Na de recente terroristische aanslag in Moskou worden op sociale media foto's van identiteitskaarten van Oekraïense burgers gedeeld. Men beweert dat dit de verdachten zouden zijn van de recente aanslag. Maar dit klopt niet. 2 exemplaren zijn modelpaspoorten, de andere 2 zijn echt, maar hiervan ontbreekt elk bewijs van betrokkenheid. IS heeft de aanval bovendien opgeëist.
CHECK - Neen, dit zijn niet de paspoorten van de verdachten van de aanslag in Moskou
Nele Baeyens
Gepubliceerd:
In het kort
Daags na de recente aanslag op een concertzaal in Moskou werden 4 foto's van Oekraïense paspoorten van de vermeende daders gedeeld op sociale media. De berichten gingen ook in het Nederlands rond en bereikten zo meer dan 190.000 mensen.
Maar? Na identificatie blijkt dat 2 van de 4 paspoorten geen echte paspoorten zijn, maar modelpaspoorten. De 2 andere paspoorten zijn echt, maar niets wijst erop dat de getoonde mannen iets te maken hebben met de aanslagen. Terreurgroep IS heeft de aanslag intussen ook opgeëist.
Op vrijdag 22 maart vond een terroristische aanslag plaats in Crocus City Hall, een concertzaal aan de rand van Moskou, in Rusland. Bij de aanslag kwamen meer dan 130 mensen om het leven.
In de nasleep van de aanslag werden deze 4 foto's van Oekraïense identiteitskaarten gedeeld. Men beweerde dat deze 4 mannen verantwoordelijk zouden zijn voor de aanslag. De berichten gingen ook rond in het Nederlands . Onderstaand bericht werd intussen verwijderd op X, maar werd zo'n 190.000 keer bekeken. Ook in het Engels gaat de bewering rond.
Griekse factcheckers van ellinikahoaxes.gr schreven hier al een factcheck-artikel over en konden de 4 mannen identificeren.
Identificatie mannen op foto's
Het eerste paspoort linksboven komt van een Russische blogger, Nikolai Malhukha, die op een bepaald moment het Oekraïense staatsburgerschap ontving. Hij publiceerde een foto van zijn paspoort op zijn persoonlijk Facebookaccount om dat nieuws mee te delen. Hij gaf zelf recent commentaar op het feit dat zijn foto circuleerde.
De foto rechtsonder in de tweet duikt, na een omgekeerde zoekopdracht, op in een nieuwsartikel van 12 augustus 2020 van UNIAN, een onafhankelijk Oekraïens nieuwsagentschap. Op de foto is Yulii Tsiezar te zien, die gearresteerd werd op verdenking van een aanslag op een synagoge in Marioepol. Hij zou de aanslag op 28 juli 2020 gepleegd hebben. Na de aanslag is hij gevlucht, maar op 12 augustus 2020 werd hij gearresteerd.
De 2 andere foto's zijn geen paspoorten van echte mensen maar voorbeeldpaspoorten. Het paspoort rechts in de hoek is een voorbeeldpaspoort van Oekraïne uit 1994 . De andere foto links beneden is ook een voorbeeldpaspoort. Het werd in mei 2020 op een informatiewebsite one.kr.ua geplaatst. Het is een voorbeeld van een identiteitskaart die vanaf 14 jaar kan worden aangevraagd.
Bovendien komen de namen van de verdachten niet overeen met de namen op de paspoorten. Volgens de Russische autoriteiten heten die verdachten: Dalerdzhon Mirzoyev, Saidakrami Murodali Rachabalizoda, Shamsidin Fariduni en Muhammadsobir Fayzov.
Rusland wijst naar Oekraïne
De valse beschuldigingen spelen in op de toespelingen van Rusland over eventuele Oekraïense betrokkenheid bij de aanslag. De Islamitische terreurgroep IS heeft de aanslag wel meteen opgeëist. Via Amaq News Agency, het persagentschap van IS, werd een geblurde foto van de verdachten verspreid. Ook de manier waarop de aanslag gepleegd is, doet aan eerdere IS-aanslagen denken.
Conclusie
Na de aanslag in een concertzaal in Moskou werden 4 foto's gedeeld van paspoorten van Oekraïense mannen.
Men beweerde op sociale media dat deze 4 mannen verantwoordelijk zouden zijn voor de aanslag.
Na identificatie bleek dat 2 van de 4 paspoorten voorbeeldpaspoorten zijn en niet afkomstig zijn van echte mensen.
De andere 2 paspoorten zijn wel van echte personen, maar er is geen enkel bewijs van hun betrokkenheid.
Terreurgroep IS heeft de aanslag ook opgeëist en Rusland heeft 4 namen bekendgemaakt van opgepakte verdachten. Het gaat om andere namen dan op de paspoorten.
We beoordelen de bewering dat deze 4 mannen verantwoordelijk zijn voor de aanslag als 'onwaar'.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network .
