In de nasleep van de terroristische aanslag op de Crocus City Hall in Moskou, opgeëist door terreurgroep IS, blijft Rusland aansturen op een mogelijke betrokkenheid van Oekraïne of van westerse landen bij die aanslag. Pro-Russische spambots op sociale media proberen socialemediagebruikers over de hele wereld daarvan te overtuigen.
Bij de terreuraanval op de Crocus City Hall in Moskou vielen 144 doden en meer dan 500 gewonden. Ondanks een duidelijke opeising door een tak van de terreurorganisatie IS, dat via het eigen persagentschap Amaq een video verspreidde die door de aanslagplegers zelf was opgenomen, probeert de Russische overheid te insinueren dat er een verband bestaat tussen de aanslag en de oorlog in Oekraïne.
Dergelijke insinuaties zijn de voorbije weken volop verspreid door een leger van pro-Russische spambots op sociale media, in het bijzonder op X (het vroegere Twitter). Over de hele wereld kregen gebruikers op hun eigen berichten plots reacties van anonieme profielen over de terreuraanslag.
De berichten waren geschreven in heel wat verschillende talen: Engels, Frans, Duits, Italiaans, Arabisch, Spaans, Pools en Hebreeuws.
Enerzijds gaat het om berichten van sympathie en steun aan Rusland en de Russische bevolking na de terreuraanslag. Hoewel op sociale media internationale solidariteit met slachtoffers van aanslagen niet ongebruikelijk is, ging het hier om een gecoördineerde actie van verdachte profielen - een zogenaamd botnet.
'Doppelgänger'
De spambots in het netwerk deelden een aantal gelijkenissen. De profielen waren pas aangemaakt in maart 2024, hadden geen volgers, en bleken kort voordien nog maar één andere tweet te hebben geplaatst - meestal over cryptomunten.
Behalve steunbetuigingen aan Rusland verspreidde het netwerk ook tweets die met de vinger wezen naar Oekraïne en westerse overheden als opdrachtgevers voor de terreuraanslag.
Deels gebeurde dat door het delen van links naar een reeks propagandawebsites die volgens de Russische onderzoeksjournalisten van The Insider behoren tot het zogenaamde Doppelgänger-netwerk.
'Doppelgänger' is de naam voor een pro-Russisch propaganda-apparaat dat valse verhalen verspreidt via spamcampagnes en nagemaakte websites van westerse nieuwsbronnen. In de nasleep van de Crocus-aanslag dook bijvoorbeeld een vervalst artikel op, ogenschijnlijk van het Duitse tijdschrift Der Spiegel, dat naar Oekraïne wees als schuldige achter de terreuraanslag. Links naar dat artikel werden ook gedeeld door de spambots.
Cartoons
De opvallendste berichten van het spamnetwerk bestonden echter uit tweets met cartoons die de schuld voor de aanslag bij Oekraïne, de Verenigde Staten of Groot-Brittannië probeerden te leggen.
Zo was er een tekening van de Amerikaanse president Joe Biden met Oekraïense president Volodimir Zelenski, afgebeeld als een agressieve hond met een halsband waarop het woord “terrorisme” staat. Of cartoons waarop een arm met Britse vlag om de mouw terroristen naar de Crocus City Hall stuurt.
“Het bewijs is duidelijk en overtuigend. Alle aanwijzingen leiden naar Kyiv en Londen”, vermeldde een ander spambericht, in het Pools. Er stond een cartoon bij waarop het Verenigd Koninkrijk met een dirigeerstokje in de Oekraïense kleuren de terreuraanval aanstuurde.
In het verleden zijn dergelijke spamaanvallen op sociale media uitgevoerd door Russische marketing- en IT-bedrijven die banden hebben met het Kremlin . The Insider stelt dat de recente spambotactie gelijkaardig is aan eerdere acties van het pro-Russische Doppelgänger-netwerk.
Vorige week waarschuwde de Nationale Veiligheidsraad in ons land nog voor buitenlandse beïnvloeding en een 'informatieoorlog' op sociale media.
