater.

Een hogedrukreiniger kan helpen om je terras of tuinmeubelen weer proper te krijgen. Maar vooral op keramische tegels kijk je daar beter mee uit. Door de kracht van de waterstraal beschadig je de beschermlaag die op de tegels zit. Daardoor zou je het jaar nadien net méér last kunnen krijgen van een groene aanslag. Mossen kunnen zich zonder die beschermlaag nog beter op de stenen hechten. Hetzelfde geldt voor de beschermlaag op tuinmeubels.

Hoe krijg ik die groene aanslag dan wel op een verantwoorde manier weg? Het antwoord is: enzymen.

In heel wat drogisterijen en doe-het-zelfzaken vind je intussen producten als Enzimo Green Clean. Die zijn gemaakt met levende enzymen die alle vuildeeltjes opeten. Het enige wat je moet doen, is het product vernevelen.

Let op: je moet wel het nodige geduld uitoefenen. Het duurt vier tot zeven weken voor je het effect van de enzymen ziet. In tussentijd mag je niet schuren of met water sproeien. Je moet de deeltjes hun werk laten doen. In combinatie met de zon en regen zorgen ze ervoor dat je terrastegels en tuinmeubels er weer als nieuw uitzien.

"Het is een natuurlijke afbraak die zowel in de zon als in de schaduw werkt. Hout, steen, kunststof, metaal, ... Je kan enzymen op alle materialen gebruiken. Je kan ze ook preventief gebruiken. Zo kan je je terras zo'n zes maanden lang proper houden. Dus als je twee keer per jaar de enzymen hun werk laat doen, blijft alles het hele jaar rond schoon."