Canada excuseert zich bij Richard en Eddy (68) voor verwisseling bij geboorte: "Verontschuldigingen die lang op zich lieten wachten"

Een simpele 'doe het zelf'-test om thuis je eigen DNA af te nemen en te laten onderzoeken. Meer was er niet nodig om het leven van twee Canadese mannen en hun familie helemaal overhoop te gooien.

Richard Beauvais uit Sechelt, in de Canadese provincie British Columbia, kreeg in 2020 een DNA-testkit cadeau van zijn dochter voor Kerstmis. Hij was het kind van een inheemse moeder en een Franse vader en hoopte op die manier meer te weten te komen over zijn vader. Maar toen hij de testresultaten ontving, fronste hij de wenkbrauwen. Volgens de DNA-test zou hij Oekraïense, Poolse en joodse roots hebben. "Klopt niks van", dacht hij, en hij negeerde het.

Tot hij 2 jaar later via de organisatie die de DNA-databank beheert een bericht kreeg van een vrouw uit Winnipeg, in de provincie Manitoba, bijna 2.400 kilometer verderop. Zij had ook een DNA-test gedaan. Die wees uit dat ze geen biologische zus was van Eddy Ambrose, de man van wie ze dacht dat het haar broer was. Richard Beauvais zou haar broer zijn, volgens de test.

"Waar ben je geboren en wanneer ben je jarig", vroeg ze. Wat volgde was een grote schok voor alle betrokkenen: Richard Beauvais en Eddy Ambrose waren allebei geboren op dezelfde dag in 1955 in hetzelfde ziekenhuis in Arborg, in Manitoba. Een onwaarschijnlijk lijkende gedachte: waren de twee misschien als baby verwisseld?

Er volgde een officieel DNA-onderzoek, en dat kon alleen maar bevestigen wat de thuistest had aangegeven. Richard en Eddy zijn kort na hun geboorte in het ziekenhuis verwisseld. Een vergissing met enorme gevolgen.

Richard Beauvais groeide op als Métis, een inheemse bevolkingsgroep in Canada die in de 18e eeuw ontstond als mengeling van inheemse volkeren en Europese - voornamelijk Franse - kolonisten. Zijn Franse vader stierf toen hij 3 jaar was, zijn moeder bleef achter met de zorg voor 7 kinderen. Het waren moeilijke jaren, waarin het soms letterlijk scharrelen voor eten was.

Op school kreeg Richard het verbod om Frans en Cree te praten, de taal van zijn moeder. En rond zijn 9e werden hij en zijn broers en zussen bij hun moeder weggehaald. De overheid viel onverwachts het huis binnen en stopte alle kinderen bruutweg in een auto. Canada voerde in de jaren 60 een politiek van assimilatie, waarbij duizenden inheemse kinderen zonder boe of ba werden weggehaald uit hun gezin. Ofwel belandden ze in pleegzorg, ofwel werden ze geadopteerd door gezinnen buiten hun gemeenschap. Het is tot op vandaag een donkere vlek in de geschiedenis van Canada.

Eddy Ambrose daarentegen groeide op in een blank gezin van Oekraïense komaf. Ze woonden op een boerderij in Rembrandt, in Manitoba. Het was een gezin waarin de kinderen veel meekregen van hun achtergrond, de ouders leerden hen bijvoorbeeld Oekraïense volksliedjes. Toen Ambrose op zijn 12e wees werd, kwam hij in een pleeggezin waar hij immens veel van houdt.

De ontdekking dat Richard en Eddy bij hun geboorte verwisseld waren, was traumatisch, vertelt hun advocaat Bill Gange aan BBC . "In hun kindertijd leidden ze zeer uiteenlopende levens. Van hen allebei is het idee afgepakt van wie ze dachten dat ze waren."

Richard, die als zogezegd Métis-kind in een internaat belandde, beleefde daar zwarte tijden. "Ik heb gezien wat de overheid deed met inheemse kinderen omdat ze dachten dat ik er een was. Niet veel witte mensen hebben gezien wat ik daar heb gezien. Het was wreed en gemeen", vertelde hij vorig jaar aan de Canadese nieuwswebsite The Globe and Mail . Uiteindelijk kwam hij terecht in een liefdevol pleeggezin.

Richard droeg zijn vermeend inheemse achtergrond in zijn hart. Hij was visser en was er trots op dat hij de enige volledig inheemse vissersboot aan de kust van British Columbia had. "Nu realiseert hij zich dat iedereen inheems is behalve hij", vertelt advocaat Bill Gange.

Eddy was zich nooit bewust van zijn inheemse achtergrond. Nu hebben hij en zijn dochter zich aangesloten bij de Manitoba Métis Federation, een organisatie voor inwoners met gemengde inheems-Europese roots. Het begin van een lange weg om aansluiting te vinden met een cultuur en een familie die hem vreemd zijn.

Toen de verwisseling in 2022 aan het licht kwam, stapten Richard en Eddy naar advocaat Bill Gange. Ze vroegen excuses en een financiële compensatie van de provincie Manitoba. Maar die bleef doofstom en wilde pas reageren toen het verhaal naar buiten kwam via The Globe and Mail. De provincie erkende toen de vergissing, maar weigerde de verantwoordelijkheid op te nemen. Het ziekenhuis waar de vergissing plaatsvond, werd door een andere administratie bestuurd, het was dus niet hun bevoegdheid, zo luidde het.

Maar de toon veranderde eind vorig jaar toen Wab Kinew verkozen werd als premier van Manitoba. Hij is de eerste inheemse premier van de provincie sinds 1887. Advocaat Gange deed een nieuwe poging, en dit keer kreeg hij te horen dat Richard en Eddy zouden krijgen waar ze al zo lang op wachten. Excuses.

"Ik sta vandaag op om een verontschuldiging aan te bieden die lang op zich heeft laten wachten, voor acties die twee kinderen, twee ouderparen en twee families van vele generaties schade hebben berokkend," zei Kinew gisteren in het parlement in Manitoba. "Wat fout is gegaan, kan niet ongedaan worden gemaakt. Maar het moet erkend worden."

"We horen soms dat we empathie en medeleven kunnen proberen te voelen door ons in te beelden hoe het is om in andermans schoenen te staan. Als dat klopt, dan zullen onze geëerde gasten vandaag empathie en medeleven begrijpen op een niveau waar velen van ons nooit zullen geraken."  

Ondanks alles zijn beide mannen trots op wie ze geworden zijn, en op de families die hen hebben opgevoed. En ze hebben er allebei ook familie bij gekregen door de ontdekking.

Ze hebben nooit hun biologische ouders kunnen ontmoeten, maar maakten wel kennis met elkaars familieleden. Eddy heeft zijn biologische verwanten al gezien, Richard heeft plannen om de familie van Eddy te ontmoeten. En de dochters van beide mannen zijn bevriend geraakt. De volwassen dochters van Richard hebben 'Ambrose' op hun arm getatoeëerd, de achternaam die hun vader normaal gezien zou hebben gehad.

Het is nog niet duidelijk of de mannen een financiële compensatie zullen krijgen, al zegt hun advocaat daar wel voor te blijven ijveren.