"Ik zou de paus willen vragen of hij niet beschaamd is": slachtoffer van misbruik in de Kerk reageert op verlies titels Vangheluwe

"De echte problemen worden uit de weg gegaan", zegt Jan Puype in De Ochtend op Radio 1. Puype getuigde vorig jaar in de reeks 'Godvergeten' dat hij jarenlang seksueel misbruikt werd door een pater in het Heilig-Hart College in Waregem. 

Voor Puype is de beslissing van het Vaticaan de zoveelste belediging voor slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk. "Dit had 14 jaar geleden al moeten gebeuren. Daders worden zogezegd gestraft door de Kerk, maar dit noem ik geen straf. Vangheluwe mag gewoon verder leven in 'het verborgene' in Frankrijk."  

"Mijn dader leeft nog en kan ook nog vrij rondlopen, ondanks de vele klachten die tegen hem zijn ingediend. De zwaarste straf die hij krijgt, is dat hij in intieme kring begraven moet worden. Als de Kerk dergelijke beslissingen realistisch vindt, dan leeft ze in een andere wereld."

"Als je zwaar misbruikt bent, zoals bij velen het geval is, dan is dit helemaal niets. Bisschop Bonny kan zich nu wel op de borst kloppen omdat Vangheluwe ontslagen is, maar dit maakt geen verschil." 

Voor Puype toont het ontslag van Vangheluwe dat er na al die jaren weinig veranderd is binnen de Kerk. "Ze beweren dat ze al 10 à 12 jaar vernieuwend zijn, maar daar is geen woord van waar. Zelfs wanneer je op een beschaafde manier het gesprek wil aangaan, lukt dat niet. Ze horen het niet graag wanneer de waarheid verteld wordt."

Volgens Puype is de beslissing niet gemaakt met het oog op de slachtoffers. Hij noemt de keuze van het Vaticaan een "promostunt" omdat paus Franciscus ons land in september een bezoek zal brengen. 

Puype zou de paus graag spreken tijdens dat bezoek, maar hij acht de kans klein dat dat mogelijk zal zijn. "Ik denk niet dat hij daar interesse in heeft. Het gaat immers om de slechtste kanten van de Kerk en daar wordt men niet graag aan herinnerd."

"Als ik de paus toch zou kunnen spreken, zou ik hem in de eerste plaats vragen of hij niet beschaamd is. Na alles wat er gebeurd is, dekt hij nog steeds zijn eigen mensen in. Zelfs na zijn ontslag wordt Vangheluwe nog steeds beschermd. De ex-bisschop kan in Frankrijk nog genieten van zijn leven. Voor hem verandert er niets." 

Puype rekent er nu vooral op dat de parlementaire onderzoekscommissie, die vorig jaar naar aanleiding van 'Godvergeten' opgericht werd om het misbruik in de Kerk te onderzoeken, schot in de zaak zal brengen. "We hopen echt dat daar besluiten uit komen."

Maar daarnaast wil Puype ook klaarheid over "de samenwerking tussen de Kerk en de politiek" toen het misbruik aan het licht kwam in 2010. "Het lijkt me onmogelijk dat de keuzes van 14 jaar geleden en de beslissing om Vangheluwe niet te straffen alleen vanuit de Kerk kwamen."

"Ik spreek in naam van vele overlevers die ik gisteren aan de lijn had", gaat Puype verder. "Wij willen gewoon duidelijkheid en antwoorden. We willen vooral gepaste maatregelen. Dat zal voor een groot deel afhangen van de commissie", klinkt het. 

Maar daarnaast kan nog zoveel meer gedaan worden om de slachtoffers van seksueel misbruik tegemoet te komen, zegt Puype. "Allereerst heb ik vernomen dat er een documentaire gemaakt is over de Kerk met Rik Torfs, die door de VRT uitgezonden zal worden. Daar zijn ontelbare subsidies aan gebonden. Een deel daarvan had men beter in het slachtofferhulpfonds gestoken."

Maar ook vergoedingen vanuit de Kerk zouden al een stap vooruit zijn, aldus Puype. "Dat zal men alleen overwegen als de commissie de Kerk daartoe dwingt. Maar de commissie kan alleen een voorstel formuleren dat waarschijnlijk zal afhangen van de volgende regering. Zo blijven we bezig."

Puype vreest "dat de normen en de waarden in de Kerk zo ouderwets zijn" dat doeltreffende maatregelen uit blijven."Het is eenvoudig om te zeggen dat je beseft wat er is gebeurd, maar onderneem dan toch actie." 

"Ik ben boos en verdrietig, vooral op het instituut de Kerk. De werking is nog steeds hetzelfde. Dat vinden al de overlevers. We blijven op diezelfde muur botsen. Zonder de reeks 'Godvergeten' zou er geen ophef zijn geweest en zou de situatie allicht hetzelfde zijn gebleven", aldus Jan Puype.